తౌ సంస్పృశన్తౌ చరణావుత్థాప్య మునిపుంగవః। గాఢమాశ్లిష్య సస్నేహమిదం వచనమబ్రవీత్
వారు ఆయన పాదాలను తాకగానే, ఆ మునిపుంగవుడు వారిని లేపి, హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసి, ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు.
అరిష్టం గచ్ఛ పన్థానం రామ సౌమిత్రిణా సహ। సీతయా చానయా సార్ధం ఛాయయేవానువృత్తయా
రామా! సౌమిత్రితో పాటు నీకు, నీ వెంటే నీడలా నడిచే సీతకు కూడా, ప్రయాణం సుఖంగా సాగిపోవాలని ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
పశ్యాశ్రమపదం రమ్యం దణ్డకారణ్యవాసినామ్। ఏషాం తపస్వినాం వీర తపసా భావితాత్మనామ్
వీరా! తపస్సుతో హృదయాన్ని పవిత్రం చేసుకున్న దండకారణ్యంలో నివసించే ascetic ల అందరి అందమైన ఆశ్రమాన్ని చూడు.
సుప్రాజ్యఫలమూలాని పుష్పితాని వనాని చ। ప్రశస్తమృగయూథాని శాన్తపక్షిగణాని చ
అక్కడ నువ్వు రుచికరమైన పండ్లు, కందులు పుష్పించిన వనాలు, మంచి జింకల గుంపులు, ప్రశాంతమైన పక్షుల సమూహాలు చూస్తావు.
ఫుల్లపఙ్కజఖణ్డాని ప్రసన్నసలిలాని చ। కారణ్డవవికీర్ణాని తటాకాని సరాంసి చ
పుష్పించిన కమలాల తోటలు, నిర్మలమైన నీళ్ళు, కారండవ పక్షులతో నిండిన చెరువులు, సరస్సులు నువ్వు చూస్తావు.
ద్రక్ష్యసే దృష్టిరమ్యాణి గిరిప్రస్రవణాని చ। రమణీయాన్యరణ్యాని మయూరాభిరుతాని చ
అందమైన దృశ్యాలు, కొండల నుంచి వచ్చే ప్రవాహాలు, మయూరాల కేకలతో మారుమూల అడవులు నువ్వు చూస్తావు.
గమ్యతాం వత్స సౌమిత్రే భవానపి చ గచ్ఛతు। ఆగన్తవ్యం చ తే దృష్ట్వా పునరేవాశ్రమం ప్రతి
వెళ్ళు బిడ్డా! సౌమిత్రి, నువ్వూ వెళ్లు. ఇవన్నీ చూసాక మళ్లీ ఆశ్రమానికి తిరిగి రావాలి.
ఏవముక్తస్తథేత్యుక్త్వా కాకుత్స్థః సహలక్ష్మణః। ప్రదక్షిణం మునిం కృత్వా ప్రస్థాతుముపచక్రమే
అలా ముని చెప్పిన తరువాత, కాకుత్స్థుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి 'అలాగే' అని సమాధానం చెప్పి, మునిని ప్రదక్షిణగా చేసి ప్రయాణం మొదలుపెట్టాడు.
తతః శుభతరే తూణీ ధనుషీ చాయతేక్షణా। దదౌ సీతా తయోర్భ్రాత్రోః ఖడ్గౌ చ విమలౌ తతః
ఆ తర్వాత విశాలమైన కళ్లుగల సీత, ఇద్దరు అన్నదమ్ములకు గొప్ప తుపాకులు, విల్లు, మెరిసే ఖడ్గాలు ఇచ్చింది.
ఆబధ్య చ శుభే తూణీ చాపే చాదాయ సస్వనే। నిష్క్రాన్తావాశ్రమాద్ గన్తుముభౌ తౌ రామలక్ష్మణౌ
ఆ అందమైన తుపాకులను కట్టుకుని, శబ్దంతో విల్లు పట్టుకుని, రాముడు లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ ఆశ్రమం విడిచి వెళ్లారు.
శీఘ్రం తౌ రూపసమ్పన్నావనుజ్ఞాతౌ మహర్షిణా। ప్రస్థితౌ ధృతచాపాసీ సీతయా సహ రాఘవౌ
అందంగా ఉన్న ఆ ఇద్దరు, మహర్షి అనుమతి తీసుకుని, విల్లు ఖడ్గాలు ధరించి, సీతతో కలిసి త్వరగా బయలుదేరారు.
thumb|నవమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే నవమః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణం అరణ్యకాండలో తొమ్మిదవ సర్గను వినండి.
సుతీక్ష్ణేనాభ్యనుజ్ఞాతం ప్రస్థితం రఘునన్దనమ్। హృద్యయా స్నిగ్ధయా వాచా భర్తారమిదమబ్రవీత్
సుతీక్ష్ణుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, రఘునందనుడు బయలుదేరాడు. అప్పుడు ఆమె హృదయపూర్వకంగా, ప్రేమతో తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది.
అధర్మం తు సుసూక్ష్మేణ విధినా ప్రాప్యతే మహాన్। నివృత్తేన చ శక్యోఽయం వ్యసనాత్ కామజాదిహ
చాలా సూక్ష్మంగా జరిగే అన్యాయం వల్ల పెద్ద నష్టాలు వస్తాయి. కోరికల వల్ల కలిగే కష్టాలనుండి మనం దూరంగా ఉండటం వల్ల తప్పించుకోవచ్చు.
త్రీణ్యేవ వ్యసనాన్యత్ర కామజాని భవన్త్యుత। మిథ్యావాక్యం తు పరమం తస్మాద్ గురుతరావుభౌ
కామం వల్ల వచ్చే మూడు కష్టాలు ఉంటాయి. వాటిలో అబద్ధం చెప్పడం అతి పెద్దదిగా ఉంటుంది. మిగతా రెండూ కూడా అబద్ధం వల్ల మరింత భారంగా మారతాయి.
పరదారాభిగమనం వినా వైరం చ రౌద్రతా। మిథ్యావాక్యం న తే భూతం న భవిష్యతి రాఘవ
వైరమూ లేకుండా, క్రూరత కూడా లేకుండా, పరస్త్రీని ఆశించడం, అబద్ధం చెప్పడం — ఇవేవీ నీలో ఎప్పుడూ లేవు రాఘవా, ఇకపై కూడా ఉండవు.
కుతోఽభిలషణం స్త్రీణాం పరేషాం ధర్మనాశనమ్। తవ నాస్తి మనుష్యేన్ద్ర న చాభూత్ తే కదాచన
ఇతర స్త్రీలను ఆశించడం వల్ల ధర్మం నశిస్తుంది. నరేంద్రా! నీకు అలాంటి కోరిక ఎప్పుడూ లేదు, ఎప్పుడూ ఉండదు కూడా.
మనస్యపి తథా రామ న చైతద్ విద్యతే క్వచిత్। స్వదారనిరతశ్చైవ నిత్యమేవ నృపాత్మజ
రామా! నీ మనసులో కూడా అలాంటి ఆలోచన ఎక్కడా లేదు. నీవు ఎప్పుడూ నీ భార్యపట్లే నిబద్ధతతో ఉంటావు రాజకుమారా.
ధర్మిష్ఠః సత్యసంధశ్చ పితుర్నిర్దేశకారకః। త్వయి ధర్మశ్చ సత్యం చ త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్
నీవు ధర్మాన్ని పాటించేవాడవు, నిజాయితీగా ఉంటావు, తండ్రి ఆజ్ఞను గౌరవించేవాడవు. నీలోనే ధర్మం, సత్యం అన్నీ నిలిచివున్నాయి.
తచ్చ సర్వం మహాబాహో శక్యం వోఢుం జితేన్ద్రియైః। తవ వశ్యేన్ద్రియత్వం చ జానామి శుభదర్శన
మహాబాహువంతవాడా! ఇలాంటి ధర్మాన్ని, నియమాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించినవారు మాత్రమే మోయగలరు. నీకు ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉందని నాకు తెలుసు, శుభదర్శనుడవు నీవు.
ప్రతిజ్ఞాతస్త్వయా వీర దణ్డకారణ్యవాసినామ్। ఋషీణాం రక్షణార్థాయ వధః సంయతి రక్షసామ్
వీరా! దండకారణ్యంలో నివసించే ఋషులను రక్షించడానికి, రాక్షసులను యుద్ధంలో సంహరించడానికి నీవు ప్రతిజ్ఞ చేశావు.
ఏతన్నిమిత్తం చ వనం దణ్డకా ఇతి విశ్రుతమ్। ప్రస్థితస్త్వం సహ భ్రాత్రా ధృతబాణశరాసనః
ఈ కారణంగా నీవు బాణాలు, ధనుస్సు చేతబట్టి, అన్నతో కలిసి దండకారణ్యానికి వెళ్ళినవాడివని పేరు పొందావు.
తతస్త్వాం ప్రస్థితం దృష్ట్వా మమ చిన్తాకులం మనః। త్వద్ధృత్తం చిన్తయన్త్యా వై భవేన్నిఃశ్రేయసం హితమ్
ఆ తరువాత నీవు బయలుదేరినప్పుడు నా మనసు ఆందోళనతో నిండిపోయింది. నీ ప్రయాణాన్ని ఆలోచిస్తూ, నిజంగా నీకు మేలు ఏది అవుతుందో ఆలోచించాను.
నహి మే రోచతే వీర గమనం దణ్డకాన్ ప్రతి। కారణం తత్ర వక్ష్యామి వదన్త్యాః శ్రూయతాం మమ
వీరా! నీవు దండకారణ్యానికి వెళ్ళడంలో నాకు ఆనందం లేదు. దానికి కారణం ఏమిటో చెబుతాను, నా మాట విను.
త్వం హి బాణధనుష్పాణిర్భ్రాత్రా సహ వనం గతః। దృష్ట్వా వనచరాన్ సర్వాన్ కచ్చిత్ కుర్యాః శరవ్యయమ్
నీవు బాణాలు, ధనుస్సుతో అన్నతో కలిసి అడవికి వెళ్ళావు. అక్కడ అడవి జీవులను చూసినప్పుడు వారికి బాణాలు ప్రయోగించకూడదని కోరుకుంటున్నాను.
క్షత్రియాణామిహ ధనుర్హుతాశస్యేన్ధనాని చ। సమీపతః స్థితం తేజోబలముచ్ఛ్రయతే భృశమ్
క్షత్రియులకు ధనుస్సు అగ్నికి ఇంధనం లాంటిది. అది దగ్గరలో ఉంటే వారి శక్తి, తేజస్సు మరింత పెరుగుతుంది.
పురా కిల మహాబాహో తపస్వీ సత్యవాన్ శుచిః। కస్మింశ్చిదభవత్ పుణ్యే వనే రతమృగద్విజే
ఒకప్పుడు మహాబాహువంతవాడా! ఒక తపస్వి, సత్యవంతుడు, పవిత్రుడు, పుణ్యమైన అడవిలో, జంతువులు, పక్షులతో ఆనందంగా జీవించేవాడు.
తస్యైవ తపసో విఘ్నం కర్తుమిన్ద్రః శచీపతిః। ఖడ్గపాణిరథాగచ్ఛదాశ్రమం భటరూపధృక్
ఆ తపస్సును భంగపర్చడానికి శచీపతి ఇంద్రుడు, యోధుడి రూపంలో, ఖడ్గాన్ని చేతబట్టి ఆ ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
తస్మింస్తదాశ్రమపదే నిహితః ఖడ్గ ఉత్తమః। స న్యాసవిధినా దత్తః పుణ్యే తపసి తిష్ఠతః
ఆ ఆశ్రమంలో ఆ ఉత్తమ ఖడ్గాన్ని ఉంచారు. తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉన్నవాడికి నియమప్రకారం అప్పగించారు.
స తచ్ఛస్త్రమనుప్రాప్య న్యాసరక్షణతత్పరః। వనే తు విచరత్యేవ రక్షన్ ప్రత్యయమాత్మనః
ఆ ఆయుధాన్ని పొందిన తరువాత, ఆ తపస్వి దాన్ని కాపాడడంలో నిమగ్నమయ్యాడు. అడవిలో తిరుగుతూ, తనపై నమ్మకంతో దాన్ని సంరక్షించేవాడు.