స రథో రాక్షసేన్ద్రస్య నక్షత్రపథగో మహాన్। చఞ్చూర్యమాణః శుశుభే జలదే చన్ద్రమా ఇవ
రాక్షసుల అధిపతి రావణుని గొప్ప రథం, నక్షత్రాల మార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, మేఘాల్లో చంద్రుడు మెరిసేలా గర్జిస్తూ అందంగా కనిపించింది.
స దూరే చాశ్రమం గత్వా తాటకేయముపాగమత్। మారీచేనార్చితో రాజా భక్ష్యభోజ్యైరమానుషైః
అతడు చాలా దూరం ప్రయాణించి, తాటక ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ, మారీచుడు రాజును మానవేతరమైన భోజనాలు, విందులతో సత్కరించాడు.
తం స్వయం పూజయిత్వా తు ఆసనేనోదకేన చ। అర్థోపహితయా వాచా మారీచో వాక్యమబ్రవీత్
ఆతిధ్యంగా ఆసనం, నీరు ఇచ్చి, అవసరమైన మాటలతో మర్యాద చూపి, మారీచుడు రావణునితో ఇలా అన్నాడు.
కచ్చిత్ సకుశలం రాజఁల్లోకానాం రాక్షసాధిప। ఆశఙ్కే నాధిజానే త్వం యతస్తూర్ణముపాగతః
రాక్షసాధిపతి రాజా, నీ ప్రజలకు అన్నీ బాగున్నాయా? నీవు ఇంత త్వరగా ఎందుకు వచ్చావో నాకు తెలియదు, అందుకే ఆశ్చర్యపడుతున్నాను.
ఏవముక్తో మహాతేజా మారీచేన స రావణః। తతః పశ్చాదిదం వాక్యమబ్రవీద్ వాక్యకోవిదః
మహాతేజస్సు కలిగిన రావణుడు, మారీచుడు ఇలా అడిగిన తర్వాత, నిపుణుడైన వాక్చాతుర్యంతో ఇలా అన్నాడు.
ఆరక్షో మే హతస్తాత రామేణాక్లిష్టకారిణా। జనస్థానమవధ్యం తత్ సర్వం యుధి నిపాతితమ్
తాత, నా రక్షకుడు రామునిచేత, ఎలాంటి తప్పు చేయని వాడిచేత హతమయ్యాడు. జనస్థానం యుద్ధంలో పూర్తిగా నాశనం అయింది.
తస్య మే కురు సాచివ్యం తస్య భార్యాపహారణే। రాక్షసేన్ద్రవచః శ్రుత్వా మారీచో వాక్యమబ్రవీత్
అందుకే, అతని భార్యను అపహరించడంలో నన్ను సహాయపడు. రాక్షసుల రాజు మాటలు విన్న మారీచుడు ఇలా అన్నాడు.
ఆఖ్యాతా కేన వా సీతా మిత్రరూపేణ శత్రుణా। త్వయా రాక్షసశార్దూల కో న నన్దతి నన్దితః
సీతను నీకు ఎవరు చూపించారు? మిత్రుడి రూపంలో శత్రువా? రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు ఆనందిస్తే ఎవరు ఆనందించరు చెప్పు.
సీతామిహానయస్వేతి కో బ్రవీతి బ్రవీహి మే। రక్షోలోకస్య సర్వస్య కః శృఙ్గం ఛేత్తుమిచ్ఛతి
'సీతను ఇక్కడికి తీసుకురా' అని నీతో ఎవరు అన్నారు? నాకు చెప్పు. రాక్షసలోకంలో ఎవరు తమ కొమ్మును తాము కోయాలని కోరుకుంటారు?
ప్రోత్సాహయతి యశ్చ త్వాం స చ శత్రురసంశయమ్। ఆశీవిషముఖాద్ దంష్ట్రాముద్ధర్తుం చేచ్ఛతి త్వయా
నిన్ను ప్రోత్సహించే వాడూ తప్పకుండా నీ శత్రువే. విషసర్పం నోటి నుంచి పంజాను తీసేయమని కోరేవాడే.
కర్మణానేన కేనాసి కాపథం ప్రతిపాదితః। సుఖసుప్తస్య తే రాజన్ ప్రహృతం కేన మూర్ధని
ఈ పనితో నిన్ను ఎవరు చెడ్డ మార్గానికి తీసుకువచ్చారు? రాజా, నీవు ప్రశాంతంగా నిద్రపోతున్నప్పుడు ఎవరు నీ తలపై దెబ్బ కొట్టారు?
విశుద్ధవంశాభిజనాగ్రహస్త- తేజోమదః సంస్థితదోర్విషాణః। ఉదీక్షితుం రావణ నేహ యుక్తః స సంయుగే రాఘవగన్ధహస్తీ
పవిత్ర వంశంలో జన్మించిన, మహాశక్తి గల, గజదంతాలవంటి బలమైన భుజాలతో ఉన్న రాఘవుడిని యుద్ధంలో ఎదుర్కోవడం నీకు సరికాదు, రావణా.
అసౌ రణాన్తఃస్థితిసంధివాలో విదగ్ధరక్షోమృగహా నృసింహః। సుప్తస్త్వయా బోధయితుం న శక్యః శరాఙ్గపూర్ణో నిశితాసిదంష్ట్రః
యుద్ధంలో నిపుణుడైన, తెలివైన రాక్షసులను సంహరించే నరసింహుడు, బాణాలు, పదునైన ఖడ్గాలు పంజాలుగా ఉన్న రాముణ్ణి నిద్రలోంచి లేపడం నీ వల్ల కాదు.
చాపాపహారే భుజవేగపఙ్కే శరోర్మిమాలే సుమహాహవౌఘే। న రామపాతాలముఖేఽతిఘోరే ప్రస్కన్దితుం రాక్షసరాజ యుక్తమ్
బలమైన భుజశక్తి మట్టిలో, బాణాల అలలతో కూడిన మహాయుద్ధ ప్రవాహంలో, విల్లు లాక్కోవడంలో, రాముని భయంకరమైన నోటిలోకి దూకడం నీకు తగదు, రాక్షసరాజా.
ప్రసీద లఙ్కేశ్వర రాక్షసేన్ద్ర లఙ్కాం ప్రసన్నో భవ సాధు గచ్ఛ। త్వం స్వేషు దారేషు రమస్వ నిత్యం రామః సభార్యో రమతాం వనేషు
లంకాధిపతి, రాక్షసేంద్రా, దయచూపు. సంతోషంగా లంకకు తిరిగి వెళ్ళు. నీవు నీ భార్యలతో ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండు. రాముడు తన భార్యతో అడవుల్లో సుఖంగా ఉండనివ్వు.
ఏవముక్తో దశగ్రీవో మారీచేన స రావణః। న్యవర్తత పురీం లఙ్కాం వివేశ చ గృహోత్తమమ్
మారీచుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, పది తలల రావణుడు తిరిగి లంక నగరానికి వెళ్లి, తన అద్భుతమైన ఇంటిలోకి ప్రవేశించాడు.
thumb|ద్వాత్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే ద్వాత్రింశః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో అరణ్యకాండలో ముప్పై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తతః శూర్పణఖా దృష్ట్వా సహస్రాణి చతుర్దశ। హతాన్యేకేన రామేణ రక్షసాం భీమకర్మణామ్
ఆ తర్వాత శూర్పణఖా ఒక్క రాముడు నాలుగు వేల భయంకరమైన రాక్షసులను సంహరించినదాన్ని చూసింది.
దూషణం చ ఖరం చైవ హతం త్రిశిరసం రణే। దృష్ట్వా పునర్మహానాదాన్ ననాద జలదోపమా
దూషణుడు, ఖరుడు, త్రిశిరుడు యుద్ధంలో చనిపోయినదాన్ని చూసి, మళ్లీ మేఘం మ్రోగినట్టు గట్టిగా అరవింది.
సా దృష్ట్వా కర్మ రామస్య కృతమన్యైః సుదుష్కరమ్। జగామ పరమోద్విగ్నా లఙ్కాం రావణపాలితామ్
రాముడు చేసిన కార్యం ఇతరులకు అసాధ్యమైనదని చూసి, ఆమె ఎంతో కలవరపడి రావణుడు పాలించే లంకకు వెళ్లింది.
సా దదర్శ విమానాగ్రే రావణం దీప్తతేజసమ్। ఉపోపవిష్టం సచివైర్మరుద్భిరివ వాసవమ్
ఆమె రావణుడు తన మంత్రులతో కూడి, రాజప్రాసాదం ముందు, తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, మారుతులతో కూడిన ఇంద్రుడిలా కూర్చున్నాడని చూసింది.
ఆసీనం సూర్యసంకాశే కాఞ్చనే పరమాసనే। రుక్మవేదిగతం ప్రాజ్యం జ్వలన్తమివ పావకమ్
ఆయన సూర్యుని పోలిన వెలుగు కలిగినవాడు, బంగారు పీఠంపై, అత్యుత్తమమైన బంగారు ఆసనంలో కూర్చున్నాడు. ఆయన అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.
దేవగన్ధర్వభూతానామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। అజేయం సమరే ఘోరం వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్
దేవతలు, గంధర్వులు, భూతాలు, మహర్షులు కూడా యుద్ధంలో గెలవలేని, భయంకరమైన యుద్ధంలో యమధర్మరాజు లాగా తెరుచుకున్న నోటితో ఉన్నవాడిగా కనిపించాడు.
దేవాసురవిమర్దేషు వజ్రాశనికృతవ్రణమ్। ఐరావతవిషాణాగ్రైరుత్కృష్టకిణవక్షసమ్
దేవతలూ, దానవులతో జరిగిన యుద్ధాల్లో వజ్రాయుధం, మెరుపులతో గాయాలైనవాడు. ఆయన ఛాతి ఐరావతం దంతాలతో గాట్లు పడినట్టు ఉంది.
వింశద్భుజం దశగ్రీవం దర్శనీయపరిచ్ఛదమ్। విశాలవక్షసం వీరం రాజలక్షణలక్షితమ్
ఇరవై చేతులు, పది తలలు ఉన్నవాడు, అద్భుతమైన వస్త్రాలూ, అలంకారాలతో అలంకరించబడి, విస్తారమైన ఛాతి కలిగిన వీరుడు, రాజలక్షణాలతో ఉన్నవాడు.
నద్ధవైదూర్యసంకాశం తప్తకాఞ్చనభూషణమ్। సుభుజం శుక్లదశనం మహాస్యం పర్వతోపమమ్
వైడూర్య రత్నాల్లా మెరుస్తున్న, వేడి బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బలమైన భుజాలు, తెల్లని పళ్ళు, పెద్ద నోరు, పర్వతాన్ని పోలిన రూపం కలిగినవాడు.
విష్ణుచక్రనిపాతైశ్చ శతశో దేవసంయుగే। అన్యైః శస్త్రైః ప్రహారైశ్చ మహాయుద్ధేషు తాడితమ్
విష్ణు చక్రంతోను, ఇతర దేవాయుధాలతోను, గొప్ప యుద్ధాల్లో వందలసార్లు దెబ్బలు తిన్నవాడు.
అహతాఙ్గైః సమస్తైస్తం దేవప్రహరణైస్తదా। అక్షోభ్యాణాం సముద్రాణాం క్షోభణం క్షిప్రకారిణమ్
అన్ని దేవాయుధాల దెబ్బలు పడినా, ఆయన అవయవాలు ఏవీ విరగలేదు. ఆయన అప్రయత్నంగా కూడా అశాంతించలేని సముద్రాలను అలికడలికలు చేయగలవాడు.
క్షేప్తారం పర్వతాగ్రాణాం సురాణాం చ ప్రమర్దనమ్। ఉచ్ఛేత్తారం చ ధర్మాణాం పరదారాభిమర్శనమ్
పర్వత శిఖరాలను విసిరేయగలవాడు, దేవతలను నాశనం చేయగలవాడు, ధర్మాన్ని చెడగొట్టేవాడు, పరస్త్రీలను లొంగించేవాడు.
సర్వదివ్యాస్త్రయోక్తారం యజ్ఞవిఘ్నకరం సదా। పురీం భోగవతీం గత్వా పరాజిత్య చ వాసుకిమ్
అన్ని దివ్యాస్త్రాలను ఉపయోగించేవాడు, ఎప్పుడూ యజ్ఞాలను భంగం చేయేవాడు, భోగవతీ నగరానికి వెళ్లి వాసుకిని ఓడించినవాడు.