యూథబద్ధాంశ్చ పృషతాన్ మదోన్మత్తాన్ విషాణినః। మహిషాంశ్చ వరాహాంశ్చ గజాంశ్చ ద్రుమవైరిణః
వారు గుంపులుగా తిరిగే మత్తులో ఉన్న కొమ్ములతో కూడిన జింకలు, మేకలు, అడవి పంది, చెట్లను ద్వేషించే ఏనుగులు కూడా చూశారు.
తే గత్వా దూరమధ్వానం లమ్బమానే దివాకరే। దదృశుః సహితా రమ్యం తటాకం యోజనాయుతమ్
వారు చాలా దూరం ప్రయాణించి, సూర్యుడు అస్తమించబోతున్నప్పుడు, అందరూ కలిసి పది యోజనాల వెడల్పైన ఒక అందమైన చెరువు చూశారు.
పద్మపుష్కరసమ్బాధం గజయూథైరలంకృతమ్। సారసైర్హంసకాదమ్బైః సంకులం జలజాతిభిః
ఆ చెరువు కమలాలు, పుష్కరిణులతో నిండిపోయి, ఏనుగుల గుంపులతో అలంకరించబడి, సారసాలు, హంసలు, కాదంబ పక్షులతో, ఎన్నో నీటిపక్షులతో నిండిపోయి ఉంది.
ప్రసన్నసలిలే రమ్యే తస్మిన్ సరసి శుశ్రువే। గీతవాదిత్రనిర్ఘోషో న తు కశ్చన దృశ్యతే
ఆ స్వచ్ఛమైన నీటి అందమైన సరస్సులో పాటలు, వాద్యాల ధ్వని వినిపించేది కాని, అక్కడ ఎవరూ కనబడలేదు.
తతః కౌతూహలాద్ రామో లక్ష్మణశ్చ మహారథః। మునిం ధర్మభృతం నామ ప్రష్టుం సముపచక్రమే
అప్పుడు, ఆశ్చర్యంతో రాముడు, మహారథుడైన లక్ష్మణుడు, ధర్మభృత్ అనే మునిని అడగడం ప్రారంభించారు.
ఇదమత్యద్భుతం శ్రుత్వా సర్వేషాం నో మహామునే। కౌతూహలం మహజ్జాతం కిమిదం సాధు కథ్యతామ్
ఈ అద్భుతమైన విషయం విని మేమందరం చాలా ఆసక్తిగా ఉన్నాము మహామునీ! ఇది ఏమిటో దయచేసి చెప్పండి.
తేనైవముక్తో ధర్మాత్మా రాఘవేణ మునిస్తదా। ప్రభావం సరసః క్షిప్రమాఖ్యాతుముపచక్రమే
అలా రాఘవుడు అడిగినప్పుడు, ధర్మాన్ని ఆచరించే ఆ ముని వెంటనే ఆ సరస్సు మహిమను వివరించటం ప్రారంభించాడు.
స హి తేపే తపస్తీవ్రం మాణ్డకర్ణిర్మహామునిః। దశవర్షసహస్రాణి వాయుభక్షో జలాశయే
ఆ మహాముని మాండకర్ణి, పదివేల సంవత్సరాలు నీటిలో ఉండి, గాలి తాగుతూ తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.
తతః ప్రవ్యథితాః సర్వే దేవాః సాగ్నిపురోగమాః। అబ్రువన్ వచనం సర్వే పరస్పరసమాగతాః
అప్పుడు అగ్ని ముందుగా ఉన్న దేవతలు అందరూ కలసి, భయంతో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
అస్మాకం కస్యచిత్ స్థానమేష ప్రార్థయతే మునిః। ఇతి సంవిగ్నమనసః సర్వే తత్ర దివౌకసః
ఈ ముని మనలో ఎవరి స్థానం కావాలని కోరుకుంటున్నాడేమో అని ఆకాశవాసులందరూ మనసులో కలవరపడ్డారు.
తతః కర్తుం తపోవిఘ్నం సర్వదేవైర్నియోజితాః। ప్రధానాప్సరసః పఞ్చ విద్యుచ్చలితవర్చసః
అప్పుడు ఆ ముని తపస్సును భంగం చేయడానికి, దేవతలు ఐదు ప్రధాన అప్సరసలను, మెరుపులా ప్రకాశించే వారిని పంపారు.
అప్సరోభిస్తతస్తాభిర్మునిర్దృష్టపరావరః। నీతో మదనవశ్యత్వం దేవానాం కార్యసిద్ధయే
ఆ అప్సరసల వల్ల, పరమాధమాలను చూసిన ఆ ముని, దేవతల ఉద్దేశ్యం నెరవేర్చేందుకు కామబంధానికి లోనయ్యాడు.
తాశ్చైవాప్సరసః పఞ్చ మునేః పత్నీత్వమాగతాః। తటాకే నిర్మితం తాసాం తస్మిన్నన్తర్హితం గృహమ్
ఆ ఐదు అప్సరసలు ఆ మునికి భార్యలుగా మారారు. ఆ చెరువులో, వారి కోసం ఒక ఇంటిని నిర్మించి, దాన్ని లోపల దాచారు.
తత్రైవాప్సరసః పఞ్చ నివసన్త్యో యథాసుఖమ్। రమయన్తి తపోయోగాన్మునిం యౌవనమాస్థితమ్
అక్కడ ఆ ఐదు అప్సరసలు తమ ఇష్టానుసారం నివసిస్తూ, యవ్వనాన్ని పొందిన మునిని తపస్సు, సాంగత్యంతో ఆనందింపజేస్తున్నారు.
తాసాం సంక్రీడమానానామేష వాదిత్రనిఃస్వనః। శ్రూయతే భూషణోన్మిశ్రో గీతశబ్దో మనోహరః
వారి ఆటల్లో పాడే పాటలు, వాద్యాల ధ్వని, ఆభరణాల మోగుడు కలిసిన మధురమైన శబ్దం అక్కడ వినిపిస్తుంది.
ఆశ్చర్యమితి తస్యైతద్ వచనం భావితాత్మనః। రాఘవః ప్రతిజగ్రాహ సహ భ్రాత్రా మహాయశాః
‘అద్భుతం!’ అని ఆ ముని మాటలను రాఘవుడు తన సోదరుడితో కలిసి ఆనందంగా ఆమోదించాడు.
ఏవం కథయమానః స దదర్శాశ్రమమణ్డలమ్। కుశచీరపరిక్షిప్తం బ్రాహ్మ్యా లక్ష్మ్యా సమావృతమ్
అలా మాట్లాడుతుండగా, ఆ యోధుడు కుశపు గడ్డి, చెక్కబట్టలతో చుట్టబడిన ఆశ్రమాల వలయాన్ని చూశాడు. ఆ ప్రదేశం బ్రహ్మ తేజంతో నిండిపోయి ప్రకాశించేది.
ప్రవిశ్య సహ వైదేహ్యా లక్ష్మణేన చ రాఘవః। తదా తస్మిన్ స కాకుత్స్థః శ్రీమత్యాశ్రమమణ్డలే
అప్పుడు రాఘవుడు, వైదేహితో పాటు లక్ష్మణునితో కలిసి ఆ మహిమాన్వితమైన ఆశ్రమాల వలయంలోకి ప్రవేశించాడు.
ఉషిత్వా స సుఖం తత్ర పూజ్యమానో మహర్షిభిః। జగామ చాశ్రమాంస్తేషాం పర్యాయేణ తపస్వినామ్
అక్కడ మహర్షులు గౌరవంగా ఆహ్వానించగా, రాముడు సుఖంగా నివసించాడు. తరువాత, అక్కడి తపస్సు చేసే వానిప్రతి ఆశ్రమాలను ఒక్కొక్కటిగా సందర్శించాడు.
యేషాముషితవాన్ పూర్వం సకాశే స మహాస్త్రవిత్ । క్వచిత్ పరిదశాన్ మాసానేకసంవత్సరం క్వచిత్
ఆ మహాస్త్రవేత్త, అప్పటికే అక్కడి ఆశ్రమాలలో కొన్నిసార్లు కొన్ని నెలలు, మరికొన్ని సార్లు ఏకంగా ఒక సంవత్సరం కూడా ఉండేవాడు.
క్వచిచ్చ చతురో మాసాన్ పఞ్చ షట్ చ పరాన్ క్వచిత్। అపరత్రాధికాన్ మాసానధ్యర్ధమధికం క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల నాలుగు నెలలు, మరికొన్ని చోట్ల ఐదు లేదా ఆరు నెలలు గడిపాడు. ఇంకొన్ని ప్రాంతాల్లో అరవడికంటే ఎక్కువ నెలలు కూడా నివసించాడు.
త్రీన్ మాసానష్టమాసాంశ్చ రాఘవో న్యవసత్ సుఖమ్। తత్ర సంవసతస్తస్య మునీనామాశ్రమేషు వై
రాఘవుడు అక్కడి మునుల ఆశ్రమాలలో మూడు నెలలు, ఎనిమిది నెలలు సుఖంగా గడిపాడు.
రమతశ్చానుకూల్యేన యయుః సంవత్సరా దశ। పరిసృత్య చ ధర్మజ్ఞో రాఘవః సహ సీతయా
అక్కడ సౌహార్దంతో జీవిస్తూ, పది సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన రాఘవుడు సీతతో కలిసి అక్కడి చుట్టూ తిరిగాడు.
సుతీక్ష్ణస్యాశ్రమపదం పునరేవాజగామ హ। స తమాశ్రమమాగమ్య మునిభిః పరిపూజితః
తర్వాత సుతీక్ష్ణుని ఆశ్రమానికి మళ్లీ వచ్చాడు. అక్కడికి చేరుకున్న వెంటనే మునులు రాముని గౌరవంగా ఆహ్వానించారు.
తత్రాపి న్యవసద్ రామః కించిత్ కాలమరిందమః। అథాశ్రమస్థో వినయాత్ కదాచిత్ తం మహామునిమ్
అక్కడ కూడా శత్రువులను జయించిన రాముడు కొంతకాలం ఉన్నాడు. తరువాత ఆశ్రమంలో ఉండగా, వినయంతో ఆ మహామునిని సమీపించాడు.
ఉపాసీనః స కాకుత్స్థః సుతీక్ష్ణమిదమబ్రవీత్। అస్మిన్నరణ్యే భగవన్నగస్త్యో మునిసత్తమః
కాకుత్స్థుడు కూర్చుని, సుతీక్ష్ణునితో ఇలా అన్నాడు: "భగవన్, ఈ అరణ్యంలో అగస్త్యుడు అనే మహాముని నివసిస్తున్నాడని విన్నాను."
వసతీతి మయా నిత్యం కథాః కథయతాం శ్రుతమ్। న తు జానామి తం దేశం వనస్యాస్య మహత్తయా
"ఆయన గురించిన కథలు ఎప్పుడూ వినిపించేవి. కానీ ఈ అరణ్యం ఎంత పెద్దదో, ఆయన ఆశ్రమం ఎక్కడ ఉందో నాకు తెలియదు."
కుత్రాశ్రమపదం రమ్యం మహర్షేస్తస్య ధీమతః। ప్రసాదార్థం భగవతః సానుజః సహ సీతయా
"ఆ మహాత్ముడైన ముని అందమైన ఆశ్రమం ఎక్కడ ఉంది? భగవంతుని దయ కోసం, నా సోదరుడితో, సీతతో కలిసి ఆయనను దర్శించాలనుకుంటున్నాను."
అగస్త్యమధిగచ్ఛేయమభివాదయితుం మునిమ్। మనోరథో మహానేష హృది సమ్పరివర్తతే
"అగస్త్య మహర్షిని వెళ్లి నమస్కరించాలనే కోరిక నా మనసులో ఎప్పుడూ తిరుగుతోంది."
యదహం తం మునివరం శుశ్రూషేయమపి స్వయమ్। ఇతి రామస్య స మునిః శ్రుత్వా ధర్మాత్మనో వచః
"ఆ మహామునిని నేను స్వయంగా సేవించగలనని ఆశిస్తున్నాను." అని ధార్మికుడైన రాముడు అన్న మాటలు విని ఆ ముని స్పందించాడు.