కేనేదముపదిష్టం తే క్షుద్రేణాహితబుద్ధినా। యస్త్వామిచ్ఛతి నశ్యన్తం స్వకృతేన నిశాచర
నిశాచరా, నీకు ఈ పని ఎవరు సూచించారు? నీ నాశనాన్ని కోరుకునే, తక్కువ మనసున్నవాడే ఇలా చెప్పాడు.
వధ్యాః ఖలు న వధ్యన్తే సచివాస్తవ రావణ। యే త్వాముత్పథమారూఢం న నిగృహ్ణన్తి సర్వశః
రావణా, నీవు తప్పు మార్గంలో నడుస్తున్నప్పుడు నిన్ను ఆపని నీ మంత్రులు శిక్షించదగినవారు అయినా, వారు శిక్షించబడటం లేదు.
అమాత్యైః కామవృత్తో హి రాజా కాపథమాశ్రితః। నిగ్రాహ్యః సర్వథా సద్భిః స నిగ్రాహ్యో న గృహ్యసే
కామవశుడై తప్పు మార్గంలో నడిచే రాజును, మంచి మంత్రులు అన్ని విధాలా ఆపాలి. కానీ నిన్ను మాత్రం ఎవరూ ఆపడం లేదు.
ధర్మమర్థం చ కామం చ యశశ్చ జయతాం వర। స్వామిప్రసాదాత్ సచివాః ప్రాప్నువన్తి నిశాచర
విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, మంత్రులు తమ యజమాని అనుగ్రహంతో ధర్మాన్ని, ధనాన్ని, కామాన్ని, కీర్తిని పొందుతారు నిశాచరా.
విపర్యయే తు తత్సర్వం వ్యర్థం భవతి రావణ। వ్యసనం స్వామివైగుణ్యాత్ ప్రాప్నువన్తీతరే జనాః
రావణా, దీనికి విరుద్ధంగా జరిగితే, అది అంతా వృథా అవుతుంది; యజమానిలో దోషాల వల్ల ఇతరులు కష్టాలు పడతారు.
రాజమూలో హి ధర్మశ్చ యశశ్చ జయతాం వర। తస్మాత్ సర్వాస్వవస్థాసు రక్షితవ్యా నరాధిపాః
విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, ధర్మానికి, కీర్తికి మూలం రాజే. అందుకే, రాజులను అన్ని పరిస్థితుల్లో రక్షించాలి.
రాజ్యం పాలయితుం శక్యం న తీక్ష్ణేన నిశాచర। న చాతిప్రతికూలేన నావినీతేన రాక్షస
ఓ రాక్షసా, రాజ్యాన్ని కఠినంగా, శత్రుత్వంగా, మర్యాద లేకుండా పాలించలేరు.
యే తీక్ష్ణమన్త్రాః సచివా భుజ్యన్తే సహ తేన వై। విషమేషు రథాః శీఘ్రం మన్దసారథయో యథా
కఠినమైన సలహాలు ఇచ్చే మంత్రిలు అలాంటి రాజుతో కలిసి ఉంటే, మందమైన రథసారధి ఉన్న రథాల్లా కష్టకాలంలో త్వరగా నాశనం అవుతారు.
బహవః సాధవో లోకే యుక్తధర్మమనుష్ఠితాః। పరేషామపరాధేన వినష్టాః సపరిచ్ఛదాః
ఈ లోకంలో ధర్మబద్ధంగా ప్రవర్తించిన మంచి మనుషులు కూడా, ఇతరుల తప్పుల వల్ల తమతో పాటు తమ సొత్తు కోల్పోయారు.
స్వామినా ప్రతికూలేన ప్రజాస్తీక్ష్ణేన రావణ। రక్ష్యమాణా న వర్ధన్తే మేషా గోమాయునా యథా
ఓ రావణా, కఠినంగా, శత్రుత్వంగా ప్రవర్తించే అధిపతి ప్రజలను రక్షిస్తే, ఆ ప్రజలు గొర్రెలను నక్క సంరక్షించినట్టు అభివృద్ధి చెందరు.
అవశ్యం వినశిష్యన్తి సర్వే రావణ రాక్షసాః। యేషాం త్వం కర్కశో రాజా దుర్బుద్ధిరజితేన్ద్రియః
ఓ రావణా, నీవు క్రూరుడవు, మూర్ఖుడవు, ఇంద్రియాలను అదుపు చేసుకోలేవు. నీలాంటి రాజు ఉన్న రాక్షసులు తప్పకుండా నాశనం అవుతారు.
తదిదం కాకతాలీయం ఘోరమాసాదితం మయా। అత్ర త్వం శోచనీయోఽసి ససైన్యో వినశిష్యసి
ఈ భయంకరమైన సంఘటన నాకు యాదృచ్ఛికంగా జరిగింది. కానీ ఇక్కడ నీవు శోకించదగ్గవాడివి; నీవు నీ సైన్యంతో కలిసి నాశనం అవుతావు.
మాం నిహత్య తు రామోఽసావచిరాత్ త్వాం వధిష్యతి। అనేన కృతకృత్యోఽస్మి మ్రియే చాప్యరిణా హతః
నన్ను చంపిన తర్వాత, రాముడు త్వరలో నిన్ను కూడా సంహరిస్తాడు. దీనితో నా కార్యం పూర్తయింది. శత్రువు చేతిలో నేను మరణిస్తున్నాను.
దర్శనాదేవ రామస్య హతం మామవధారయ। ఆత్మానం చ హతం విద్ధి హృత్వా సీతాం సబాన్ధవమ్
రాముడిని చూసిన క్షణంలోనే నేను చనిపోయినట్టే. సీతను ఆమె బంధువులతో కలిసి అపహరించినందుకు నువ్వు కూడా నాశనం అయిపోయావని తెలుసుకో.
ఆనయిష్యసి చేత్ సీతామాశ్రమాత్ సహితో మయా। నైవ త్వమపి నాహం వై నైవ లఙ్కా న రాక్షసాః
నువ్వు నన్ను వెంటబెట్టుకుని ఆశ్రమం నుంచి సీతను తీసుకువస్తే, నువ్వు, నేను, లంక, రాక్షసులు ఎవ్వరూ బతకరు.
నివార్యమాణస్తు మయా హితైషిణా న మృష్యసే వాక్యమిదం నిశాచర। పరేతకల్పా హి గతాయుషో నరా హితం న గృహ్ణన్తి సుహృద్భిరీరితమ్
నేను నీకు మేలు కోరుతూ నిన్ను ఆపడానికి ప్రయత్నిస్తున్నా, నువ్వు నా మాట వినడం లేదు. ప్రాణం పోయినవారు, మిత్రులు చెప్పిన మంచి మాటను వినరు.
thumb|ద్విచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే ద్విచత్వారింశః సర్గః ॥౩-
ఇప్పుడు నలభై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి. మహర్షి వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో నలభై రెండవ అధ్యాయం.
ఏవముక్త్వా తు పరుషం మారీచో రావణం తతః। గచ్ఛావేత్యబ్రవీద్ దీనో భయాద్ రాత్రించరప్రభోః
మారీచుడు రావణుడితో కఠినంగా మాట్లాడి, భయంతో, దుఃఖంతో, 'పొదువా వెళ్దాం' అని అన్నాడు.
దృష్టశ్చాహం పునస్తేన శరచాపాసిధారిణా। మద్వధోద్యతశస్త్రేణ నిహతం జీవితం చ మే
తనను బాణం, విల్లు, ఖడ్గం ధరించిన వాడి చేత మళ్లీ చూచించబడ్డాను. నన్ను చంపడానికి ఆయుధం ఎత్తిన వాడి చేత నా ప్రాణం ఇప్పటికే పోయింది.
నహి రామం పరాక్రమ్య జీవన్ ప్రతినివర్తతే। వర్తతే ప్రతిరూపోఽసౌ యమదణ్డహతస్య తే
రాముడిని ఎదుర్కొన్నవాడు ఎవరూ బతికి తిరిగి రావడం లేదు. అతడు నీకు యమధర్మరాజు శిక్ష లాంటివాడు.
కిం ను కర్తుం మయా శక్యమేవం త్వయి దురాత్మని। ఏష గచ్ఛామ్యహం తాత స్వస్తి తేఽస్తు నిశాచర
నీ వంటి దుష్టుడితో నేను还能 ఏమి చేయగలను? నేను వెళ్తున్నాను. నీకు శుభం కలగాలి, ఓ రాత్రివేళ సంచరించే వాడా.
ప్రహృష్టస్త్వభవత్ తేన వచనేన స రాక్షసః। పరిష్వజ్య సుసంశ్లిష్టమిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ మాటలు విని ఆ రాక్షసుడు ఆనందంతో, మారీచుని గట్టిగా ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
ఏతచ్ఛౌటీర్యయుక్తం తే మచ్ఛన్దవశవర్తినః। ఇదానీమసి మారీచః పూర్వమన్యో హి రాక్షసః
ఇప్పుడు నువ్వు నా మాట వినిపిస్తూ ధైర్యంగా ఉన్నావు. ఇప్పుడే నువ్వు మారీచుడివి, ముందు ఇంకొక రాక్షసుడివి.
ఆరుహ్యతామయం శీఘ్రం ఖగో రత్నవిభూషితః। మయా సహ రథో యుక్తః పిశాచవదనైః ఖరైః
ఈ రత్నాలతో అలంకరించిన పక్షిలా ఉన్న వేగవంతమైన రథంపై ఎక్కు. పిశాచ ముఖాలు ఉన్న గాడిదలు ఈ రథానికి జోడించబడ్డాయి. నాతో కలిసి రా.
ప్రలోభయిత్వా వైదేహీం యథేష్టం గన్తుమర్హసి। తాం శూన్యే ప్రసభం సీతామానయిష్యామి మైథిలీమ్
వైదేహిని ఆకర్షించి, నీవు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళవచ్చు; అప్పుడు, అక్కడ ఎవరూ లేని చోట నేను మిథిలా కుమార్తె సీతను బలవంతంగా తీసుకెళ్తాను.
తతస్తథేత్యువాచైనం రావణం తాటకాసుతః। తతో రావణమారీచౌ విమానమివ తం రథమ్
అప్పుడా తాటక కుమారుడు రావణునికి 'అలాగే' అని చెప్పాడు. ఆ తరువాత, మారీచుడు, రావణుడు ఇద్దరూ ఆ రథాన్ని గగనంలో పరిగెత్తే విమానం లాగా ఎక్కారు.
ఆరుహ్యాయయతుః శీఘ్రం తస్మాదాశ్రమమణ్డలాత్। తథైవ తత్ర పశ్యన్తౌ పత్తనాని వనాని చ
వారు ఆ ఆశ్రమాల వలయాన్ని వేగంగా విడిచి వెళ్ళారు. అలా వెళ్ళుతూ, వారు అక్కడ పట్టణాలు, అడవులు రెండూ చూశారు.
గిరీంశ్చ సరితః సర్వా రాష్ట్రాణి నగరాణి చ। సమేత్య దణ్డకారణ్యం రాఘవస్యాశ్రమం తతః
వారు కొండలు, అన్ని నదులు, రాజ్యాలు, పట్టణాలు చూశారు. అలా దండకారణ్యంలోకి చేరి, తరువాత రాఘవుని ఆశ్రమానికి వచ్చారు.
దదర్శ సహమారీచో రావణో రాక్షసాధిపః। అవతీర్య రథాత్ తస్మాత్ తతః కాఞ్చనభూషణాత్
అక్కడ మారీచునితో కలిసి రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఆ స్థలాన్ని చూశాడు. తరువాత, ఆ బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న రథం నుండి దిగాడు.
హస్తే గృహీత్వా మారీచం రావణో వాక్యమబ్రవీత్। ఏతద్ రామాశ్రమపదం దృశ్యతే కదలీవృతమ్
రావణుడు మారీచుని చేయి పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'ఇది రాముని ఆశ్రమం, చక్కగా అరటి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.'