అద్యేమాం భక్షయిష్యామి పశ్యతస్తవ మానుషీమ్। త్వయా సహ చరిష్యామి నిఃసపత్నా యథాసుఖమ్
ఈ రోజు నీ కళ్లముందే ఈ మానవస్త్రీని తినేస్తాను. ఆ తర్వాత మరిది లేని భార్యగా, నీవితో నా ఇష్టానుసారం తిరుగుతాను.
ఇత్యుక్త్వా మృగశావాక్షీమలాతసదృశేక్షణా। అభ్యగచ్ఛత్ సుసంక్రుద్ధా మహోల్కా రోహిణీమివ
ఇలా చెప్పి, మృగశావాక్షి, లతలా కళ్లున్న ఆ రాక్షసీ, మహా కోపంతో, అగ్నికాంతిలా రోహిణి వైపు దూసుకెళ్లింది.
క్రూరైరనార్యైః సౌమిత్రే పరిహాసః కథంచన। న కార్యః పశ్య వైదేహీం కథంచిత్ సౌమ్య జీవతీమ్
సౌమిత్రీ, క్రూరమైన, నీచమైనవారితో ఎప్పుడూ హాస్యం చేయకూడదు. మృదువైనవాడా, ఏ విధంగా అయినా వైదేహిని బతికించు.
ఇమాం విరూపామసతీమతిమత్తాం మహోదరీమ్। రాక్షసీం పురుషవ్యాఘ్ర విరూపయితుమర్హసి
పురుషశార్దూలా, ఈ醜మైన, దుష్టమైన, పిచ్చిగా ఉన్న, పెద్ద పొట్ట ఉన్న రాక్షసిని నీవు醜ంగా చేయాలి.
ఇత్యుక్తో లక్ష్మణస్తస్యాః క్రుద్ధో రామస్య పశ్యతః। ఉద్ధృత్య ఖడ్గం చిచ్ఛేద కర్ణనాసే మహాబలః
ఆమె ఇలా అన్న తరువాత, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు కోపంతో, రాముడు చూస్తుండగానే తన ఖడ్గాన్ని తీసి, ఆమె చెవులు, ముక్కు కోసేశాడు.
నికృత్తకర్ణనాసా తు విస్వరం సా వినద్య చ। యథాగతం ప్రదుద్రావ ఘోరా శూర్పణఖా వనమ్
చెవులు, ముక్కు కోసేసిన ఆ భయంకరమైన శూర్పణఖ, భయానకమైన అరుపులతో ఏడుస్తూ, వచ్చిన దారినే అడవిలోకి పారిపోయింది.
సా విరూపా మహాఘోరా రాక్షసీ శోణితోక్షితా। ననాద వివిధాన్ నాదాన్ యథా ప్రావృషి తోయదః
రక్తంతో తడిసి, ముఖం భయంకరంగా మారిన ఆ రాక్షసి, వానకాలంలో మేఘం గర్జించినట్లు, ఎన్నో విధాలుగా అరుస్తూ గర్జించింది.
సా విక్షరన్తీ రుధిరం బహుధా ఘోరదర్శనా। ప్రగృహ్య బాహూ గర్జన్తీ ప్రవివేశ మహావనమ్
రక్తం ఎక్కడికక్కడ నుంచి కారుస్తూ, భయంకరంగా కనిపిస్తూ, చేతులను పట్టుకుని గర్జిస్తూ, ఆ రాక్షసి పెద్ద అడవిలోకి ప్రవేశించింది.
తతస్తు సా రాక్షససఙ్ఘసంవృతం ఖరం జనస్థానగతం విరూపితా। ఉపేత్య తం భ్రాతరముగ్రతేజసం పపాత భూమౌ గగనాద్ యథాశనిః
తర్వాత, ముఖం వికృతంగా మారిన ఆమె, జనస్థానంలో రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న తన సహోదరుడు ఖరుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆగ్రహంతో ఉన్న అతని పాదాల వద్ద, ఆకాశం నుంచి పడ్డ మెరుపులా పడిపోయింది.
తతః సభార్యం భయమోహమూర్చ్ఛితా సలక్ష్మణం రాఘవమాగతం వనమ్। విరూపణం చాత్మని శోణితోక్షితా శశంస సర్వం భగినీ ఖరస్య సా
రక్తంతో తడిసి, భయం, మూర్ఛ, మోహంతో బాధపడుతూ, తన రూపం వికృతంగా మారిన శూర్పణఖ, రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతతో అడవికి వచ్చారని, తనకు జరిగిన దురదృష్టాన్ని అన్నింటినీ తన అన్న ఖరునికి చెప్పింది.
thumb|ఏకోనవింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే ఏకోనవింశః సర్గః ॥౩-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో, పద్దెనిమిదవ సర్గ ముగిసింది. ఇప్పుడు పంతొమ్మిదవ సర్గను వినండి.
తాం తథా పతితాం దృష్ట్వా విరూపాం శోణితోక్షితామ్। భగినీం క్రోధసంతప్తః ఖరః పప్రచ్ఛ రాక్షసః
అలా పడిపోయి, ముఖం వికృతంగా మారి, రక్తంతో తడిసిన తన చెల్లిని చూసి, రాక్షసుడు ఖరుడు కోపంతో ఆమెను అడిగాడు.
ఉత్తిష్ఠ తావదాఖ్యాహి ప్రమోహం జహి సమ్భ్రమమ్। వ్యక్తమాఖ్యాహి కేన త్వమేవంరూపా విరూపితా
ఎదురు లేచి, భయం, మూర్ఛను విడిచిపెట్టి, ఎవరు నిన్నీ విధంగా వికృతంగా చేసారో స్పష్టంగా చెప్పు.
కః కృష్ణసర్పమాసీనమాశీవిషమనాగసమ్। తుదత్యభిసమాపన్నమఙ్గుల్యగ్రేణ లీలయా
నల్ల పాము దగ్గర కూర్చుని ఉన్న విషపూరితమైన నాగాన్ని, ఎవరు అలవాటుగా వేలితో తాకినట్టు నిన్ను తాకాడు?
కాలపాశం సమాసజ్య కణ్ఠే మోహాన్న బుధ్యతే। యస్త్వామద్య సమాసాద్య పీతవాన్ విషముత్తమమ్
మరణపు ఉచ్చు మెడలో వేసుకుని కూడా, ఎవరు మూర్ఛతో తెలియక, నిన్ను కలిసిన రోజు, గొప్ప విషాన్ని తాగినట్టు చేసాడు?
బలవిక్రమసమ్పన్నా కామగా కామరూపిణీ। ఇమామవస్థాం నీతా త్వం కేనాన్తకసమాగతా
బలంతో, పరాక్రమంతో నిండినవైన, కావలసిన రూపం ధరించగల నీవు, మరణాన్ని ఎదుర్కొన్నట్టు, ఎవరి చేతిలో ఈ స్థితికి చేరుకున్నావు?
దేవగన్ధర్వభూతానామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। కోఽయమేవం మహావీర్యస్త్వాం విరూపాం చకార హ
దేవతలు, గంధర్వులు, భూతాలు, మహర్షుల్లో ఎవరు ఇంత శక్తివంతుడై, నిన్ను ఇలా వికృతంగా మార్చగలిగాడు?
నహి పశ్యామ్యహం లోకే యః కుర్యాన్మమ విప్రియమ్। అమరేషు సహస్రాక్షం మహేన్ద్రం పాకశాసనమ్
ఈ లోకంలో నాకు హాని చేయగలవాడు ఎవ్వరూ లేరు; అమరులలో అయినా, వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన మహేంద్రుడైనా కాదు.
అద్యాహం మార్గణైః ప్రాణానాదాస్యే జీవితాన్తగైః। సలిలే క్షీరమాసక్తం నిష్పిబన్నివ సారసః
ఈ రోజు, నా బాణాలతో అతని ప్రాణాలను తీసేస్తాను; హంస నీటిలోని పాలను తాగినట్టు, అతని ప్రాణాన్ని తాగేస్తాను.
నిహతస్య మయా సంఖ్యే శరసంకృత్తమర్మణః। సఫేనం రుధిరం కస్య మేదినీ పాతుమిచ్ఛతి
పోరులో నా బాణాలతో శరీర భాగాలు కోసి, నాశనం చేసినవాడి రక్తాన్ని, నురుగు కలిసినదాన్ని, భూమి తాగాలని కోరుకుంటుందా?
కస్య పత్రరథాః కాయాన్మాంసముత్కృత్య సంగతాః। ప్రహృష్టా భక్షయిష్యన్తి నిహతస్య మయా రణే
పోరులో నేను చంపినవాడి శరీరాన్ని, పక్షిరాజులు ఆనందంతో ముక్కలు చేసి, మాంసాన్ని తినిపోతారా?
తం న దేవా న గన్ధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః। మయాపకృష్టం కృపణం శక్తాస్త్రాతుం మహాహవే
దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, రాక్షసులు కూడా, నా చేతిలో పడిన ఆ దురదృష్టవంతుడిని గొప్ప యుద్ధంలో రక్షించలేరు.
ఉపలభ్య శనైః సంజ్ఞాం తం మే శంసితుమర్హసి। యేన త్వం దుర్వినీతేన వనే విక్రమ్య నిర్జితా
ఆమె మెల్లగా తేరుకున్నాక, నీవు అడవిలో ఆ దుష్టుడు నిన్ను ఎలా జయించాడో నాకు చెప్పాలి.
ఇతి భ్రాతుర్వచః శ్రుత్వా క్రుద్ధస్య చ విశేషతః। తతః శూర్పణఖా వాక్యం సబాష్పమిదమబ్రవీత్
తమ్ముడి మాటలు, ముఖ్యంగా కోపంగా అన్నవాటిని విని, శూర్పణఖ తన కన్నీళ్లతో ఇలా చెప్పింది.
తరుణౌ రూపసమ్పన్నౌ సుకుమారౌ మహాబలౌ। పుణ్డరీకవిశాలాక్షౌ చీరకృష్ణాజినామ్బరౌ
అక్కడ ఇద్దరు యువకులు ఉన్నారు. వారు అందంగా, సున్నితంగా, గొప్ప బలంతో, తామరపువ్వుల్లాంటి పెద్ద కళ్లతో, చెక్కబట్టలు, కృష్ణాజినాలు ధరించి ఉన్నారు.
ఫలమూలాశనౌ దాన్తౌ తాపసౌ బ్రహ్మచారిణౌ। పుత్రౌ దశరథస్యాస్తాం భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ
వారు పండ్లు, కందులు తింటూ, మనస్సు నియంత్రించుకుని, వ్రతాచరణతో, బ్రహ్మచర్యంలో ఉన్నారు. వారిద్దరూ దశరథుని కుమారులు, ఆ ఇద్దరు అన్నదమ్ములు రాముడు, లక్ష్మణుడు.
గన్ధర్వరాజప్రతిమౌ పార్థివవ్యఞ్జనాన్వితౌ। దేవౌ వా దానవావేతౌ న తర్కయితుముత్సహే
వారు గంధర్వరాజుని పోలి, రాజసూచక లక్షణాలతో ఉన్నారు. దేవతలా, దానవులా అని నేను గుర్తించలేకపోతున్నాను.
తరుణీ రూపసమ్పన్నా సర్వాభరణభూషితా। దృష్టా తత్ర మయా నారీ తయోర్మధ్యే సుమధ్యమా
వారిద్దరి మధ్యలో, అందమైన రూపంతో, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన, నాజూకైన యువతి ఒకరిని నేను అక్కడ చూశాను.
తాభ్యాముభాభ్యాం సమ్భూయ ప్రమదామధికృత్య తామ్। ఇమామవస్థాం నీతాహం యథానాథాసతీ తథా
ఆ యువతిని గురించి వారిద్దరూ కలసి నన్ను ఇలా దుస్థితికి నెట్టారు. నేను అనాధలా, దురదృష్టవంతురాలిలా అయ్యాను.
ఏష మే ప్రథమః కామః కృతస్తత్ర త్వయా భవేత్। తస్యాస్తయోశ్చ రుధిరం పిబేయమహమాహవే
నాకు ఇదే మొదటి కోరిక. నువ్వు అక్కడ దాన్ని నెరవేర్చాలి. వారిద్దరిని యుద్ధంలో చంపి వారి రక్తాన్ని నేను తాగాలి.