కామగం రథమాస్థాయ కాఞ్చనం రత్నభూషితమ్। పిశాచవదనైర్యుక్తం ఖరైః కనకభూషణైః
స్వేచ్ఛగా పోయే, బంగారం, రత్నాలతో అలంకరించిన, పిశాచ ముఖాలు ఉన్న, బంగారు అలంకారాలు ధరించిన గుర్రాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కాడు.
మేఘప్రతిమనాదేన స తేన ధనదానుజః। రాక్షసాధిపతిః శ్రీమాన్ యయౌ నదనదీపతిమ్
మెఘం మ్రోగినట్టు ధ్వని చేస్తూ, కుబేరుని తమ్ముడు, రాక్షసాధిపతిగా కీర్తిగాంచినవాడు, నదులు, అడవులకు అధిపతికి బయలుదేరాడు.
స శ్వేతవాలవ్యజనః శ్వేతచ్ఛత్రో దశాననః। స్నిగ్ధవైదూర్యసంకాశస్తప్తకాఞ్చనభూషణః
పది తలలు కలిగిన రావణుడు, తెల్లని చామరాలు, తెల్ల గొడుగు, మెరిసే వైడూర్యపు వర్ణంతో, వేడి బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
దశగ్రీవో వింశతిభుజో దర్శనీయపరిచ్ఛదః। త్రిదశారిర్మునీన్ద్రఘ్నో దశశీర్ష ఇవాద్రిరాట్
పది తలలు, ఇరవై చేతులు కలిగి, అద్భుతమైన వేషధారణతో, దేవతలకు శత్రువుగా, మునుల్ని సంహరించేవాడిగా, పది శిఖరాలున్న పర్వతంలా కనిపించాడు.
కామగం రథమాస్థాయ శుశుభే రాక్షసాధిపః। విద్యున్మణ్డలవాన్ మేఘః సబలాక ఇవామ్బరే
స్వేచ్ఛగా పోయే రథంలో కూర్చున్న రాక్షసాధిపతి, ఆకాశంలో మెరుపులతో కూడిన మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
సశైలసాగరానూపం వీర్యవానవలోకయన్। నానాపుష్పఫలైర్వృక్షైరనుకీర్ణం సహస్రశః
పర్వతాలు, సముద్రాలు, తీరం ప్రాంతాలను వీక్షిస్తూ, అనేక రకాల పువ్వులు, పండ్లతో నిండిన వేలాది చెట్లను ఆ బలవంతుడు చూశాడు.
శీతమఙ్గలతోయాభిః పద్మినీభిః సమన్తతః। విశాలైరాశ్రమపదైర్వేదిమద్భిరలంకృతమ్
చల్లని, మంగళకరమైన నీటి తోటలతో, చుట్టూ విస్తారమైన ఆశ్రమాలూ, యజ్ఞవేదికలతో అలంకరించబడి ఉన్న ఆ ప్రదేశం ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
కదల్యటవిసంశోభం నారికేలోపశోభితమ్। సాలైస్తాలైస్తమాలైశ్చ తరుభిశ్చ సుపుష్పితైః
అక్కడ అరటి తోటలు, నారికేళపు చెట్లు, సాల, తాళ, తమాల చెట్లు, ఇంకా విరివిగా పుష్పించిన మరెన్నో చెట్లతో ఆ ప్రాంతం మరింత అందంగా మెరిసిపోతూ ఉంది.
అత్యన్తనియతాహారైః శోభితం పరమర్షిభిః। నాగైః సుపర్ణైర్గన్ధర్వైః కింనరైశ్చ సహస్రశః
అతి నియమంగా తినే మహర్షులు, ఇంకా వేలాది నాగులు, సుపర్ణులు, గంధర్వులు, కిన్నరులతో ఆ ప్రదేశం శోభించిపోతూ ఉంది.
జితకామైశ్చ సిద్ధైశ్చ చారణైశ్చోపశోభితమ్। ఆజైర్వైఖానసైర్మాషైర్వాలఖిల్యైర్మరీచిపైః
కామాన్ని జయించిన సిద్ధులు, చారణులు, అలాగే ఆజులు, వైఖానసులు, మాషులు, వాలఖిల్యులు, మరీచిపులు కూడా అక్కడ కనిపించారు.
దివ్యాభరణమాల్యాభిర్దివ్యరూపాభిరావృతమ్। క్రీడారతవిధిజ్ఞాభిరప్సరోభిః సహస్రశః
దివ్యాభరణాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించబడిన, ఆకాశసుందరీలు వేల సంఖ్యలో, ఆటలు, యజ్ఞవిధులు తెలిసినవారు అక్కడ చుట్టూ ఉన్నారు.
సేవితం దేవపత్నీభిః శ్రీమతీభిరుపాసితమ్। దేవదానవసఙ్ఘైశ్చ చరితం త్వమృతాశిభిః
దేవతల భార్యలు అక్కడ సేవ చేస్తూ, గౌరవిస్తూ, అమృతాన్ని ఆస్వాదించే దేవతలు, దానవుల సమూహాలతో ఆ ప్రదేశం నిండి ఉంది.
హంసక్రౌఞ్చప్లవాకీర్ణం సారసైః సమ్ప్రసాదితమ్। వైదూర్యప్రస్తరం స్నిగ్ధం సాన్ద్రం సాగరతేజసా
హంసలు, క్రౌంచలు, ఇతర జలపక్షులతో నిండిన ఆ ప్రదేశం, సారస పక్షుల కిలకిలలతో ఉల్లాసంగా ఉంది. అక్కడ వైడూర్య రాళ్ళు మెరిసిపోతూ, సముద్రపు కాంతితో దట్టంగా ఉంది.
పాణ్డురాణి విశాలాని దివ్యమాల్యయుతాని చ। తూర్యగీతాభిజుష్టాని విమానాని సమన్తతః
చుట్టూ విస్తారంగా, తెల్లగా మెరిసే, దివ్యమాలలతో అలంకరించబడిన విమానాలు, సంగీతం, గానం ప్రతిధ్వనిస్తూ కనిపించాయి.
తపసా జితలోకానాం కామగాన్యభిసమ్పతన్। గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ దదర్శ ధనదానుజః
తపస్సుతో లోకాలను జయించిన గంధర్వులు, అప్సరసలు, తమ ఇష్టానుసారం సంచరిస్తూ ఉండగా, ధనదుని తమ్ముడు వారిని చూశాడు.
నిర్యాసరసమూలానాం చన్దనానాం సహస్రశః। వనాని పశ్యన్ సౌమ్యాని ఘ్రాణతృప్తికరాణి చ
వేలాది సుగంధ పరిమళాన్ని వెదజల్లే, మృదువైన, మధురమైన సాంద్రత కలిగిన, సౌందర్యవంతమైన గంధపు చెట్ల అరణ్యాలను ఆయన చూశాడు.
అగురూణాం చ ముఖ్యానాం వనాన్యుపవనాని చ। తక్కోలానాం చ జాత్యానాం ఫలినాం చ సుగన్ధినామ్
అదే విధంగా, అగరు, తక్కోళ, జాతి వంటి సువాసన కలిగిన, పండ్లిచ్చే చెట్లతో కూడిన అరణ్యాలు, ఉపవనాలు కూడా కనిపించాయి.
పుష్పాణి చ తమాలస్య గుల్మాని మరిచస్య చ। ముక్తానాం చ సమూహాని శుష్యమాణాని తీరతః
తమాల చెట్ల పువ్వులు, మరిచ చెట్ల పొదలు, నదీ తీరాన ఎండుతున్న ముత్యాల సమూహాలు అక్కడ కనిపించాయి.
శైలాని ప్రవరాంశ్చైవ ప్రవాలనిచయాంస్తథా। కాఞ్చనాని చ శృఙ్గాణి రాజతాని తథైవ చ
అత్యుత్తమమైన కొండలు, ప్రవాళపు గుట్టలు, బంగారు, వెండి శిఖరాలు కూడా ఆయన చూశాడు.
ప్రస్రవాణి మనోజ్ఞాని ప్రసన్నాన్యద్భుతాని చ। ధనధాన్యోపపన్నాని స్త్రీరత్నైరావృతాని చ
ఆకర్షణీయంగా, నిర్మలంగా, ఆశ్చర్యకరంగా కనిపించే జలధారలు, ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండే భూములు, అరుదైన సౌందర్యం కలిగిన స్త్రీలతో నిండిన ప్రదేశాలు ఆయన చూశాడు.
హస్త్యశ్వరథగాఢాని నగరాణి విలోకయన్। తం సమం సర్వతః స్నిగ్ధం మృదుసంస్పర్శమారుతమ్
అక్కడ ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలతో నిండిన నగరాలను చూస్తూ, చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా సమతలంగా, పచ్చగా, మృదువుగా తాకే గాలితో ఆ ప్రాంతం కనిపించింది.
అనూపే సిన్ధురాజస్య దదర్శ త్రిదివోపమమ్। తత్రాపశ్యత్ స మేఘాభం న్యగ్రోధం మునిభిర్వృతమ్
సింధు రాజు ప్రాంతంలోని మడుగుల్లో, స్వర్గానికి సమానమైన ప్రదేశాన్ని చూసి, అక్కడ మేఘంలా నలుపుగా ఉన్న, మునులచే చుట్టుముట్టబడిన ఒక వటవృక్షాన్ని చూశాడు.
సమన్తాద్ యస్య తాః శాఖాః శతయోజనమాయతాః। యస్య హస్తినమాదాయ మహాకాయం చ కచ్ఛపమ్
ఆ వృక్షానికి శాఖలు అన్ని వైపులా వంద యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి ఉండగా, దాని నుంచి ఒక ఏనుగు, ఒక పెద్ద కప్పను తీసుకెళ్లారు.
భక్షార్థం గరుడః శాఖామాజగామ మహాబలః। తస్య తాం సహసా శాఖాం భారేణ పతగోత్తమః
ఆహారం కోసం మహాబలుడు గరుడుడు ఆ శాఖపైకి వచ్చి, తన భారంతో ఆ శాఖను ఒక్కసారిగా విరిగిపోయేలా చేశాడు.
సుపర్ణః పర్ణబహులాం బభఞ్జాథ మహాబలః। తత్ర వైఖానసా మాషా వాలఖిల్యా మరీచిపాః
అపారమైన బలమున్న సుపర్ణుడు, ఆకులతొప్పులతో నిండిన ఒక కొమ్మను విరిచాడు. అక్కడ వైఖానసులు, మాషులు, వాలఖిల్యులు, మరీచిపులు కూడి ఉన్నారు.
ఆజా బభూవుర్ధూమ్రాశ్చ సంగతాః పరమర్షయః। తేషాం దయార్థం గరుడస్తాం శాఖాం శతయోజనామ్
అక్కడ కూడిన మహర్షులు, మేకల్లా కనిపిస్తూ, పొడుగ్గా ఉన్నారు. వారిని కాపాడాలనే దయతో, గరుడుడు ఆ వంద యోజనాల పొడవైన కొమ్మను తీసుకున్నాడు.
భగ్నామాదాయ వేగేన తౌ చోభౌ గజకచ్ఛపౌ। ఏకపాదేన ధర్మాత్మా భక్షయిత్వా తదామిషమ్
ఆ విరిగిన కొమ్మను, ఏనుగు, తాబేలు ఇద్దరినీ వెంట తీసుకుని, ధర్మాత్ముడు ఒక కాలు మీద నిలబడి, ఆ మాంసాన్ని తిన్నాడు.
నిషాదవిషయం హత్వా శాఖయా పతగోత్తమః। ప్రహర్షమతులం లేభే మోక్షయిత్వా మహామునీన్
పక్షులలో శ్రేష్ఠుడు ఆ కొమ్మతో నిషాదుల ప్రాంతాన్ని నాశనం చేసి, మహర్షులను విముక్తి చేయడం వల్ల అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
స తు తేన ప్రహర్షేణ ద్విగుణీకృతవిక్రమః। అమృతానయనార్థం వై చకార మతిమాన్ మతిమ్
ఆ ఆనందంతో అతని బలం రెట్టింపు అయింది. అమృతాన్ని తీసుకురావాలని, ఆ జ్ఞానవంతుడు తన మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.
తం మహర్షిగణైర్జుష్టం సుపర్ణకృతలక్షణమ్। నామ్నా సుభద్రం న్యగ్రోధం దదర్శ ధనదానుజః
మహర్షులు నివసించే, సుపర్ణుడు గుర్తు చేసిన, సుభద్ర అనే పేరుగల ఆ వటవృక్షాన్ని ధనదుడి తమ్ముడు చూశాడు.