అర్చిష్మన్తం శ్రియా జుష్టమద్భుతం పశ్య లక్ష్మణ। ప్రతపన్తమివాదిత్యమన్తరిక్షగతం రథమ్
లక్ష్మణా, ఆ ప్రకాశవంతమైన, మహిమాన్వితమైన, అద్భుతమైన రథాన్ని చూడు. అది సూర్యుడిలా మెరిసుతూ, ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తోంది.
యే హయాః పురుహూతస్య పురా శక్రస్య నః శ్రుతాః। అన్తరిక్షగతా దివ్యాస్త ఇమే హరయో ధ్రువమ్
పురుహూతుడైన శక్రునికి ఉన్నట్లు మనం వినిన ఆ గుర్రాలు ఇవే. ఇవి ఖచ్చితంగా ఆకాశంలో సంచరిస్తున్న దివ్య గుర్రాలు.
ఇమే చ పురుషవ్యాఘ్ర యే తిష్ఠన్త్యభితో దిశమ్। శతం శతం కుణ్డలినో యువానః ఖడ్గపాణయః
ఇంకా, చుట్టూ నిలబడి ఉన్న ఆ పురుషవ్యాఘ్రులు, వందలు వందలుగా, యువకులు, చెవిలో కుండలాలు ధరించి, చేతిలో ఖడ్గాలు పట్టుకుని ఉన్నారు.
విస్తీర్ణవిపులోరస్కాః పరిఘాయతబాహవః। శోణాంశువసనాః సర్వే వ్యాఘ్రా ఇవ దురాసదాః
వారందరి ఛాతీలు విశాలంగా, విస్తృతంగా ఉన్నాయి. చేతులు ఇనుప దండలవంటి బలంగా ఉన్నాయి. ఎర్రటి వస్త్రాలు ధరించి, పులిలా భయంకరంగా, దగ్గరగా రావడానికి భయపడేలా ఉన్నారు.
ఉరోదేశేషు సర్వేషాం హారా జ్వలనసంనిభాః। రూపం బిభ్రతి సౌమిత్రే పఞ్చవింశతివార్షికమ్
వారందరి ఛాతిపై అగ్ని వంటి మెరుపుతో ఉన్న హారాలు మెరిసిపోతున్నాయి. సౌమిత్రీ, వీరందరూ ఇరవై అయిదేళ్ళ యువకుల్లా కనిపిస్తున్నారు.
ఏతద్ధి కిల దేవానాం వయో భవతి నిత్యదా। యథేమే పురుషవ్యాఘ్రా దృశ్యన్తే ప్రియదర్శనాః
దేవతలకు ఎప్పుడూ ఇంతే వయస్సు ఉంటుంది. వీరు పురుషవ్యాఘ్రుల్లా, చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తున్నారు.
ఇహైవ సహ వైదేహ్యా ముహూర్తం తిష్ఠ లక్ష్మణ। యావజ్జానామ్యహం వ్యక్తం క ఏష ద్యుతిమాన్ రథే
లక్ష్మణా, వైదేహితో కలిసి ఇక్కడే కొంతసేపు ఉండు. నేను ఆ రథంలో ఉన్న ఆ ప్రకాశవంతుడు ఎవరో స్పష్టంగా తెలుసుకునే వరకు వేచి ఉండు.
తమేవముక్త్వా సౌమిత్రిమిహైవ స్థీయతామితి। అభిచక్రామ కాకుత్స్థః శరభఙ్గాశ్రమం ప్రతి
ఇలా సౌమిత్రిని 'ఇక్కడే ఉండు' అని చెప్పి, కకుత్స్థుడు శరభంగుని ఆశ్రమం వైపు వెళ్లాడు.
తతః సమభిగచ్ఛన్తం ప్రేక్ష్య రామం శచీపతిః। శరభఙ్గమనుజ్ఞాప్య విబుధానిదమబ్రవీత్
అప్పుడు రాముడు దగ్గరకు వస్తున్నాడని చూసిన శచీపతి, శరభంగుని అనుమతి తీసుకుని, దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.
ఇహోపయాత్యసౌ రామో యావన్మాం నాభిభాషతే। నిష్ఠాం నయత తావత్ తు తతో మాద్రష్టుమర్హతి
ఈ రాముడు ఇక్కడికి వస్తున్నాడు. అతడు నన్ను పలకరించే వరకు, మీరు నన్ను అక్కడి నుంచి తీసుకెళ్లండి. తర్వాత అతడికి నన్ను చూడటానికి అవకాశం ఉంటుంది.
జితవన్తం కృతార్థం హి తదాహమచిరాదిమమ్। కర్మ హ్యనేన కర్తవ్యం మహదన్యైః సుదుష్కరమ్
నేను విజయం సాధించి, నా కార్యాన్ని పూర్తిచేశాను. త్వరలో నేను వెళ్ళిపోతాను. ఇతడు ఇతరులకు చాలా కష్టమైన గొప్ప కార్యాన్ని చేయాలి.
అథ వజ్రీ తమామన్త్ర్య మానయిత్వా చ తాపసమ్। రథేన హయయుక్తేన యయౌ దివమరిందమః
తర్వాత వజ్రాయుధుడు ఆ తపస్విని పలకరించి, గౌరవించి, గుర్రాలు కలిపిన రథంలో ఆకాశానికి వెళ్లిపోయాడు.
ప్రయాతే తు సహస్రాక్షే రాఘవః సపరిచ్ఛదః। అగ్నిహోత్రముపాసీనం శరభఙ్గముపాగమత్
సహస్రాక్షుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాఘవుడు తన సహచరులతో కలిసి, అగ్నిహోత్రం వద్ద కూర్చున్న శరభంగుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తస్య పాదౌ చ సంగృహ్య రామః సీతా చ లక్ష్మణః। నిషేదుస్తదనుజ్ఞాతా లబ్ధవాసా నిమన్త్రితాః
రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు ఆ తపస్వి పాదాలు పట్టుకుని, ఆయన అనుమతితో, నివాసం కల్పించబడగా, ఆహ్వానం అందుకుని అక్కడ కూర్చున్నారు.
తతః శక్రోపయానం తు పర్యపృచ్ఛత రాఘవః। శరభఙ్గశ్చ తత్ సర్వం రాఘవాయ న్యవేదయత్
ఆ తర్వాత రాఘవుడు ఇంద్రుడు ఎందుకు వచ్చాడో అడిగాడు. అప్పుడు శరభంగ మహర్షి ఆ సంగతులన్నీ రాఘవునికి వివరంగా చెప్పాడు.
మామేష వరదో రామ బ్రహ్మలోకం నినీషతి। జితముగ్రేణ తపసా దుష్ప్రాపమకృతాత్మభిః
రామా, ఈ ఇంద్రుడు నాకు వరం ఇస్తానని చెప్పి, బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నాడు. అది తీవ్రమైన తపస్సుతోనే పొందగలిగేది, ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి దుర్లభమైనది.
అహం జ్ఞాత్వా నరవ్యాఘ్ర వర్తమానమదూరతః। బ్రహ్మలోకం న గచ్ఛామి త్వామదృష్ట్వా ప్రియాతిథిమ్
మానవసింహా, నువ్వు దగ్గర్లో ఉన్నావని తెలిసి, నా ప్రియ అతిథివైన నిన్ను చూసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాను.
త్వయాహం పురుషవ్యాఘ్ర ధార్మికేణ మహాత్మనా। సమాగమ్య గమిష్యామి త్రిదివం చావరం పరమ్
పుణ్యాత్ముడవైన ధార్మికుడా, నిన్ను కలిసిన తర్వాతనే నేను పరమమైన స్వర్గానికి వెళ్తాను.
అక్షయా నరశార్దూల జితా లోకా మయా శుభాః। బ్రాహ్మ్యాశ్చ నాకపృష్ఠ్యాశ్చ ప్రతిగృహ్ణీష్వ మామకాన్
నరశార్దూలా, నేను ఎన్నో శుభమైన, నశించని లోకాలను జయించాను. బ్రాహ్మణుల లోకాలను, దేవతల లోకాలను కూడా నీకు ఇస్తున్నాను, స్వీకరించు.
ఏవముక్తో నరవ్యాఘ్రః సర్వశాస్త్రవిశారదః। ఋషిణా శరభఙ్గేన రాఘవో వాక్యమబ్రవీత్
అలా శరభంగ మహర్షి చెప్పినప్పుడు, అన్ని శాస్త్రాల్లో నిపుణుడైన రాఘవుడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
అహమేవాహరిష్యామి సర్వాల్ఁ లోకాన్ మహామునే। ఆవాసం త్వహమిచ్ఛామి ప్రదిష్టమిహ కాననే
మహర్షీ, నేను నా తపస్సుతో అన్ని లోకాలను పొందగలను. కానీ నాకు ఇక్కడ అడవిలో నివసించడమే కావాలి, మీరు సూచించినట్టు.
రాఘవేణైవముక్తస్తు శక్రతుల్యబలేన వై। శరభఙ్గో మహాప్రాజ్ఞః పునరేవాబ్రవీద్ వచః
ఇంద్రునికి సమానమైన బలమున్న రాఘవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, మహాపండితుడైన శరభంగుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
ఇహ రామ మహాతేజాః సుతీక్ష్ణో నామ ధార్మికః। వసత్యరణ్యే నియతః స తే శ్రేయో విధాస్యతి
రామా, ఇక్కడ సుతీక్ష్ణుడు అనే మహాతేజస్సుతో కూడిన ధార్మికుడు అడవిలో నియమంగా నివసిస్తున్నాడు. అతడు నీకు మేలైనదాన్ని కలిగిస్తాడు.
సుతీక్ష్ణమభిగచ్ఛ త్వం శుచౌ దేశే తపస్వినమ్। రమణీయే వనోద్దేశే స తే వాసం విధాస్యతి
నీవు పవిత్రమైన ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న తపస్వి సుతీక్ష్ణుని దగ్గరకు వెళ్లు. ఆ అందమైన అడవి ప్రాంతంలో అతడు నీకు వాసస్థానాన్ని ఏర్పాటుచేస్తాడు.
ఇమాం మన్దాకినీం రామ ప్రతిస్రోతామనువ్రజ। నదీం పుష్పోడుపవహాం తతస్తత్ర గమిష్యసి
రామా, ఈ మందాకినీ నదిని ప్రవాహానికి ఎదురుగా అనుసరించు. ఈ నది పువ్వులు, నక్షత్రాలను మోస్తూ ప్రవహిస్తుంది. అప్పుడు నీవు అక్కడికి చేరుకుంటావు.
ఏష పన్థా నరవ్యాఘ్ర ముహూర్తం పశ్య తాత మామ్। యావజ్జహామి గాత్రాణి జీర్ణాం త్వచమివోరగః
ఇదే మార్గం, మానవసింహా. కొంతసేపు నన్ను చూడు, ప్రియమైనవాడా. నేను పాము పాత చర్మాన్ని విడిచిపెట్టినట్టు, నా శరీరాన్ని విడిచిపెడుతున్నంతవరకు.
తతోఽగ్నిం స సమాధాయ హుత్వా చాజ్యేన మన్త్రవత్ । శరభఙ్గో మహాతేజాః ప్రవివేశ హుతాశనమ్
ఆ తర్వాత శరభంగ మహర్షి అగ్నిని వెలిగించి, మంత్రోచ్ఛారణతో నెయ్యి హోమం చేసి, ఆ అగ్నిలో ప్రవేశించాడు.
తస్య రోమాణి కేశాంశ్చ తదా వహ్నిర్మహాత్మనః। జీర్ణాం త్వచం తదస్థీని యచ్చ మాంసం చ శోణితమ్
ఆ సమయంలో, ఆ మహాత్ముడైన మహర్షి శరీరంలోని రోమాలు, జుట్టు, పాత చర్మం, ఎముకలు, మాంసం, రక్తం అన్నిటినీ అగ్ని దహించేసింది.
స చ పావకసంకాశః కుమారః సమపద్యత। ఉత్థాయాగ్నిచయాత్ తస్మాచ్ఛరభఙ్గో వ్యరోచత
ఆ తర్వాత, అగ్నిలోంచి ఒక ప్రకాశవంతమైన యువకుడిగా అవతరించి, శరభంగుడు వెలుగొందుతూ కనిపించాడు.
స లోకానాహితాగ్నీనామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। దేవానాం చ వ్యతిక్రమ్య బ్రహ్మలోకం వ్యరోహత
అతడు అహితాగ్ని మహర్షుల లోకాలను, దేవతల లోకాలను దాటి, బ్రహ్మలోకానికి చేరుకున్నాడు.