తదాసీనస్య రామస్య కథాసంసక్తచేతసః। తం దేశం రాక్షసీ కాచిదాజగామ యదృచ్ఛయా
అలా రాముడు కథల్లో మునిగిపోయి కూర్చున్నప్పుడు, అక్కడికి యాదృచ్ఛికంగా ఒక రాక్షసీ వచ్చింది.
సా తు శూర్పణఖా నామ దశగ్రీవస్య రక్షసః। భగినీ రామమాసాద్య దదర్శ త్రిదశోపమమ్
ఆమె పేరు శూర్పణఖ. ఆమె దశగ్రీవుడైన రాక్షసుని సోదరి. రాముని దగ్గరకు వచ్చి, అతడిని దేవతలకు సమానంగా చూశింది.
దీప్తాస్యం చ మహాబాహుం పద్మపత్రాయతేక్షణమ్। గజవిక్రాన్తగమనం జటామణ్డలధారిణమ్
ఆమె రాముని ప్రకాశవంతమైన ముఖాన్ని, బలమైన భుజాలను, తామరాకుల్లాంటి పొడవైన కళ్లను, ఏనుగు నడకను, వలయాల్లా ఉన్న జటలను చూసింది.
సుకుమారం మహాసత్త్వం పార్థివవ్యఞ్జనాన్వితమ్। రామమిన్దీవరశ్యామం కందర్పసదృశప్రభమ్
ఆమె రాముని మృదువుగా, కానీ గొప్ప బలంతో, రాజసముదాయాలతో, నీలకమల వర్ణంతో, మన్మథుడిలా ప్రకాశవంతంగా చూసింది.
బభూవేన్ద్రోపమం దృష్ట్వా రాక్షసీ కామమోహితా। సుముఖం దుర్ముఖీ రామం వృత్తమధ్యం మహోదరీ
ఇంద్రునిలా ఉన్న రాముని చూసి, ఆ రాక్షసీ కామమోహితురాలై, తాను ముదుసలి, ముఖం కురూపమైనదైనా, అందమైన ముఖం గల రాముని, తన పెద్ద పొట్టతో, వంపైన నడుముతో చూశింది.
విశాలాక్షం విరూపాక్షీ సుకేశం తామ్రమూర్ధజా। ప్రియరూపం విరూపా సా సుస్వరం భైరవస్వనా
ఆమె వంకర కళ్లతో, అతని విశాల కళ్లను చూసింది; తన తామ్రవర్ణ జుట్టుతో, అతని అందమైన జుట్టును చూసింది; తాను కురూపురాలైనా, అతని సుందర రూపాన్ని చూసింది; తన స్వరం భయంకరమైనదైనా, అతని స్వరం మధురంగా అనిపించింది.
తరుణం దారుణా వృద్ధా దక్షిణం వామభాషిణీ। న్యాయవృత్తం సుదుర్వృత్తా ప్రియమప్రియదర్శనా
ఆమె వయసులో పెద్దదైనా, యవ్వనంతో కనిపించింది; క్రూరురాలైనా, మృదువుగా మాట్లాడింది; దురాచారిణైనా, అతను ధర్మపరుడు; తాను చూడటానికి అసహ్యంగా ఉన్నా, అతను అందంగా ఉన్నాడు.
శరీరజసమావిష్టా రాక్షసీ రామమబ్రవీత్। జటీ తాపసవేషేణ సభార్యః శరచాపధృక్
ఆ రాక్షసీ, శరీరభావనతో మత్తెక్కి, రామునితో ఇలా చెప్పింది: 'జటలు వేసుకుని, తపస్సు వేషంలో, భార్యతో కలిసి, విల్లు బాణాలు ధరించి ఉన్నావు...'
ఆగతస్త్వమిమం దేశం కథం రాక్షససేవితమ్। కిమాగమనకృత్యం తే తత్త్వమాఖ్యాతుమర్హసి
నీవు రాక్షసులు తిరిగే ఈ ప్రాంతానికి ఎందుకు వచ్చావు? నీకు ఇక్కడికి రావడానికి ఏమి అవసరం ఏర్పడింది? నిజం చెప్పాలి.
ఏవముక్తస్తు రాక్షస్యా శూర్పణఖ్యా పరంతపః। ఋజుబుద్ధితయా సర్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే
అలా రాక్షసిగా శూర్పణఖ అనే ఆమె అడిగినప్పుడు, శత్రువులకు భయంకరుడైన రాముడు నేరుగా తన మనసులో ఉన్నదాన్ని చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.
ఆసీద్ దశరథో నామ రాజా త్రిదశవిక్రమః। తస్యాహమగ్రజః పుత్రో రామో నామ జనైః శ్రుతః
దశరథుడు అనే రాజు ఉండేవాడు, అతని పరాక్రమం దేవతలతో సమానం. నేను అతని పెద్ద కుమారుడిని, జనంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధి పొందాను.
భ్రాతాయం లక్ష్మణో నామ యవీయాన్ మామనువ్రతః। ఇయం భార్యా చ వైదేహీ మమ సీతేతి విశ్రుతా
ఇతను నా తమ్ముడు, లక్ష్మణుడు. నాకు ఎంతో విధేయుడు. ఇది నా భార్య, వైదేహి. సీతగా అందరికీ పేరుగాంచింది.
త్వాం తు వేదితుమిచ్ఛామి కస్య త్వం కాసి కస్య వా। త్వం హి తావన్మనోజ్ఞాఙ్గీ రాక్షసీ ప్రతిభాసి మే
కానీ, నువ్వెవరో, ఎవరి ఆడవాడవో, నీకు ఎవరు ఉన్నారో తెలుసుకోవాలని ఉంది. నీవు ఆకర్షణీయమైన రూపంతో ఉన్నా, నాకు రాక్షసిగా కనిపిస్తున్నావు.
ఇహ వా కింనిమిత్తం త్వమాగతా బ్రూహి తత్త్వతః। సాబ్రవీద్ వచనం శ్రుత్వా రాక్షసీ మదనార్దితా
ఇక్కడికి నువ్వు ఎందుకు వచ్చావు? నిజంగా చెప్పు. ఆ మాటలు విని, కోరికతో మత్తెక్కిన ఆ రాక్షసీ సమాధానం చెప్పింది.
శ్రూయతాం రామ తత్త్వార్థం వక్ష్యామి వచనం మమ। అహం శూర్పణఖా నామ రాక్షసీ కామరూపిణీ
రామా, నా మాటను నిజంగా విను. నేను శూర్పణఖ అనే పేరు కలిగిన రాక్షసిని, కావాలనుకున్న రూపం ఎప్పుడైనా తీసుకోగలను.
అరణ్యం విచరామీదమేకా సర్వభయంకరా। రావణో నామ మే భ్రాతా యది తే శ్రోత్రమాగతః
ఈ అరణ్యంలో నేను ఒంటరిగా తిరుగుతుంటాను, అందరికీ భయంకరంగా ఉంటాను. రావణుడు నా అన్నయ్య. నీకు అతని పేరు వినిపించి ఉండొచ్చు.
వీరో విశ్రవసః పుత్రో యది తే శ్రోత్రమాగతః। ప్రవృద్ధనిద్రశ్చ సదా కుమ్భకర్ణో మహాబలః
అతను విశ్రవసుని కుమారుడు, పరాక్రమవంతుడు. నీకు వినిపించి ఉండొచ్చు. ఇంకా, ఎప్పుడూ నిద్రలో ఉండే, మహాబలుడైన కుంభకర్ణుడు కూడా ఉన్నాడు.
విభీషణస్తు ధర్మాత్మా న తు రాక్షసచేష్టితః। ప్రఖ్యాతవీర్యౌ చ రణే భ్రాతరౌ ఖరదూషణౌ
విభీషణుడు ధర్మబుద్ధి కలవాడు, రాక్షసులా ప్రవర్తించడు. యుద్ధంలో పేరుగాంచిన ఖరుడు, దూషణుడు కూడా నా అన్నదమ్ములే.
తానహం సమతిక్రాన్తాం రామ త్వాపూర్వదర్శనాత్। సముపేతాస్మి భావేన భర్తారం పురుషోత్తమమ్
వారిని వదిలేసి, నిన్ను తొలిసారి చూసి, నా మనసు ఆకర్షితమై, పురుషోత్తముడైన నిన్ను భర్తగా కోరుకుంటూ వచ్చాను రామా.
అహం ప్రభావసమ్పన్నా స్వచ్ఛన్దబలగామినీ। చిరాయ భవ భర్తా మే సీతయా కిం కరిష్యసి
నాకు శక్తి ఉంది, నా ఇష్టానుసారం తిరుగగలను. నువ్వు నా భర్తగా ఎప్పటికీ ఉండు. నీకు సీతతో ఏమి అవసరం?
వికృతా చ విరూపా చ న సేయం సదృశీ తవ। అహమేవానురూపా తే భార్యారూపేణ పశ్య మామ్
ఆమె వికృత రూపంలో ఉంది, నీకు సరిపోదు. నేను మాత్రమే నీకు తగిన భార్యను. నన్ను ఆ రూపంలో చూడు.
ఇమాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్। అనేన సహ తే భ్రాత్రా భక్షయిష్యామి మానుషీమ్
ఈ醜మైన, దుష్టమైన, భయంకరమైన, కడుపు లోతుగా ఉన్న ఆ మనిషిని, నీ తమ్ముడితో పాటు తినేస్తాను.
తతః పర్వతశృఙ్గాణి వనాని వివిధాని చ। పశ్యన్ సహ మయా కామీ దణ్డకాన్ విచరిష్యసి
అప్పుడప్పుడు, నాతో కలిసి, నీవు దండకారణ్యంలో పర్వత శిఖరాలు, వనాలు చూస్తూ తిరుగుతావు.
ఇత్యేవముక్తః కాకుత్స్థః ప్రహస్య మదిరేక్షణామ్। ఇదం వచనమారేభే వక్తుం వాక్యవిశారదః
అలా చెప్పినప్పుడు, కాకుత్స్థుడు ఆ మత్తెక్కిన కళ్ల రాక్షసిని చూసి నవ్వుతూ, ఈ మాటలు చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.
thumb|అష్టాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే అష్టాదశః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో, పదహారవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తాం తు శూర్పణఖాం రామః కామపాశావపాశితామ్। స్వేచ్ఛయా శ్లక్ష్ణయా వాచా స్మితపూర్వమథాబ్రవీత్
ఆ శూర్పణఖను కోరికలో చిక్కుకున్నదిగా చూసిన రాముడు, తనంతట తానే, మృదువుగా నవ్వుతూ ఇలా మాట్లాడాడు.
కృతదారోఽస్మి భవతి భార్యేయం దయితా మమ। త్వద్విధానాం తు నారీణాం సుదుఃఖా ససపత్నతా
నేను పెళ్లైనవాడిని, ఈ అమ్మాయి నా భార్య. నీలాంటి ఆడవారికి మరిది ఉండటం చాలా బాధాకరం.
అనుజస్త్వేష మే భ్రాతా శీలవాన్ ప్రియదర్శనః। శ్రీమానకృతదారశ్చ లక్ష్మణో నామ వీర్యవాన్
ఇతడు నా తమ్ముడు లక్ష్మణుడు. మంచి స్వభావం ఉన్నవాడు, అందంగా కనిపించే వాడు, గొప్ప కీర్తి కలవాడు, ఇంకా పెళ్లి కాలేదు, ధైర్యవంతుడు.
అపూర్వీ భార్యయా చార్థీ తరుణః ప్రియదర్శనః। అనురూపశ్చ తే భర్తా రూపస్యాస్య భవిష్యతి
ఇతడు యువకుడు, అందంగా ఉన్నాడు, మొదటిసారి పెళ్లి చేసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాడు. నీ అందానికి తగిన భర్త ఇతడే అవుతాడు.
ఏనం భజ విశాలాక్షి భర్తారం భ్రాతరం మమ। అసపత్నా వరారోహే మేరుమర్కప్రభా యథా
విపులమైన కళ్లవాడా, నా తమ్ముడిని నీవు భర్తగా స్వీకరించు. అందమైన నడుము కలదానివి, మరిది లేని భార్యగా, మెరువు మీద సూర్యుడి కాంతిలా ఉండు.