రావణస్య పునర్వాక్యం నిశమ్య తదకమ్పనః। ఆచచక్షే బలం తస్య విక్రమం చ మహాత్మనః
రావణుడు మళ్లీ అలా అడిగినప్పుడు, అకంపనుడు ఆ మహాత్ముడి బలాన్ని, పరాక్రమాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.
రామో నామ మహాతేజాః శ్రేష్ఠః సర్వధనుష్మతామ్। దివ్యాస్త్రగుణసమ్పన్నః పరం ధర్మం గతో యుధి
రాముడు అనే మహాతేజస్వి, ధనుర్విద్యలో అందరిలోనూ శ్రేష్ఠుడు, దివ్యాస్త్రాల గుణాలతో, యుద్ధంలో పరమధర్మాన్ని పొందినవాడు.
తస్యానురూపో బలవాన్ రక్తాక్షో దున్దుభిస్వనః। కనీయాఁల్లక్ష్మణో భ్రాతా రాకాశశినిభాననః
ఆయనకు తమ్ముడు లక్ష్మణుడు, బలవంతుడు, ఎర్రకళ్లవాడు, దుందుభి శబ్దంలా గొంతుతో, పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖంతో, అన్నయ్యకు సమానంగా ఉంటాడు.
స తేన సహ సంయుక్తః పావకేనానిలో యథా। శ్రీమాన్ రాజవరస్తేన జనస్థానం నిపాతితమ్
వారు ఇద్దరూ కలిసినప్పుడు, అగ్ని-వాయువులా కలిసి, ఆ మహిమాన్వితుడైన రాజకుమారుడు జనస్థానాన్ని నాశనం చేశాడు.
నైవ దేవా మహాత్మానో నాత్ర కార్యా విచారణా। శరా రామేణ తూత్సృష్టా రుక్మపుఙ్ఖాః పతత్త్రిణః
ఇక్కడ దేవతలు గానీ, మహాత్ములు గానీ ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదు; రాముడు వదిలిన బంగారు రెక్కల బాణాలు చాలు.
సర్పాః పఞ్చాననా భూత్వా భక్షయన్తి స్మ రాక్షసాన్। యేన యేన చ గచ్ఛన్తి రాక్షసా భయకర్షితాః
ఆ బాణాలు ఐదు తలల పాములై మారి, రాక్షసులను మింగేశాయి. భయంతో రాక్షసులు ఎక్కడికక్కడ పరుగులు తీశారు.
తేన తేన స్మ పశ్యన్తి రామమేవాగ్రతః స్థితమ్। ఇత్థం వినాశితం తేన జనస్థానం తవానఘ
వారు ఎక్కడికెళ్లినా, రాముడు ఎదుట నిలబడి కనిపించాడు. ఇలా ఆయన చేత జనస్థానం నాశనం అయింది, ఓ నిర్దోషుడా.
అకమ్పనవచః శ్రుత్వా రావణో వాక్యమబ్రవీత్। గమిష్యామి జనస్థానం రామం హన్తుం సలక్ష్మణమ్
అకంపనుడు చెప్పిన మాటలు విన్న రావణుడు, "నేను జనస్థానానికి వెళ్లి రాముడిని, లక్ష్మణుడిని చంపుతాను" అని అన్నాడు.
అథైవముక్తే వచనే ప్రోవాచేదమకమ్పనః। శృణు రాజన్ యథావృత్తం రామస్య బలపౌరుషమ్
అలా రావణుడు చెప్పగానే, అకంపనుడు ఇలా అన్నాడు: "రాజా! రాముని బలాన్ని, పరాక్రమాన్ని యథావిధిగా విను."
అసాధ్యః కుపితో రామో విక్రమేణ మహాయశాః। ఆపగాయాస్తు పూర్ణాయా వేగం పరిహరేచ్ఛరైః
పేరు గాంచిన పరాక్రమవంతుడైన రాముడు కోపగించితే ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేరు; ఆయన తన బాణాలతో పొంగిపొర్లే నదిని కూడా ఆపగలడు.
సతారాగ్రహనక్షత్రం నభశ్చాప్యవసాదయేత్। అసౌ రామస్తు సీదన్తీం శ్రీమానభ్యుద్ధరేన్మహీమ్
ఆయన నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలతో కూడిన ఆకాశాన్ని కూడా కూల్చగలడు; ఆ మహిమాన్వితుడు మునిగిపోతున్న భూమిని లేపగలడు.
భిత్త్వా వేలాం సముద్రస్య లోకానాప్లావయేద్ విభుః। వేగం వాపి సముద్రస్య వాయుం వా విధమేచ్ఛరైః
సముద్రపు తీరాన్ని చీల్చి, లోకాల్ని ముంచెయ్యగలడు; సముద్రపు వేగాన్ని గానీ, గాలిని గానీ తన బాణాలతో చెదరగొట్టగలడు.
సంహృత్య వా పునర్లోకాన్ విక్రమేణ మహాయశాః। శక్తః శ్రేష్ఠః స పురుషః స్రష్టుం పునరపి ప్రజాః
ఆయన తన పరాక్రమంతో లోకాల్ని ఉపసంహరించగలడు; ఆ శ్రేష్ఠుడు మళ్లీ ప్రజలను సృష్టించగల శక్తివంతుడు.
నహి రామో దశగ్రీవ శక్యో జేతుం రణే త్వయా। రక్షసాం వాపి లోకేన స్వర్గః పాపజనైరివ
ఓ దశముఖా! యుద్ధంలో నువ్వు గానీ, రాక్షస లోకం గానీ రాముణ్ణి ఓడించలేవు; పాపులు స్వర్గాన్ని పొందలేనట్లు.
న తం వధ్యమహం మన్యే సర్వైర్దేవాసురైరపి। అయం తస్య వధోపాయస్తన్మమైకమనాః శృణు
దేవతలు, అసురులు అందరూ కలిసినా ఆయనను చంపలేరని నేను భావించను; కానీ ఆయనను చంపే మార్గం ఒకటి ఉంది—దాన్ని ఏకాగ్రంగా విను.
భార్యా తస్యోత్తమా లోకే సీతా నామ సుమధ్యమా। శ్యామా సమవిభక్తాఙ్గీ స్త్రీరత్నం రత్నభూషితా
ఆయన భార్య లోకంలో ప్రసిద్ధురాలు, పేరు సీత, నాజూకు నడుముతో, ముదురు వర్ణంతో, సమతుల్యమైన అవయవాలతో, స్త్రీలలో మణిలా, రత్నాలతో అలంకరించబడినవారు.
నైవ దేవీ న గన్ధర్వీ నాప్సరా న చ పన్నగీ। తుల్యా సీమన్తినీ తస్యా మానుషీ తు కుతో భవేత్
ఆమెకు దేవతలు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పన్నగస్త్రీలు కూడా సమానం కావు; మానవ స్త్రీ అయితే ఎలా సరిపోతుంది?
అరోచయత తద్వాక్యం రావణో రాక్షసాధిపః। చిన్తయిత్వా మహాబాహురకమ్పనమువాచ హ
రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఆ మాటలు నచ్చించుకున్నాడు; ఆ మహాబాహువు ఆలోచించి అకంపనుడిని ఇలా అడిగాడు.
బాఢం కల్యం గమిష్యామి హ్యేకః సారథినా సహ। ఆనేష్యామి చ వైదేహీమిమాం హృష్టో మహాపురీమ్
నిశ్చయంగా, ప్రియమైనవాడా, నేను వెంటనే నా రథసారథితో కలిసి ఒక్కడినే వెళ్ళి, ఆనందంగా ఈ వైదేహిని మహానగరానికి తీసుకొస్తాను.
తదేవముక్త్వా ప్రయయౌ ఖరయుక్తేన రావణః। రథేనాదిత్యవర్ణేన దిశః సర్వాః ప్రకాశయన్
అలా చెప్పిన రావణుడు, ఖరాలు లాగుతున్న, సూర్యుని వంటి ప్రకాశవంతమైన రథంలో అన్ని దిశలను వెలిగిస్తూ బయలుదేరాడు.
స రథో రాక్షసేన్ద్రస్య నక్షత్రపథగో మహాన్। చఞ్చూర్యమాణః శుశుభే జలదే చన్ద్రమా ఇవ
రాక్షసుల అధిపతి రావణుని గొప్ప రథం, నక్షత్రాల మార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, మేఘాల్లో చంద్రుడు మెరిసేలా గర్జిస్తూ అందంగా కనిపించింది.
స దూరే చాశ్రమం గత్వా తాటకేయముపాగమత్। మారీచేనార్చితో రాజా భక్ష్యభోజ్యైరమానుషైః
అతడు చాలా దూరం ప్రయాణించి, తాటక ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ, మారీచుడు రాజును మానవేతరమైన భోజనాలు, విందులతో సత్కరించాడు.
తం స్వయం పూజయిత్వా తు ఆసనేనోదకేన చ। అర్థోపహితయా వాచా మారీచో వాక్యమబ్రవీత్
ఆతిధ్యంగా ఆసనం, నీరు ఇచ్చి, అవసరమైన మాటలతో మర్యాద చూపి, మారీచుడు రావణునితో ఇలా అన్నాడు.
కచ్చిత్ సకుశలం రాజఁల్లోకానాం రాక్షసాధిప। ఆశఙ్కే నాధిజానే త్వం యతస్తూర్ణముపాగతః
రాక్షసాధిపతి రాజా, నీ ప్రజలకు అన్నీ బాగున్నాయా? నీవు ఇంత త్వరగా ఎందుకు వచ్చావో నాకు తెలియదు, అందుకే ఆశ్చర్యపడుతున్నాను.
ఏవముక్తో మహాతేజా మారీచేన స రావణః। తతః పశ్చాదిదం వాక్యమబ్రవీద్ వాక్యకోవిదః
మహాతేజస్సు కలిగిన రావణుడు, మారీచుడు ఇలా అడిగిన తర్వాత, నిపుణుడైన వాక్చాతుర్యంతో ఇలా అన్నాడు.
ఆరక్షో మే హతస్తాత రామేణాక్లిష్టకారిణా। జనస్థానమవధ్యం తత్ సర్వం యుధి నిపాతితమ్
తాత, నా రక్షకుడు రామునిచేత, ఎలాంటి తప్పు చేయని వాడిచేత హతమయ్యాడు. జనస్థానం యుద్ధంలో పూర్తిగా నాశనం అయింది.
తస్య మే కురు సాచివ్యం తస్య భార్యాపహారణే। రాక్షసేన్ద్రవచః శ్రుత్వా మారీచో వాక్యమబ్రవీత్
అందుకే, అతని భార్యను అపహరించడంలో నన్ను సహాయపడు. రాక్షసుల రాజు మాటలు విన్న మారీచుడు ఇలా అన్నాడు.
ఆఖ్యాతా కేన వా సీతా మిత్రరూపేణ శత్రుణా। త్వయా రాక్షసశార్దూల కో న నన్దతి నన్దితః
సీతను నీకు ఎవరు చూపించారు? మిత్రుడి రూపంలో శత్రువా? రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు ఆనందిస్తే ఎవరు ఆనందించరు చెప్పు.
సీతామిహానయస్వేతి కో బ్రవీతి బ్రవీహి మే। రక్షోలోకస్య సర్వస్య కః శృఙ్గం ఛేత్తుమిచ్ఛతి
'సీతను ఇక్కడికి తీసుకురా' అని నీతో ఎవరు అన్నారు? నాకు చెప్పు. రాక్షసలోకంలో ఎవరు తమ కొమ్మును తాము కోయాలని కోరుకుంటారు?
ప్రోత్సాహయతి యశ్చ త్వాం స చ శత్రురసంశయమ్। ఆశీవిషముఖాద్ దంష్ట్రాముద్ధర్తుం చేచ్ఛతి త్వయా
నిన్ను ప్రోత్సహించే వాడూ తప్పకుండా నీ శత్రువే. విషసర్పం నోటి నుంచి పంజాను తీసేయమని కోరేవాడే.