కిం ను కర్తుం మయా శక్యమేవం త్వయి దురాత్మని। ఏష గచ్ఛామ్యహం తాత స్వస్తి తేఽస్తు నిశాచర
నీ వంటి దుష్టుడితో నేను还能 ఏమి చేయగలను? నేను వెళ్తున్నాను. నీకు శుభం కలగాలి, ఓ రాత్రివేళ సంచరించే వాడా.
ప్రహృష్టస్త్వభవత్ తేన వచనేన స రాక్షసః। పరిష్వజ్య సుసంశ్లిష్టమిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ మాటలు విని ఆ రాక్షసుడు ఆనందంతో, మారీచుని గట్టిగా ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
ఏతచ్ఛౌటీర్యయుక్తం తే మచ్ఛన్దవశవర్తినః। ఇదానీమసి మారీచః పూర్వమన్యో హి రాక్షసః
ఇప్పుడు నువ్వు నా మాట వినిపిస్తూ ధైర్యంగా ఉన్నావు. ఇప్పుడే నువ్వు మారీచుడివి, ముందు ఇంకొక రాక్షసుడివి.
ఆరుహ్యతామయం శీఘ్రం ఖగో రత్నవిభూషితః। మయా సహ రథో యుక్తః పిశాచవదనైః ఖరైః
ఈ రత్నాలతో అలంకరించిన పక్షిలా ఉన్న వేగవంతమైన రథంపై ఎక్కు. పిశాచ ముఖాలు ఉన్న గాడిదలు ఈ రథానికి జోడించబడ్డాయి. నాతో కలిసి రా.
ప్రలోభయిత్వా వైదేహీం యథేష్టం గన్తుమర్హసి। తాం శూన్యే ప్రసభం సీతామానయిష్యామి మైథిలీమ్
వైదేహిని ఆకర్షించి, నీవు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళవచ్చు; అప్పుడు, అక్కడ ఎవరూ లేని చోట నేను మిథిలా కుమార్తె సీతను బలవంతంగా తీసుకెళ్తాను.
తతస్తథేత్యువాచైనం రావణం తాటకాసుతః। తతో రావణమారీచౌ విమానమివ తం రథమ్
అప్పుడా తాటక కుమారుడు రావణునికి 'అలాగే' అని చెప్పాడు. ఆ తరువాత, మారీచుడు, రావణుడు ఇద్దరూ ఆ రథాన్ని గగనంలో పరిగెత్తే విమానం లాగా ఎక్కారు.
ఆరుహ్యాయయతుః శీఘ్రం తస్మాదాశ్రమమణ్డలాత్। తథైవ తత్ర పశ్యన్తౌ పత్తనాని వనాని చ
వారు ఆ ఆశ్రమాల వలయాన్ని వేగంగా విడిచి వెళ్ళారు. అలా వెళ్ళుతూ, వారు అక్కడ పట్టణాలు, అడవులు రెండూ చూశారు.
గిరీంశ్చ సరితః సర్వా రాష్ట్రాణి నగరాణి చ। సమేత్య దణ్డకారణ్యం రాఘవస్యాశ్రమం తతః
వారు కొండలు, అన్ని నదులు, రాజ్యాలు, పట్టణాలు చూశారు. అలా దండకారణ్యంలోకి చేరి, తరువాత రాఘవుని ఆశ్రమానికి వచ్చారు.
దదర్శ సహమారీచో రావణో రాక్షసాధిపః। అవతీర్య రథాత్ తస్మాత్ తతః కాఞ్చనభూషణాత్
అక్కడ మారీచునితో కలిసి రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఆ స్థలాన్ని చూశాడు. తరువాత, ఆ బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న రథం నుండి దిగాడు.
హస్తే గృహీత్వా మారీచం రావణో వాక్యమబ్రవీత్। ఏతద్ రామాశ్రమపదం దృశ్యతే కదలీవృతమ్
రావణుడు మారీచుని చేయి పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'ఇది రాముని ఆశ్రమం, చక్కగా అరటి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.'
క్రియతాం తత్ సఖే శీఘ్రం యదర్థం వయమాగతాః। స రావణవచః శ్రుత్వా మారీచో రాక్షసస్తదా
'స్నేహితా! మనం వచ్చిన పని ఏదైతే ఉందో, దాన్ని త్వరగా చేయి.' అని రావణుడు చెప్పగా, ఆ మాటలు విని అప్పుడే మారీచుడు—
మృగో భూత్వాఽఽశ్రమద్వారి రామస్య విచచార హ। స తు రూపం సమాస్థాయ మహదద్భుతదర్శనమ్
మృగరూపం ధరించి, రాముని ఆశ్రమ ద్వారంలో తిరుగుతూ, అద్భుతమైన ఆకారాన్ని తీసుకున్నాడు.
మణిప్రవరశృఙ్గాగ్రః సితాసితముఖాకృతిః। రక్తపద్మోత్పలముఖ ఇన్ద్రనీలోత్పలశ్రవాః
అతని కొమ్ములు విలువైన రత్నాలతో మెరిసిపోతుండగా, ముఖం తెలుపు-నలుపు రంగుల్లో ఉంది; నోరు ఎర్ర పద్మాన్ని పోలి, చెవులు నీలి కమలాలను పోలి ఉన్నాయి.
కించిదభ్యున్నతగ్రీవ ఇన్ద్రనీలనిభోదరః। మధూకనిభపార్శ్వశ్చ కఞ్జకిఞ్జల్కసంనిభః
అతని మెడ కొంచెం పైకి లేచి ఉంది, పొత్తికడుపు నీలం వజ్రాన్ని పోలి ఉంది; ప్రక్కలు తేనెపువ్వుల వలె, కమలపు రేఖలను పోలి మెరిసిపోతున్నాయి.
వైదూర్యసంకాశఖురస్తనుజఙ్ఘః సుసంహతః। ఇన్ద్రాయుధసవర్ణేన పుచ్ఛేనోర్ధ్వం విరాజితః
వైదూర్య రత్నంలా మెరిసే కాళ్లు, సన్నని కాళ్ళు బాగా ఏర్పడ్డాయి; ఇంద్రధనస్సు రంగులో మెరిసే తోక పైకి ఒంగి ఉంది.
మనోహరస్నిగ్ధవర్ణో రత్నైర్నానావిధైర్వృతః। క్షణేన రాక్షసో జాతో మృగః పరమశోభనః
ఆ మృగం ఆకర్షణీయంగా, నిగనిగలాడే రంగులతో,色色 రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది; క్షణంలోనే ఆ రాక్షసుడు అత్యంత అందమైన జింకగా మారిపోయాడు.
వనం ప్రజ్వలయన్ రమ్యం రామాశ్రమపదం చ తత్। మనోహరం దర్శనీయం రూపం కృత్వా స రాక్షసః
ఆ రాక్షసుడు, తన అందమైన రూపంతో ఆ అడవిని, రాముని ఆశ్రమాన్ని ప్రకాశింపజేశాడు; చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించాడు.
ప్రలోభనార్థం వైదేహ్యా నానాధాతువిచిత్రితమ్। విచరన్ గచ్ఛతే సమ్యక్ శాద్వలాని సమన్తతః
వైదేహిని మోహింపజేయడానికి, అనేక రంగుల ఖనిజాలతో అలంకరించబడి, చుట్టూ పచ్చిక పొలాల్లో చక్కగా తిరుగుతూ వెళ్ళాడు.
రౌప్యైర్బిన్దుశతైశ్చిత్రం భూత్వా చ ప్రియదర్శనః। విటపీనాం కిసలయాన్ భక్షయన్ విచచార హ
వెండి బొట్టు వందలతో అలంకరించబడి, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా మారి, చెట్ల కొమ్మలపైని కొత్త ఆకులు తింటూ తిరిగాడు.
కదలీగృహకం గత్వా కర్ణికారానితస్తతః। సమాశ్రయన్ మన్దగతిం సీతాసందర్శనం తతః
అరటి తోటకు వెళ్లి, అక్కడి కర్ణికార వృక్షాల దగ్గరకి చేరి, మెల్లగా నడుచుకుంటూ సీత కనిపించాలనే ఆశతో అక్కడే ఉండిపోయాడు.
రాజీవచిత్రపృష్ఠః స విరరాజ మహామృగః। రామాశ్రమపదాభ్యాశే విచచార యథాసుఖమ్
కమలపువ్వుల ఆకారపు వెనుక భాగంతో ఆ గొప్ప జింక మెరిసిపోయింది; రాముని ఆశ్రమం దగ్గర స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ ఆనందంగా ఉంది.
పునర్గత్వా నివృత్తశ్చ విచచార మృగోత్తమః। గత్వా ముహూర్తం త్వరయా పునః ప్రతినివర్తతే
ఆ మృగశ్రేష్ఠుడు అప్పుడప్పుడు వెళ్లి, మళ్లీ తిరిగి వచ్చి, అక్కడ తిరుగుతూ ఉండేవాడు; కొంతసేపు వేగంగా వెళ్లి, మళ్లీ వెంటనే తిరిగి వచ్చేవాడు.
విక్రీడంశ్చ క్వచిద్ భూమౌ పునరేవ నిషీదతి। ఆశ్రమద్వారమాగమ్య మృగయూథాని గచ్ఛతి
అప్పుడప్పుడు ఆ మాయమృగం నేలపై ఆనందంగా ఆడుకుంటూ, మళ్లీ అక్కడే కూర్చుంటాడు. ఆశ్రమ ద్వారం దగ్గరకు వచ్చి, జింకల గుంపుల మధ్య తిరుగుతూ ఉంటాడు.
మృగయూథైరనుగతః పునరేవ నివర్తతే। సీతాదర్శనమాకాంక్షన్ రాక్షసో మృగతాం గతః
జింకల గుంపులు అతని వెంటపడుతుంటే, మళ్లీ తిరిగి వస్తాడు. సీతమ్మ చూపు కోసం ఆశతో ఉండే ఆ రాక్షసుడు, ఇప్పుడు జింక రూపం ధరించాడు.
పరిభ్రమతి చిత్రాణి మణ్డలాని వినిష్పతన్। సముద్వీక్ష్య చ సర్వే తం మృగా యేఽన్యే వనేచరాః
అతడు అక్కడ చుట్టూ తిరుగుతూ, అద్భుతమైన ఆకారాలతో నడుస్తూ, అడవిలో ఉన్న ఇతర జింకలందరూ అతనిపైన చూపు నిలిపారు.
ఉపగమ్య సమాఘ్రాయ విద్రవన్తి దిశో దశ। రాక్షసః సోఽపి తాన్ వన్యాన్ మృగాన్ మృగవధే రతః
ఆ జింకలు అతని దగ్గరకు వచ్చి వాసన చూసి, వెంటనే పది దిశలవైపు పరుగెత్తిపోతాయి. అయినా ఆ రాక్షసుడు, వేటలో ఆనందిస్తూ, అడవి జింకల మధ్య కలిసిపోతాడు.
ప్రచ్ఛాదనార్థం భావస్య న భక్షయతి సంస్పృశన్। తస్మిన్ నేవ తతః కాలే వైదేహీ శుభలోచనా
తన అసలు స్వరూపాన్ని దాచుకోవడానికి, తాను తాకినా వాటిని తినడు. అదే సమయంలో, అందమైన కళ్ల కలిగిన వైదేహి—
కుసుమాపచయే వ్యగ్రా పాదపానత్యవర్తత। కర్ణికారానశోకాంశ్చ చూతాంశ్చ మదిరేక్షణా
పువ్వులు ఏరడంలో మునిగిపోయి, కర్ణికార, అశోక, మామిడి వృక్షాల మధ్య ఆ మదిర దృష్టి కలిగిన సీతమ్మ తిరుగుతూ ఉండింది.
కుసుమాన్యపచిన్వన్తీ చచార రుచిరాననా। అనర్హా వనవాసస్య సా తం రత్నమయం మృగమ్
పువ్వులు ఏరుకుంటూ, ఆ కాంతిమంతమైన ముఖం కలిగిన సీత అడవిలో తిరిగింది. అడవి జీవితం తగదు అనిపించే ఆమె, ఆ రత్నాల్లాంటి జింకను చూశింది.
ముక్తామణివిచిత్రాఙ్గం దదర్శ పరమాఙ్గనా। తం వై రుచిరదన్తోష్ఠం రూప్యధాతుతనూరుహమ్
ముత్యాలు, మణులతో అలంకరించబడ్డ అవయవాలు ఉన్న ఆ జింకను, మెరిసే పళ్లూ, పెదవులూ, వెండివంటి వెంట్రుకలతో ఉన్నదాన్ని, ఆ పరమ స్త్రీ చూశింది.