అహమేవాహరిష్యామి సర్వాల్ఁ లోకాన్ మహామునే। ఆవాసం త్వహమిచ్ఛామి ప్రదిష్టమిహ కాననే
మహర్షీ, నేను నా తపస్సుతో అన్ని లోకాలను పొందగలను. కానీ నాకు ఇక్కడ అడవిలో నివసించడమే కావాలి, మీరు సూచించినట్టు.
రాఘవేణైవముక్తస్తు శక్రతుల్యబలేన వై। శరభఙ్గో మహాప్రాజ్ఞః పునరేవాబ్రవీద్ వచః
ఇంద్రునికి సమానమైన బలమున్న రాఘవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, మహాపండితుడైన శరభంగుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
ఇహ రామ మహాతేజాః సుతీక్ష్ణో నామ ధార్మికః। వసత్యరణ్యే నియతః స తే శ్రేయో విధాస్యతి
రామా, ఇక్కడ సుతీక్ష్ణుడు అనే మహాతేజస్సుతో కూడిన ధార్మికుడు అడవిలో నియమంగా నివసిస్తున్నాడు. అతడు నీకు మేలైనదాన్ని కలిగిస్తాడు.
సుతీక్ష్ణమభిగచ్ఛ త్వం శుచౌ దేశే తపస్వినమ్। రమణీయే వనోద్దేశే స తే వాసం విధాస్యతి
నీవు పవిత్రమైన ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న తపస్వి సుతీక్ష్ణుని దగ్గరకు వెళ్లు. ఆ అందమైన అడవి ప్రాంతంలో అతడు నీకు వాసస్థానాన్ని ఏర్పాటుచేస్తాడు.
ఇమాం మన్దాకినీం రామ ప్రతిస్రోతామనువ్రజ। నదీం పుష్పోడుపవహాం తతస్తత్ర గమిష్యసి
రామా, ఈ మందాకినీ నదిని ప్రవాహానికి ఎదురుగా అనుసరించు. ఈ నది పువ్వులు, నక్షత్రాలను మోస్తూ ప్రవహిస్తుంది. అప్పుడు నీవు అక్కడికి చేరుకుంటావు.
ఏష పన్థా నరవ్యాఘ్ర ముహూర్తం పశ్య తాత మామ్। యావజ్జహామి గాత్రాణి జీర్ణాం త్వచమివోరగః
ఇదే మార్గం, మానవసింహా. కొంతసేపు నన్ను చూడు, ప్రియమైనవాడా. నేను పాము పాత చర్మాన్ని విడిచిపెట్టినట్టు, నా శరీరాన్ని విడిచిపెడుతున్నంతవరకు.
తతోఽగ్నిం స సమాధాయ హుత్వా చాజ్యేన మన్త్రవత్ । శరభఙ్గో మహాతేజాః ప్రవివేశ హుతాశనమ్
ఆ తర్వాత శరభంగ మహర్షి అగ్నిని వెలిగించి, మంత్రోచ్ఛారణతో నెయ్యి హోమం చేసి, ఆ అగ్నిలో ప్రవేశించాడు.
తస్య రోమాణి కేశాంశ్చ తదా వహ్నిర్మహాత్మనః। జీర్ణాం త్వచం తదస్థీని యచ్చ మాంసం చ శోణితమ్
ఆ సమయంలో, ఆ మహాత్ముడైన మహర్షి శరీరంలోని రోమాలు, జుట్టు, పాత చర్మం, ఎముకలు, మాంసం, రక్తం అన్నిటినీ అగ్ని దహించేసింది.
స చ పావకసంకాశః కుమారః సమపద్యత। ఉత్థాయాగ్నిచయాత్ తస్మాచ్ఛరభఙ్గో వ్యరోచత
ఆ తర్వాత, అగ్నిలోంచి ఒక ప్రకాశవంతమైన యువకుడిగా అవతరించి, శరభంగుడు వెలుగొందుతూ కనిపించాడు.
స లోకానాహితాగ్నీనామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। దేవానాం చ వ్యతిక్రమ్య బ్రహ్మలోకం వ్యరోహత
అతడు అహితాగ్ని మహర్షుల లోకాలను, దేవతల లోకాలను దాటి, బ్రహ్మలోకానికి చేరుకున్నాడు.
స పుణ్యకర్మా భువనే ద్విజర్షభః పితామహం సానుచరం దదర్శ హ। పితామహశ్చాపి సమీక్ష్య తం ద్విజం ననన్ద సుస్వాగతమిత్యువాచ హ
పుణ్యకర్మ చేసిన ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు బ్రహ్మదేవుడు మరియు ఆయన అనుచరులను చూశాడు. బ్రహ్మదేవుడు కూడా ఆ బ్రాహ్మణుణ్ణి చూసి ఆనందించి, హర్షంగా స్వాగతం పలికాడు.
thumb|షష్ఠః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే షష్ఠః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో ఇప్పుడు ఆరవ సర్గను వినండి.
శరభఙ్గే దివం ప్రాప్తే మునిసఙ్ఘాః సమాగతాః। అభ్యగచ్ఛన్త కాకుత్స్థం రామం జ్వలితతేజసమ్
శరభంగుడు స్వర్గానికి చేరుకున్న తర్వాత, అనేక మంది మునులు కూడి, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో ప్రకాశించే కాకుత్స్థ వంశీయుడు రాముని దగ్గరకు వచ్చారు.
వైఖానసా వాలఖిల్యాః సమ్ప్రక్షాలా మరీచిపాః। అశ్మకుట్టాశ్చ బహవః పత్రాహారాశ్చ తాపసాః
వైఖానసులు, వాలఖిల్యులు, సంప్రక్షాళులు, మరీచిపులు, రాళ్లను నూరే తపస్వులు, ఆకులు మాత్రమే భోజనం చేసే వారు — ఇలాంటి అనేక మంది తపస్వులు అక్కడ ఉన్నారు.
దన్తోలూఖలినశ్చైవ తథైవోన్మజ్జకాః పరే। గాత్రశయ్యా అశయ్యాశ్చ తథైవానవకాశికాః
కొంతమంది దంతాలను ఉలుకలుగా ఉపయోగించేవారు, మరికొందరు నీటిలో మునిగి ఉండేవారు, కొందరు నేలపై పడుకునేవారు, ఇంకొందరు అసలు నిద్రపోరు, మరికొందరు ఆకాశంలోనే నివసించేవారు.
మునయః సలిలాహారా వాయుభక్షాస్తథాపరే। ఆకాశనిలయాశ్చైవ తథా స్థణ్డిలశాయినః
కొంతమంది మునులు నీళ్లు మాత్రమే తినేవారు, మరికొందరు గాలిని మాత్రమే భోజనం చేసేవారు, ఇంకొందరు ఆకాశంలో నివసించేవారు, మరికొందరు మట్టి మీదే పడుకునేవారు.
తథోర్ధ్వవాసినో దాన్తాస్తథాఽఽర్ద్రపటవాససః। సజపాశ్చ తపోనిష్ఠాస్తథా పఞ్చతపోఽన్వితాః
అలాగే, కొందరు నిలబడే స్థితిలోనే ఉండేవారు, మరికొందరు ఇంద్రియాలను జయించుకున్నవారు, కొందరు తడి వస్త్రాలు ధరించేవారు, కొందరు జపంలో నిమగ్నమైనవారు, మరికొందరు కఠిన తపస్సు చేసే వారు, ఇంకా కొందరు ఐదు విధాల తపస్సు పాటించేవారు.
అభిగమ్య చ ధర్మజ్ఞా రామం ధర్మభృతాం వరమ్। ఊచుః పరమధర్మజ్ఞమృషిసఙ్ఘాః సమాగతాః
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన మునులు, ధర్మాన్ని పరిరక్షించే రాముని దగ్గరకు వచ్చి, సమూహంగా ఆయనతో మాట్లాడారు.
త్వమిక్ష్వాకుకులస్యాస్య పృథివ్యాశ్చ మహారథః। ప్రధానశ్చాపి నాథశ్చ దేవానాం మఘవానివ
నీవు ఇక్ష్వాకుల వంశానికి, ఈ భూమికి మహా రథస్వారి, ప్రధానుడు, రక్షకుడు, దేవతల్లో మఘవంతుడిలా ఉన్నవాడవు.
విశ్రుతస్త్రిషు లోకేషు యశసా విక్రమేణ చ। పితృవ్రతత్వం సత్యం చ త్వయి ధర్మశ్చ పుష్కలః
మూడు లోకాలలో నీ కీర్తి, పరాక్రమం ప్రసిద్ధి చెందాయి; నీవు తండ్రి పట్ల భక్తి, సత్యవంతత, ధర్మాన్ని సంపూర్ణంగా కలిగి ఉన్నవాడవు.
త్వామాసాద్య మహాత్మానం ధర్మజ్ఞం ధర్మవత్సలమ్। అర్థిత్వాన్నాథ వక్ష్యామస్తచ్చ నః క్షన్తుమర్హసి
మహాత్ముడవైన, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన, ధర్మాన్ని ప్రేమించే రామా! మేము నీ వద్దకు వచ్చి, సహాయం కోరుతున్నాము. మా కోరికను క్షమించు.
అధర్మః సుమహాన్ నాథ భవేత్ తస్య తు భూపతేః। యో హరేద్ బలిషడ్భాగం న చ రక్షతి పుత్రవత్
ప్రజల నుండి ఆరో భాగం వసూలు చేసి, వారిని తన పిల్లలవలె రక్షించని రాజు, పరమ అధర్మాన్ని చేస్తాడు.
యుఞ్జానః స్వానివ ప్రాణాన్ ప్రాణైరిష్టాన్ సుతానివ। నిత్యయుక్తః సదా రక్షన్ సర్వాన్ విషయవాసినః
ఎవరైతే తన ప్రాణాల్లా, తన పిల్లల్లా ప్రజలను ఎప్పుడూ రక్షిస్తాడో, అతడే నిజమైన రాజు అవుతాడు.
ప్రాప్నోతి శాశ్వతీం రామ కీర్తిం స బహువార్షికీమ్। బ్రహ్మణః స్థానమాసాద్య తత్ర చాపి మహీయతే
అలాంటి రాజు, రామా, ఎన్నో సంవత్సరాల పాటు నిలిచే కీర్తిని పొందుతాడు, బ్రహ్మలోకాన్ని చేరి, అక్కడ గౌరవించబడతాడు.
యత్ కరోతి పరం ధర్మం మునిర్మూలఫలాశనః। తత్ర రాజ్ఞశ్చతుర్భాగః ప్రజా ధర్మేణ రక్షతః
వేర్లు, పండ్లతో జీవించే ముని చేసే పరమధర్మంలో, ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా రక్షించే రాజుకు నాలుగవ వంతు ఫలం లభిస్తుంది.
సోఽయం బ్రాహ్మణభూయిష్ఠో వానప్రస్థగణో మహాన్। త్వన్నాథోఽనాథవద్ రామ రాక్షసైర్హన్యతే భృశమ్
బ్రాహ్మణులు ఎక్కువగా ఉన్న ఈ గొప్ప వనప్రస్థుల సముదాయాన్ని, నీవు రక్షిస్తున్నావన్నా, రామా! రాక్షసులు దారుణంగా హత్య చేస్తున్నారు. మేము అనాథలవలె బాధపడుతున్నాము.
ఏహి పశ్య శరీరాణి మునీనాం భావితాత్మనామ్। హతానాం రాక్షసైర్ఘోరైర్బహూనాం బహుధా వనే
రామా! రాక్షసులు అడవిలో భయంకరమైన విధాలుగా హతమార్చిన, ఎంతో మహాత్ములైన మునుల దేహాలను రా చూడు.
పమ్పానదీనివాసానామనుమన్దాకినీమపి। చిత్రకూటాలయానాం చ క్రియతే కదనం మహత్
పంపానది, అనుమందాకినీ, చిత్రకూటంలో నివసించే మునుల మధ్య పెద్ద హత్యాకాండ జరుగుతోంది.
ఏవం వయం న మృష్యామో విప్రకారం తపస్వినామ్। క్రియమాణం వనే ఘోరం రక్షోభిర్భీమకర్మభిః
ఇలా, తపస్సు చేసే వారికి రాక్షసులు అడవిలో చేస్తున్న భయంకరమైన అన్యాయాన్ని మేము భరించలేము.
తతస్త్వాం శరణార్థం చ శరణ్యం సముపస్థితాః। పరిపాలయ నో రామ వధ్యమానాన్ నిశాచరైః
అందుకే, రామా! మేము నీ వద్ద ఆశ్రయం కోరుతూ వచ్చాము. నిశాచారులు మమ్మల్ని హతమార్చుతున్న ఈ సమయంలో, మమ్మల్ని రక్షించు.