అథ తస్య వచః శ్రుత్వా భ్రాతుర్నిధనసంశ్రితమ్। ప్రధర్షయితుమారేభే మునిం క్రోధాన్నిశాచరః
అన్న మరణాన్ని తెలిపే ఆ మాటలు విని, ఆ రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసుడు కోపంతో మునిని దాడి చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
సోఽభ్యద్రవద్ ద్విజేన్ద్రం తం మునినా దీప్తతేజసా। చక్షుషానలకల్పేన నిర్దగ్ధో నిధనం గతః
అతడు ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడిపై దూకగా, ముని కళ్ల నుండి వెలువడిన అగ్నిలాంటి తేజంతో కాలిపోతూ నాశనం అయ్యాడు.
తస్యాయమాశ్రమో భ్రాతుస్తటాకవనశోభితః। విప్రానుకమ్పయా యేన కర్మేదం దుష్కరం కృతమ్
ఇదే ఆ అన్న ఆశ్రమం, చెరువు మరియు అడవితో అలంకరించబడి ఉంది. బ్రాహ్మణులపై కరుణతో ఈ కష్టమైన పని ఇక్కడ జరిగింది.
ఏవం కథయమానస్య తస్య సౌమిత్రిణా సహ। రామస్యాస్తం గతః సూర్యః సంధ్యాకాలోఽభ్యవర్తత
అతడు సౌమిత్రితో కలిసి ఈ కథ చెబుతుండగా, రాముడికి సూర్యుడు అస్తమించిపోయి, సంధ్యాకాలం వచ్చింది.
ఉపాస్య పశ్చిమాం సంధ్యాం సహ భ్రాత్రా యథావిధి। ప్రవివేశాశ్రమపదం తమృషిం చాభ్యవాదయత్
తమ్ముడితో కలిసి విధిగా పశ్చిమ సంధ్యావందనం చేసి, ఆయన ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించి, ఆ మునిని నమస్కరించాడు.
సమ్యక్ప్రతిగృహీతస్తు మునినా తేన రాఘవః। న్యవసత్ తాం నిశామేకాం ప్రాశ్య మూలఫలాని చ
ఆ మహర్షి రాఘవుని సద్వినయంతో ఆహ్వానించి, రాముడు ఆ రాత్రంతా అక్కడ ఉండి, మూలఫలాలు తిన్నాడు.
తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాముదితే రవిమణ్డలే। భ్రాతరం తమగస్త్యస్య ఆమన్త్రయత రాఘవః
ఆ రాత్రి గడిచిపోయి, సూర్యుడు ఉదయించాక, రాఘవుడు అగస్త్యుని అన్నను వీడిపోతానని చెప్పాడు.
అభివాదయే త్వాం భగవన్ సుఖమస్మ్యుషితో నిశామ్। ఆమన్త్రయే త్వాం గచ్ఛామి గురుం తే ద్రష్టుమగ్రజమ్
భగవంతుడా! నేను నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ రాత్రి సుఖంగా గడిపాను. నేను నీ పెద్ద అన్న, నా గురువును దర్శించడానికి వెళ్తున్నాను.
గమ్యతామితి తేనోక్తో జగామ రఘునన్దనః। యథోద్దిష్టేన మార్గేణ వనం తచ్చావలోకయన్
అతడు 'వెళ్ళవచ్చు' అని అనగానే, రఘునందనుడు చెప్పిన మార్గంలో అడవిని చూస్తూ ప్రయాణమయ్యాడు.
నీవారాన్ పనసాన్ సాలాన్ వఞ్జులాంస్తినిశాంస్తథా। చిరిబిల్వాన్ మధూకాంశ్చ బిల్వానథ చ తిన్దుకాన్
అతడు నీవారాలు, పనస చెట్లు, సాల చెట్లు, వంజుల, తినిశ, చిరిబిల్వ, మధూక, బిల్వ, తిందుక చెట్లు చూశాడు.
పుష్పితాన్ పుష్పితాగ్రాభిర్లతాభిరుపశోభితాన్। దదర్శ రామః శతశస్తత్ర కాన్తారపాదపాన్
అక్కడ రాముడు వందలాది అడవి చెట్లను, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన లతలతో మెరిసిపోతున్నవిగా చూశాడు.
హస్తిహస్తైర్విమృదితాన్ వానరైరుపశోభితాన్। మత్తైః శకునిసఙ్ఘైశ్చ శతశః ప్రతినాదితాన్
కొన్ని చెట్లు ఏనుగుల సొంకులతో త్రొక్కబడి ఉండగా, కొన్ని కోతుల వల్ల ప్రకాశవంతంగా కనిపించాయి. మత్తులో ఉన్న పక్షుల గుంపుల అరుపులతో వందలాది చెట్లు మారుమోగుతున్నాయి.
తతోఽబ్రవీత్ సమీపస్థం రామో రాజీవలోచనః। పృష్ఠతోఽనుగతం వీరం లక్ష్మణం లక్ష్మివర్ధనమ్
ఆ సమయంలో పద్మాకార నయనుడైన రాముడు, తన వెనుక నడుస్తున్న వీరుడైన లక్ష్మివర్ధనుడైన లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు.
స్నిగ్ధపత్రా యథా వృక్షా యథా క్షాన్తా మృగద్విజాః। ఆశ్రమో నాతిదూరస్థో మహర్షేర్భావితాత్మనః
చెట్లు నిగనిగలాడే ఆకులతో ఉన్నాయి, జంతువులు, పక్షులు మృదువుగా ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుంచి ఎక్కువ దూరంలో కాకుండా, పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన మహర్షి ఆశ్రమం ఉంది.
అగస్త్య ఇతి విఖ్యాతో లోకే స్వేనైవ కర్మణా। ఆశ్రమో దృశ్యతే తస్య పరిశ్రాన్తశ్రమాపహః
అగస్త్యుడు అనే పేరు ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధి చెందినది. ఆయన ఆశ్రమం ఇక్కడ కనిపిస్తోంది. అలసటతో ఉన్నవారి శ్రమను తొలగించే స్థలం అది.
ప్రాజ్యధూమాకులవనశ్చీరమాలాపరిష్కృతః। ప్రశాన్తమృగయూథశ్చ నానాశకునినాదితః
ఈ అడవి మోటుగా పొగతో నిండిపోయి ఉంది, చెరుకుల మాలలతో అలంకరించబడింది, మృదువైన జింకల గుంపులతో ప్రశాంతంగా ఉంది, ఎన్నో రకాల పక్షుల గానాలతో మారుమోగుతోంది.
నిగృహ్య తరసా మృత్యుం లోకానాం హితకామ్యయా। దక్షిణా దిక్ కృతా యేన శరణ్యా పుణ్యకర్మణా
ప్రపంచాల మేలుకోసం, ఆయన మృత్యువును బలవంతంగా అదుపు చేసాడు. తన పుణ్య కార్యాలతో దక్షిణ దిశను ఆశ్రయదాయకంగా మార్చాడు.
తస్యేదమాశ్రమపదం ప్రభావాద్ యస్య రాక్షసైః। దిగియం దక్షిణా త్రాసాద్ దృశ్యతే నోపభుజ్యతే
ఇది ఆయన ఆశ్రమం. ఆయన శక్తికి భయపడి రాక్షసులు దక్షిణ దిశను చూడగలిగినా, ఆనందించలేరు.
యదాప్రభృతి చాక్రాన్తా దిగియం పుణ్యకర్మణా। తదాప్రభృతి నిర్వైరాః ప్రశాన్తా రజనీచరాః
ఆ పుణ్యాత్ముడు ఈ దిశను ఆక్రమించినప్పటి నుంచి, అప్పటి నుంచి రాత్రిపూట సంచరించే వారు శాంతిగా, శత్రుత్వం లేకుండా ఉన్నారు.
నామ్నా చేయం భగవతో దక్షిణా దిక్ప్రదక్షిణా। ప్రథితా త్రిషు లోకేషు దుర్ధర్షా క్రూరకర్మభిః
ఈ దక్షిణ దిక్కు భగవంతుని పేరుతో మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. క్రూరమైన పనులు చేసే వారు దాన్ని జయించలేరు.
మార్గం నిరోద్ధుం సతతం భాస్కరస్యాచలోత్తమః। సందేశం పాలయంస్తస్య విన్ధ్యశైలో న వర్ధతే
భాస్కరుని మార్గాన్ని ఎప్పుడూ అడ్డుకోవడానికి, ఉత్తమమైన వింధ్య పర్వతం ఆయన ఆజ్ఞను పాటిస్తూ పెరగడం మానేసింది.
అయం దీర్ఘాయుషస్తస్య లోకే విశ్రుతకర్మణః। అగస్త్యస్యాశ్రమః శ్రీమాన్ వినీతమృగసేవితః
ఇది దీర్ఘాయువు కలిగి, లోకంలో ప్రఖ్యాతి పొందిన అగస్త్యుని ఆశ్రమం. ఇది సుందరంగా ఉంది, వినయంగా ప్రవర్తించే జింకలు ఇక్కడ సేవ చేస్తుంటాయి.
ఏష లోకార్చితః సాధుర్హితే నిత్యం రతః సతామ్। అస్మానధిగతానేష శ్రేయసా యోజయిష్యతి
ఈయన లోకమంతా పూజించబడే సద్గుణసంపన్నుడు, మంచి వారికి ఎల్లప్పుడూ మేలు చేయడంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడు. మనం ఇక్కడికి వచ్చినందుకు, మనకు శ్రేయస్సు కలిగేలా చేస్తాడు.
ఆరాధయిష్యామ్యత్రాహమగస్త్యం తం మహామునిమ్। శేషం చ వనవాసస్య సౌమ్య వత్స్యామ్యహం ప్రభో
ఇక్కడ నేను ఆ మహాముని అగస్త్యుని పూజిస్తాను. మృదువైనవాడా, ప్రభూ! మిగిలిన అడవివాసాన్ని ఇక్కడే గడుపుతాను.
అత్ర దేవాః సగన్ధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః। అగస్త్యం నియతాహారాః సతతం పర్యుపాసతే
ఇక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, పరమ ఋషులు — వీరందరూ నియమితాహారంతో ఎప్పుడూ అగస్త్యుని సేవ చేస్తున్నారు.
నాత్ర జీవేన్మృషావాదీ క్రూరో వా యది వా శఠః। నృశంసః పాపవృత్తో వా మునిరేష తథావిధః
ఇక్కడ అబద్ధం చెప్పేవాడు, క్రూరుడు, మోసగాడు, దుర్మార్గుడు ఎవ్వరూ బతకలేరు. ఈ ముని స్వభావం అలా ఉంది.
అత్ర దేవాశ్చ యక్షాశ్చ నాగాశ్చ పతగైః సహ। వసన్తి నియతాహారా ధర్మమారాధయిష్ణవః
ఇక్కడ దేవతలు, యక్షులు, నాగులు, పక్షులతో కలిసి, నియమితాహారంతో ధర్మాన్ని ఆరాధిస్తూ నివసిస్తున్నారు.
అత్ర సిద్ధా మహాత్మానో విమానైః సూర్యసంనిభైః। త్యక్త్వా దేహాన్ నవైర్దేహైః స్వర్యాతాః పరమర్షయః
ఇక్కడ మహాత్ములైన సిద్ధులు, సూర్యుని వంటి విమానాలలో, తమ శరీరాలను విడిచిపెట్టి, కొత్త రూపాలతో పరమ ఋషులు స్వర్గానికి వెళ్లారు.
యక్షత్వమమరత్వం చ రాజ్యాని వివిధాని చ। అత్ర దేవాః ప్రయచ్ఛన్తి భూతైరారాధితాః శుభైః
ఇక్కడ దేవతలు శుభమైన పూజలతో భక్తులు ఆరాధించినప్పుడు, యక్షత్వం, అమరత్వం, ఇంకా ఎన్నో రాజ్యాలను ప్రసాదిస్తారు.
ఆగతాః స్మాశ్రమపదం సౌమిత్రే ప్రవిశాగ్రతః। నివేదయేహ మాం ప్రాప్తమృషయే సహ సీతయా
సౌమిత్రీ, మనం ఆశ్రమానికి వచ్చాము. నీవు ముందుగా లోపలికి వెళ్లి, నేను సీతతో కలిసి వచ్చానని ఇక్కడ ఉన్న ఋషికి తెలియజేయు.