తాం తు సీతా మహాభాగామనసూయాం పతివ్రతామ్ । అభ్యవాదయదవ్యగ్రా స్వనామ సముదాహరత్ ।। ౨.౧౧౭.
సీత, భాగ్యశాలిగా, అనసూయ అనే పతివ్రతను సంకోచం లేకుండా నమస్కరించి, తన పేరును చెప్పింది.
అభివాద్య చ వైదేహీ తాపసీం తామనిన్దితామ్ । బద్ధాఞ్జలిపుటా హృష్టా పర్యపృచ్ఛదనామయమ్ ।। ౨.౧౧౭.
వైదేహి, అపవాదం లేని ఆ తపస్విని నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, ఆనందంతో ఆమె ఆరోగ్యం గురించి అడిగింది.
తత: సీతాం మహాభాగాం దృష్ట్వా తాం ధర్మచారిణీమ్ । సాన్త్వయన్త్యబ్రవీద్ధృష్టా దిష్ట్యా ధర్మమవేక్షసే ।। ౨.౧౧౭.
తర్వాత, సీత అనే భాగ్యశాలిని, ధర్మాన్ని పాటించే వాడిని చూసి, అనసూయ ఆనందంగా, మృదువుగా ఇలా చెప్పింది: 'నీకు అదృష్టంగా ధర్మాన్ని పాటిస్తున్నావు.'
త్యక్త్వా జ్ఞాతిజనం సీతే మానమృద్ధిం చ భామిని । అవరుద్ధం వనే రామం దిష్ట్యా త్వమనుగచ్ఛసి ।। ౨.౧౧౭.
సీతా, నీవు బంధువులను, గౌరవాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని వదిలి, అడవిలో ఉన్న రాముని వెంట వచ్చావు. నీకు అదృష్టంగా ఇది జరిగింది.
నగరస్థో వనస్థో వా పాపో వా యది వా శుభ: । యాసాం స్త్రీణాం ప్రియో భర్తా తాసాం లోకా మహోదయా: ।। ౨.౧౧౭.
పురంలో ఉన్నా, అడవిలో ఉన్నా, మంచి వాడైనా, చెడు వాడైనా, భర్తను ప్రేమించే స్త్రీలకు లోకాలు ఎంతో గొప్పగా ఉంటాయి.
దు:శీల: కామవృత్తో వా ధనైవా పరివర్జిత: । స్త్రీణామార్యస్వభావానాం పరమం దైవతం పతి: ।। ౨.౧౧౭.
చెడు స్వభావం ఉన్నా, కామానికి లోనైనా, ధనం లేకపోయినా, ఆర్య స్వభావం ఉన్న స్త్రీలకు భర్తే పరమదైవం.
నాతో విశిష్టం పశ్యామి బాన్ధవం విమృశన్త్యహమ్ । సర్వత్రయోగ్యం వైదేహి తప:కృతమివావ్యయమ్ ।। ౨.౧౧౭.
వైదేహి, నేను ఆలోచించినప్పుడు భర్త కన్నా గొప్ప బంధువు ఎవరూ కనబడరు. ఎక్కడైనా ఆయనే యోగ్యుడు, తపస్సు ఫలితంలా ఎప్పటికీ తగ్గని వాడు.
న త్వేనమవగచ్ఛన్తి గుణదోషమసత్స్త్రియ: । కామవక్తవ్యహృదయా భర్తృనాథా శ్చరన్తి యా: ।। ౨.౧౧౭.
కాని, అసద్భావం ఉన్న స్త్రీలు భర్తలో ఉన్న గుణదోషాలను గుర్తించలేరు. వారి హృదయం కేవలం కామాన్ని మాత్రమే మాట్లాడుతుంది, భర్త ఆధీనంగా తిరుగుతారు.
ప్రాప్నువన్త్యయశశ్చైవ ధర్మభ్రంశం చ మైథిలి । అకార్యవశమాపన్నా: స్త్రియో యా: ఖలు తద్విధా: ।। ౨.౧౧౭.
మైతిలీ! తప్పు మార్గంలో నడిచే ఆడవాళ్లు అపకీర్తిని, ధర్మభ్రష్టతను పొందుతారు.
త్వద్విధాస్తు గుణైర్యుక్తా దృష్టలోకపరావరా: । స్త్రియ: స్వగ చరిష్యన్తి యథా ధర్మకృతస్తథా ।। ౨.౧౧౭.
కానీ, నీవంటి గుణవంతురాలు, లోకంలో మంచి చెడును తెలుసుకున్నవారు, ధర్మాన్ని పాటించే వారు, తమ సహజ స్వభావాన్ని అనుసరించి జీవిస్తారు.
తదేవమేనం త్వమనువ్రతా సతీ పతివ్రతానాం సమయానువర్తినీ । భవస్వ భర్త్తు: సహధర్మచారిణీ యశశ్చ ధర్మం చ తత: సమాప్స్యసి ।। ౨.౧౧౭.
కాబట్టి, నీవు భర్తకు అంకితమై, పతివ్రతా ధర్మాన్ని నమ్మి, భర్తతో కలసి ధర్మాన్ని అనుసరించు. అలా చేస్తే నీకు కీర్తి, ధర్మం రెండూ లభిస్తాయి.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదయోధ్యాకాణ్డే సప్తదశోత్తరశతతమ: సర్గ:
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో, శ్రీమదయోధ్యాకాండలో నూట పదిహేడు వ సర్గం ముగిసింది.
thumb|అష్టాదశశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center సా త్వేవముక్తా వైదేహీ త్వనసూయా ఽనసూయయా । ప్రతిపూజ్య వచో మన్దం ప్రవక్తుముపచక్రమే ।। ౨.౧౧౮.
అనసూయా ఇలా చెప్పిన తరువాత, అసూయ లేని వైదేహి ఆ మాటలను గౌరవించి, మృదువుగా మాట్లాడడం ప్రారంభించింది.
నైతదాశ్చర్య్యమార్యాయా యన్మాం త్వమనుభాషసే । విదితం తు మమాప్యేతద్యథా నార్య్యా: పతిర్గురు: ।। ౨.౧౧౮.
ఆర్యే! నువ్వు నన్ను ఇలా ఉపదేశించడం ఆశ్చర్యం కాదు. భర్తే భార్యకు గొప్ప గౌరవమని నేనూ తెలుసు.
యద్యప్యేష భవేద్భర్తా మమార్యే వృత్తవర్జిత: । అద్వైధముపచర్తవ్యస్తథాప్యేష మయా భవేత్ ।। ౨.౧౧౮.
ఆర్యే! నా భర్త మంచితనాన్ని కోల్పోయినా, అయినా నేను అతనికి మారుమార్గం లేకుండా సేవ చేయాలి.
కిం పునర్యో గుణ: శ్లాఘ్య: సానుక్రోశో జితేన్ద్రియ: । స్థిరానురాగో ధర్మాత్మా మాతృవత్పితృవత్ప్రియ: ।। ౨.౧౧౮.
అయితే, నా భర్త గుణవంతుడు, దయగలవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, ధర్మపరుడు, తల్లిదండ్రుల్లా ప్రియమైనవాడు కదా! అలాంటప్పుడు మరింతగా సేవ చేయాలి.
యాం వృత్తిం వర్త్తతే రామ: కౌసల్యాయాం మహాబల: । తామేవ నృపనారీణామన్యాసామపి వర్త్తతే ।। ౨.౧౧౮.
బలవంతుడైన రాముడు కౌసల్యకు ఎలా ప్రవర్తిస్తాడో, మిగతా రాజకుల ఆడవాళ్లందరితోనూ అలాగే ప్రవర్తిస్తాడు.
సకృద్దృష్టాస్వపి స్త్రీషు నృపేణ నృపవత్సల: । మాతృవద్వర్త్తతే వీరో మానముత్సృజ్య ధర్మవిత్ ।। ౨.౧౧౮.
రాజు ఒక్కసారి చూసిన ఆడవాళ్ల పట్ల కూడా, ధర్మాన్ని తెలిసిన వీరుడు తల్లిలా గౌరవంతో, గర్వాన్ని విడిచిపెట్టి ప్రవర్తిస్తాడు.
ఆగచ్ఛన్త్యాశ్చ విజనం వనమేవం భయావహమ్ । సమాహితం మే శ్వశ్ర్వా చ హృదయే తద్ధృతం మహత్ ।। ౨.౧౧౮.
ఈ భయంకరమైన అడవిలోకి నేను వచ్చేటప్పుడు, నా అత్తగారు చెప్పిన గొప్ప మాటలు నా హృదయంలో బలంగా నిలిచిపోయాయి.
పాణిప్రదానకాలే చ యత్పురా త్వగ్నిసన్నిధౌ । అనుశిష్టా జనన్యా ఽస్మి వాక్యం తదపి మే ధృతమ్ ।। ౨.౧౧౮.
పెళ్లి సమయంలో, అగ్నిసాక్షిగా, అమ్మ నన్ను ఉపదేశించిన మాటలు కూడా నేను మనసులో పెట్టుకున్నాను.
నవీకృతం చ తత్సర్వం వాక్యైస్తే ధర్మచారిణి । పతిశుశ్రూషణాన్నార్య్యాస్తపో నాన్యద్విధీయతే ।। ౨.౧౧౮.
ధర్మాన్ని పాటించే అమ్మా! నువ్వు చెప్పిన మాటల వల్ల ఆ ఉపదేశాలన్నీ నాకు మళ్లీ గుర్తొచ్చాయి. భార్యకు భర్తకు సేవ చేయడమే గొప్ప తపస్సు.
సావిత్రీ పతిశుశ్రూషాం కృత్వా స్వర్గే మహీయతే । తథావృత్తిశ్చ యాతా త్వం పతిశుశ్రూషయా దివమ్ ।। ౨.౧౧౮.
సావిత్రి భర్తకు సేవచేసి స్వర్గంలో గౌరవం పొందింది. నీవు కూడా భర్తకు సేవచేసి స్వర్గాన్ని పొందినవాడివి.
వరిష్ఠా సర్వనారీణామేషా చ దివి దేవతా । రోహిణీ న వినా చన్ద్రం ముహూర్త్తమపి దృశ్యతే ।। ౨.౧౧౮.
ఆమె అన్ని ఆడవాళ్లలో శ్రేష్ఠురాలు, స్వర్గంలో దేవత. రోహిణి చంద్రుడిని క్షణమంత కూడా వదిలిపెట్టదు.
ఏవంవిధాశ్చ ప్రవరా: స్త్రియో భర్తృదృఢవ్రతా: । దేవలోకే మహీయన్తే పుణ్యేన స్వేన కర్మణా ।। ౨.౧౧౮.
ఇలాంటివారు, భర్త పట్ల దృఢవ్రతంతో ఉండే శ్రేష్ఠమైన ఆడవాళ్లు, తమ పుణ్యఫలంతో దేవలోకంలో గౌరవం పొందుతారు.
తతో ఽనసూయా సంహృష్టా శ్రుత్వోక్తం సీతయా వచ: । శిరస్యాఘ్రాయ చోవాచ మైథిలీం హర్షయన్త్యుత ।। ౨.౧౧౮.
అప్పుడా అనసూయా, సీత చెప్పిన మాటలు విని ఆనందంతో ఆమె తలని ఆలింగనం చేసి, మైతిలిని సంతోషపెట్టేలా మాట్లాడింది.
నియమైర్వివిధైరాప్తం తపో హి మహదస్తి మే । తత్సంశ్రిత్య బలం సీతే ఛన్దయే త్వాం శుచిస్మితే ।। ౨.౧౧౮.
సీతా! నేను ఎన్నో నియమాలతో గొప్ప తపస్సు సంపాదించాను. ఆ బలాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, నీకు ఆశీర్వదించాలనుకుంటున్నాను, శుద్ధమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడివి.
ఉపపన్నం మనోజ్ఞం చ వచనం తవ మైథిలి । ప్రీతా చాస్మ్యుచితం కిం తే కరవాణి బ్రవీహి మే ।। ౨.౧౧౮.
మైథిలీ, నీ మాటలు ఎంతో సరైనవిగా, హృదయానికి హాయిగా ఉన్నాయి. నేను చాలా సంతోషించాను. నీవు కోరినది చెప్పు, నీకోసం ఏమి చేయాలని అనుకుంటున్నావో చెప్పు.
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా విస్మితా మన్దవిస్మయా కృతమిత్యబ్రవీత్సీతా తపోబలసమన్వితామ్ ।। ౨.౧౧౮.
ఆమె మాటలు విని, తపస్సు వల్ల శక్తి కలిగిన సీతా కొంత ఆశ్చర్యంతో, 'ఇది పూర్తయ్యింది' అని మృదువుగా చెప్పింది.
సా త్వేవముక్తా ధర్మజ్ఞా తయా ప్రీతతరా ఽభవత్ । సఫలం చ ప్రహర్షం తే హన్త సీతే కరోమ్యహమ్ ।। ౨.౧౧౮.
అలా సీతా చెప్పిన తరువాత, ధర్మాన్ని తెలిసిన ఆవిడ మరింత ఆనందంతో, 'సీతా! నీ హర్షాన్ని సార్థకం చేస్తాను' అని చెప్పింది.
ఇదం దివ్యం వరం మాల్యం వస్త్రమాభరణాని చ । అఙ్గరాగం చ వైదేహి మహార్హం చానులేపనమ్ ।। ౨.౧౧౮.
వైదేహి! ఇవిగో, దివ్యమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, అంగరాగం, ఎంతో విలువైన లేపనం నీకోసం ఉన్నాయి.