కార్తికేయస్య చ స్థానం ధర్మస్థానం చ పశ్యతి। తతః శిష్యైః పరివృతో మునిరప్యభినిష్పతత్
కార్తికేయుడు, ధర్మదేవుడు — వీరి స్థలాలను కూడా రాముడు చూశాడు. ఆ తరువాత, తన శిష్యులతో కూడిన ఆ ముని బయటకు వచ్చాడు.
తం దదర్శాగ్రతో రామో మునీనాం దీప్తతేజసామ్। అబ్రవీద్ వచనం వీరో లక్ష్మణం లక్ష్మివర్ధనమ్
దివ్య తేజస్సుతో ఉన్న ఆ మునిని ఎదురుగా రాముడు చూశాడు. ధైర్యవంతుడైన రాముడు, లక్ష్మణుడికి ఇలా అన్నాడు.
బహిర్లక్ష్మణ నిష్క్రామత్యగస్త్యో భగవానృషిః। ఔదార్యేణావగచ్ఛామి నిధానం తపసామిమమ్
"లక్ష్మణా, ఆ ఘనమైన అగస్త్య మహర్షి బయటకు వస్తున్నారు. ఆయన ఉదారతను చూస్తే, ఇది తపస్సుల సంపదగా నాకు తెలుస్తోంది."
ఏవముక్త్వా మహాబాహురగస్త్యం సూర్యవర్చసమ్। జగ్రాహాపతతస్తస్య పాదౌ చ రఘునన్దనః
అలా చెప్పిన అనంతరం, బలవంతుడైన రఘునందనుడు రాముడు, సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో ఉన్న అగస్త్యుని పాదాలను నమస్కరించాడు.
అభివాద్య తు ధర్మాత్మా తస్థౌ రామః కృతాఞ్జలిః। సీతయా సహ వైదేహ్యా తదా రామః సలక్ష్మణః
ధర్మాత్ముడైన రాముడు, నమస్కారం చేసి, కృతాంజలిగా నిలబడ్డాడు. ఆ సమయంలో, వైదేహి సీతతో పాటు లక్ష్మణుడూ అక్కడ ఉన్నారు.
ప్రతిగృహ్య చ కాకుత్స్థమర్చయిత్వాఽఽసనోదకైః। కుశలప్రశ్నముక్త్వా చ ఆస్యతామితి సోఽబ్రవీత్
కాకుత్స్థుడైన రాముని ఆహ్వానించి, ఆసనం, పాదప్రక్షాళన జలంతో సత్కరించి, క్షేమ ప్రశ్నలు వేసి, 'దయచేసి కూర్చోండి' అని అగస్త్యుడు అన్నాడు.
అగ్నిం హుత్వా ప్రదాయార్ఘ్యమతిథీన్ ప్రతిపూజ్య చ। వానప్రస్థేన ధర్మేణ స తేషాం భోజనం దదౌ
అగ్నికి హోమం చేసి, అర్ఘ్యజలం ఇచ్చి, అతిథులను సత్కరించి, వనప్రస్థ ధర్మాన్ని అనుసరించి వారికి భోజనం అందించాడు.
ప్రథమం చోపవిశ్యాథ ధర్మజ్ఞో మునిపుంగవః। ఉవాచ రామమాసీనం ప్రాఞ్జలిం ధర్మకోవిదమ్
ముందుగా కూర్చున్న ధర్మజ్ఞుడైన మునిపుంగవుడు, కృతాంజలిగా కూర్చున్న ధర్మపరాయణుడైన రామునితో మాట్లాడాడు.
అగ్నిం హుత్వా ప్రదాయార్ఘ్యమతిథిం ప్రతిపూజయేత్। అన్యథా ఖలు కాకుత్స్థ తపస్వీ సముదాచరన్। దుఃసాక్షీవ పరే లోకే స్వాని మాంసాని భక్షయేత్
"అగ్నికి హోమం చేసి, అర్ఘ్యజలం ఇచ్చి, అతిథిని సత్కరించాలి. కాకుత్స్థా, తపస్సు చేసే వారు ఇలా చేయకపోతే, పరలోకంలో అబద్ధ సాక్షిలా తన మాంసాన్ని తినాల్సి వస్తుంది."
రాజా సర్వస్య లోకస్య ధర్మచారీ మహారథః। పూజనీయశ్చ మాన్యశ్చ భవాన్ ప్రాప్తః ప్రియాతిథిః
"ధర్మాన్ని పాటించే మహారథుడైన రాజు, ప్రజలందరికీ అధిపతి. ఆయనను గౌరవించాలి, సత్కరించాలి. మీరు ప్రియమైన అతిథిగా వచ్చారు."
ఏవముక్త్వా ఫలైర్మూలైః పుష్పైశ్చాన్యైశ్చ రాఘవమ్। పూజయిత్వా యథాకామం తతోఽగస్త్యస్తమబ్రవీత్
అలా చెప్పి, రాఘవునికి ఫలాలు, మూలికలు, పువ్వులు, ఇతర కావలసినవి ఇచ్చి సత్కరించి, అగస్త్యుడు తరువాత ఇలా అన్నాడు.
ఇదం దివ్యం మహచ్చాపం హేమవజ్రవిభూషితమ్। వైష్ణవం పురుషవ్యాఘ్ర నిర్మితం విశ్వకర్మణా
"ఈ దివ్యమైన గొప్ప విల్లు, బంగారం, వజ్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది. ఇది విష్ణువుకు చెందినది. మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ విల్లు విశ్వకర్మ చేత తయారైంది."
అమోఘః సూర్యసంకాశో బ్రహ్మదత్తః శరోత్తమః। దత్తౌ మమ మహేన్ద్రేణ తూణీ చాక్షయ్యసాయకౌ
"ఈ అచుక్కున మిస్సవని బాణం, సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో ఉంది. ఇది బ్రహ్మదేవుడు ఇచ్చినది. ఈ రెండు అక్షయ బాణాలతో నిండిన తుణీరులు మహేంద్రుడు నాకు ఇచ్చాడు."
సమ్పూర్ణౌ నిశితైర్బాణైర్జ్వలద్భిరివ పావకైః। మహారాజతకోశోఽయమసిర్హేమవిభూషితః
"ఈ తుణీరులు పదునైన, అగ్నిలా జ్వలించే బాణాలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి. ఈ గొప్ప ఖడ్గం బంగారు పొట్టితో, బంగారంతో అలంకరించబడి ఉంది."
అనేన ధనుషా రామ హత్వా సంఖ్యే మహాసురాన్। ఆజహార శ్రియం దీప్తాం పురా విష్ణుర్దివౌకసామ్
రామా, ఈ విల్లుతో విష్ణువు ఒకప్పుడు యుద్ధంలో బలమైన రాక్షసులను సంహరించి, దేవతలలో ప్రకాశించే మహిమను పొందాడు.
తద్ధనుస్తౌ చ తూణీ చ శరం ఖడ్గం చ మానద। జయాయ ప్రతిగృహ్ణీష్వ వజ్రం వజ్రధరో యథా
మానదా, ఈ విల్లు, ఈ రెండు బాణపు సంచులు, బాణాలు, ఖడ్గాన్ని విజయానికి స్వీకరించు. ఇంద్రుడు వజ్రాయుధాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తాడో అలా.
ఏవముక్త్వా మహాతేజాః సమస్తం తద్వరాయుధమ్। దత్త్వా రామాయ భగవానగస్త్యః పునరబ్రవీత్
అలా చెప్పి, మహాతేజస్సు కలిగిన భాగవాన్ అగస్త్యుడు ఆ దివ్యాయుధాలను రామునికి ఇచ్చి, మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
thumb|త్రయోదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే త్రయోదశః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో అరణ్యకాండలో పదమూడు వ అధ్యాయాన్ని వినండి.
రామ ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే పరితుష్టోఽస్మి లక్ష్మణ। అభివాదయితుం యన్మాం ప్రాప్తౌ స్థః సహ సీతయా
రామా, నేను నిన్ను చూసి సంతోషించాను. నీకు శుభం కలగాలి. లక్ష్మణా, సీతతో కలిసి నన్ను దర్శించడానికి వచ్చావు, అందుకు నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను.
అధ్వశ్రమేణ వాం ఖేదో బాధతే ప్రచురశ్రమః। వ్యక్తముత్కణ్ఠతే వాపి మైథిలీ జనకాత్మజా
మీరు ఇద్దరూ ప్రయాణం వల్ల అలసిపోయి ఉండవచ్చు, లేదా మీకు ఎక్కువ శ్రమ కలిగిందేమో. మరి జనకుని కుమార్తె సీతా, ఆమె తన ఇంటిని తలుచుకుని బాధపడుతోందేమో కూడా అనిపిస్తోంది.
ఏషా చ సుకుమారీ చ ఖేదైశ్చ న విమానితా। ప్రాజ్యదోషం వనం ప్రాప్తా భర్తృస్నేహప్రచోదితా
ఈమె ఎంతో సున్నితమైనది అయినా, ఇబ్బందులకు తలవంచలేదు. భర్తపై ప్రేమతో, ఎన్నో ప్రమాదాలు ఉన్న ఈ అడవిలోకి అడుగుపెట్టింది.
యథైషా రమతే రామ ఇహ సీతా తథా కురు। దుష్కరం కృతవత్యేషా వనే త్వామభిగచ్ఛతీ
రామా, సీత ఈ అడవిలో ఎలా ఆనందంగా ఉంటుందో, నువ్వు కూడా అలాగే ఉండాలి. నిన్ను అనుసరించి అడవిలోకి రావడం ఆమె చేసిన గొప్ప పని.
ఏషా హి ప్రకృతిః స్త్రీణామాసృష్టే రఘునన్దన। సమస్థమనురజ్యన్తే విషమస్థం త్యజన్తి చ
రఘునందన, ఇది స్త్రీల సహజ స్వభావం. సుఖంగా ఉన్నప్పుడు వారు ఎంతో అనురాగంగా ఉంటారు, కానీ కష్టాల్లో ఉన్నవారిని వదిలిపెడతారు.
శతహ్రదానాం లోలత్వం శస్త్రాణాం తీక్ష్ణతాం తథా। గరుడానిలయోః శైఘ్ర్యమనుగచ్ఛన్తి యోషితః
స్త్రీలు మెరుపు చంచలత, ఆయుధాల తీవ్రత, గరుడుడు మరియు గాలి వేగాన్ని అనుసరిస్తారు.
ఇయం తు భవతో భార్యా దోషైరేతైర్వివర్జితా। శ్లాఘ్యా చ వ్యపదేశ్యా చ యథా దేవీష్వరున్ధతీ
కానీ నీ భార్యకు ఈ లోపాలు లేవు. ఆమె ప్రశంసకు, పేరుకు అర్హురాలు. దేవత అయిన అరుంధతిలా ఆమెను కొనియాడాలి.
అలంకృతోఽయం దేశశ్చ యత్ర సౌమిత్రిణా సహ। వైదేహ్యా చానయా రామ వత్స్యసి త్వమరిందమ
సౌమిత్రితో పాటు, ఈ వైదేహితో కలిసి నువ్వు నివసించబోయే ఈ ప్రదేశం ఎంతో పవిత్రంగా మారింది, రామా.
ఏవముక్తస్తు మునినా రాఘవః సంయతాఞ్జలిః। ఉవాచ ప్రశ్రితం వాక్యమృషిం దీప్తమివానలమ్
మహర్షి ఇలా చెప్పగానే, రాఘవుడు చేతులు జోడించి, అగ్ని వలె ప్రకాశించే ఆ ఋషికి వినయంగా ఇలా అన్నాడు.
ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి యస్య మే మునిపుంగవః। గుణైః సభ్రాతృభార్యస్య గురుర్నః పరితుష్యతి
మహర్షి మా గుణాలను మెచ్చుకుని, మా గురువుగా సంతృప్తి చెందడంలో నేను ఎంతో భాగ్యవంతుడిని, అదృష్టవంతుడిని.
కిం తు వ్యాదిశ మే దేశం సోదకం బహుకాననమ్। యత్రాశ్రమపదం కృత్వా వసేయం నిరతః సుఖమ్
కానీ, దయచేసి నీరు, ఎక్కువ చెట్లు ఉన్న ప్రదేశాన్ని నాకు చూపించు. అక్కడ ఆశ్రమాన్ని నిర్మించి, సుఖంగా నివసించాలనుకుంటున్నాను.
తతోఽబ్రవీన్మునిశ్రేష్ఠః శ్రుత్వా రామస్య భాషితమ్। ధ్యాత్వా ముహూర్తం ధర్మాత్మా తతోవాచ వచః శుభమ్
రాముని మాటలు విని, ఆ మహర్షి కొంతసేపు ధ్యానం చేసి, తన ధార్మికతతో మంగళకరమైన మాటలు అన్నాడు.