ఆసీద్ దశరథో నామ రాజా త్రిదశవిక్రమః। తస్యాహమగ్రజః పుత్రో రామో నామ జనైః శ్రుతః
దశరథుడు అనే రాజు ఉండేవాడు, అతని పరాక్రమం దేవతలతో సమానం. నేను అతని పెద్ద కుమారుడిని, జనంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధి పొందాను.
భ్రాతాయం లక్ష్మణో నామ యవీయాన్ మామనువ్రతః। ఇయం భార్యా చ వైదేహీ మమ సీతేతి విశ్రుతా
ఇతను నా తమ్ముడు, లక్ష్మణుడు. నాకు ఎంతో విధేయుడు. ఇది నా భార్య, వైదేహి. సీతగా అందరికీ పేరుగాంచింది.
త్వాం తు వేదితుమిచ్ఛామి కస్య త్వం కాసి కస్య వా। త్వం హి తావన్మనోజ్ఞాఙ్గీ రాక్షసీ ప్రతిభాసి మే
కానీ, నువ్వెవరో, ఎవరి ఆడవాడవో, నీకు ఎవరు ఉన్నారో తెలుసుకోవాలని ఉంది. నీవు ఆకర్షణీయమైన రూపంతో ఉన్నా, నాకు రాక్షసిగా కనిపిస్తున్నావు.
ఇహ వా కింనిమిత్తం త్వమాగతా బ్రూహి తత్త్వతః। సాబ్రవీద్ వచనం శ్రుత్వా రాక్షసీ మదనార్దితా
ఇక్కడికి నువ్వు ఎందుకు వచ్చావు? నిజంగా చెప్పు. ఆ మాటలు విని, కోరికతో మత్తెక్కిన ఆ రాక్షసీ సమాధానం చెప్పింది.
శ్రూయతాం రామ తత్త్వార్థం వక్ష్యామి వచనం మమ। అహం శూర్పణఖా నామ రాక్షసీ కామరూపిణీ
రామా, నా మాటను నిజంగా విను. నేను శూర్పణఖ అనే పేరు కలిగిన రాక్షసిని, కావాలనుకున్న రూపం ఎప్పుడైనా తీసుకోగలను.
అరణ్యం విచరామీదమేకా సర్వభయంకరా। రావణో నామ మే భ్రాతా యది తే శ్రోత్రమాగతః
ఈ అరణ్యంలో నేను ఒంటరిగా తిరుగుతుంటాను, అందరికీ భయంకరంగా ఉంటాను. రావణుడు నా అన్నయ్య. నీకు అతని పేరు వినిపించి ఉండొచ్చు.
వీరో విశ్రవసః పుత్రో యది తే శ్రోత్రమాగతః। ప్రవృద్ధనిద్రశ్చ సదా కుమ్భకర్ణో మహాబలః
అతను విశ్రవసుని కుమారుడు, పరాక్రమవంతుడు. నీకు వినిపించి ఉండొచ్చు. ఇంకా, ఎప్పుడూ నిద్రలో ఉండే, మహాబలుడైన కుంభకర్ణుడు కూడా ఉన్నాడు.
విభీషణస్తు ధర్మాత్మా న తు రాక్షసచేష్టితః। ప్రఖ్యాతవీర్యౌ చ రణే భ్రాతరౌ ఖరదూషణౌ
విభీషణుడు ధర్మబుద్ధి కలవాడు, రాక్షసులా ప్రవర్తించడు. యుద్ధంలో పేరుగాంచిన ఖరుడు, దూషణుడు కూడా నా అన్నదమ్ములే.
తానహం సమతిక్రాన్తాం రామ త్వాపూర్వదర్శనాత్। సముపేతాస్మి భావేన భర్తారం పురుషోత్తమమ్
వారిని వదిలేసి, నిన్ను తొలిసారి చూసి, నా మనసు ఆకర్షితమై, పురుషోత్తముడైన నిన్ను భర్తగా కోరుకుంటూ వచ్చాను రామా.
అహం ప్రభావసమ్పన్నా స్వచ్ఛన్దబలగామినీ। చిరాయ భవ భర్తా మే సీతయా కిం కరిష్యసి
నాకు శక్తి ఉంది, నా ఇష్టానుసారం తిరుగగలను. నువ్వు నా భర్తగా ఎప్పటికీ ఉండు. నీకు సీతతో ఏమి అవసరం?
వికృతా చ విరూపా చ న సేయం సదృశీ తవ। అహమేవానురూపా తే భార్యారూపేణ పశ్య మామ్
ఆమె వికృత రూపంలో ఉంది, నీకు సరిపోదు. నేను మాత్రమే నీకు తగిన భార్యను. నన్ను ఆ రూపంలో చూడు.
ఇమాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్। అనేన సహ తే భ్రాత్రా భక్షయిష్యామి మానుషీమ్
ఈ醜మైన, దుష్టమైన, భయంకరమైన, కడుపు లోతుగా ఉన్న ఆ మనిషిని, నీ తమ్ముడితో పాటు తినేస్తాను.
తతః పర్వతశృఙ్గాణి వనాని వివిధాని చ। పశ్యన్ సహ మయా కామీ దణ్డకాన్ విచరిష్యసి
అప్పుడప్పుడు, నాతో కలిసి, నీవు దండకారణ్యంలో పర్వత శిఖరాలు, వనాలు చూస్తూ తిరుగుతావు.
ఇత్యేవముక్తః కాకుత్స్థః ప్రహస్య మదిరేక్షణామ్। ఇదం వచనమారేభే వక్తుం వాక్యవిశారదః
అలా చెప్పినప్పుడు, కాకుత్స్థుడు ఆ మత్తెక్కిన కళ్ల రాక్షసిని చూసి నవ్వుతూ, ఈ మాటలు చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.
thumb|అష్టాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే అష్టాదశః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో, పదహారవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తాం తు శూర్పణఖాం రామః కామపాశావపాశితామ్। స్వేచ్ఛయా శ్లక్ష్ణయా వాచా స్మితపూర్వమథాబ్రవీత్
ఆ శూర్పణఖను కోరికలో చిక్కుకున్నదిగా చూసిన రాముడు, తనంతట తానే, మృదువుగా నవ్వుతూ ఇలా మాట్లాడాడు.
కృతదారోఽస్మి భవతి భార్యేయం దయితా మమ। త్వద్విధానాం తు నారీణాం సుదుఃఖా ససపత్నతా
నేను పెళ్లైనవాడిని, ఈ అమ్మాయి నా భార్య. నీలాంటి ఆడవారికి మరిది ఉండటం చాలా బాధాకరం.
అనుజస్త్వేష మే భ్రాతా శీలవాన్ ప్రియదర్శనః। శ్రీమానకృతదారశ్చ లక్ష్మణో నామ వీర్యవాన్
ఇతడు నా తమ్ముడు లక్ష్మణుడు. మంచి స్వభావం ఉన్నవాడు, అందంగా కనిపించే వాడు, గొప్ప కీర్తి కలవాడు, ఇంకా పెళ్లి కాలేదు, ధైర్యవంతుడు.
అపూర్వీ భార్యయా చార్థీ తరుణః ప్రియదర్శనః। అనురూపశ్చ తే భర్తా రూపస్యాస్య భవిష్యతి
ఇతడు యువకుడు, అందంగా ఉన్నాడు, మొదటిసారి పెళ్లి చేసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాడు. నీ అందానికి తగిన భర్త ఇతడే అవుతాడు.
ఏనం భజ విశాలాక్షి భర్తారం భ్రాతరం మమ। అసపత్నా వరారోహే మేరుమర్కప్రభా యథా
విపులమైన కళ్లవాడా, నా తమ్ముడిని నీవు భర్తగా స్వీకరించు. అందమైన నడుము కలదానివి, మరిది లేని భార్యగా, మెరువు మీద సూర్యుడి కాంతిలా ఉండు.
ఇతి రామేణ సా ప్రోక్తా రాక్షసీ కామమోహితా। విసృజ్య రామం సహసా తతో లక్ష్మణమబ్రవీత్
రాముడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ రాక్షసీ కోరికతో మత్తులో రాముని వదిలేసి, వెంటనే లక్ష్మణుని దగ్గరకు వెళ్లి మాట్లాడింది.
అస్య రూపస్య తే యుక్తా భార్యాహం వరవర్ణినీ। మయా సహ సుఖం సర్వాన్ దణ్డకాన్ విచరిష్యసి
అందమైనవాడా, నీకు తగిన భార్య నేనే. మంచి వర్ణం కలదానిని. నాతో కలిసి నువ్వు దండకారణ్యంలో ఆనందంగా తిరుగుతావు.
ఏవముక్తస్తు సౌమిత్రీ రాక్షస్యా వాక్యకోవిదః। తతః శూర్పనఖీం స్మిత్వా లక్ష్మణో యుక్తమబ్రవీత్
ఆ రాక్షసీ ఇలా చెప్పగానే, మాటల్లో నైపుణ్యం ఉన్న సౌమిత్రి, చిరునవ్వుతో శూర్పణఖకు తగినట్లుగా సమాధానం ఇచ్చాడు.
కథం దాసస్య మే దాసీ భార్యా భవితుమిచ్ఛసి। సోఽహమార్యేణ పరవాన్ భ్రాత్రా కమలవర్ణిని
నేను ఒక సేవకుడిని, నువ్వు సేవకురాలివి. అలాంటప్పుడు నువ్వు నాకు భార్యగా ఎలా కావాలనుకుంటున్నావు? నేను నా అన్నయ్య ఆధీనంలో ఉన్నాను, కమలవర్ణమా.
సమృద్ధార్థస్య సిద్ధార్థా ముదితామలవర్ణినీ। ఆర్యస్య త్వం విశాలాక్షి భార్యా భవ యవీయసీ
విపులమైన కళ్లవాడా, నీవు నా అన్నయ్యకు చిన్న భార్యగా అవ్వాలి. ఆయన సంపన్నుడు, సర్వసిద్ధుడు, ఆనందంగా ఉన్నవాడు, నిర్మలమైన వర్ణం కలవాడు.
ఏతాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్। భార్యాం వృద్ధాం పరిత్యజ్య త్వామేవైష భజిష్యతి
ఈ醜మైన, దుష్టమైన, భయంకరమైన, పెద్ద పొట్ట ఉన్న వృద్ధ భార్యను వదిలేసి, నిన్నే అతడు భార్యగా ఎంచుకుంటాడు.
కో హి రూపమిదం శ్రేష్ఠం సంత్యజ్య వరవర్ణిని। మానుషీషు వరారోహే కుర్యాద్ భావం విచక్షణః
అందమైన వర్ణం కలదానివి, తెలివైనవాడు ఎవడు ఇలాంటి సుందరమైన స్త్రీని వదిలేసి, ఇంకెవరినైనా ఇష్టపడతాడు?
ఇతి సా లక్ష్మణేనోక్తా కరాలా నిర్ణతోదరీ। మన్యతే తద్వచః సత్యం పరిహాసావిచక్షణా
లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ భయంకరమైన, పెద్ద పొట్ట ఉన్న రాక్షసీ, తెలివితక్కువదై, అతని మాటలు నిజమేనని నమ్మింది.
సా రామం పర్ణశాలాయాముపవిష్టం పరంతపమ్। సీతయా సహ దుర్ధర్షమబ్రవీత్ కామమోహితా
కామమోహితురాలై, ఆ రాక్షసీ శత్రువులను జయించే రాముడు సీతతో కలిసి పర్ణశాలలో కూర్చున్నప్పుడు అతని దగ్గరకు వెళ్లింది.
ఇమాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్। వృద్ధాం భార్యామవష్టభ్య న మాం త్వం బహు మన్యసే
ఈ醜మైన, దుష్టమైన, భయంకరమైన, పెద్ద పొట్ట ఉన్న వృద్ధ భార్యను పట్టుకుని నువ్వు నన్ను అంతగా గౌరవించడంలేదు.