తత్ర కాషాయిణో వృద్ధాన్ వేత్రపాణీన్ స్వలంకృతాన్। దదర్శ విష్ఠితాన్ ద్వారి స్త్ర్యధ్యక్షాన్ సమాహితాన్
అక్కడ, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించిన వృద్ధులు, చేతిలో దండలు పట్టుకుని, అలంకరించబడి, ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నారు. అలాగే, స్త్రీల వ్యవహారాలను చూసే వారు కూడా శాంతంగా, జాగ్రత్తగా ఉన్నారు.
తే సమీక్ష్య సమాయాన్తం రామప్రియచికీర్షవః। సహసోత్పతితాః సర్వే హ్యాసనేభ్యః ససమ్భ్రమాః
వారు రామునికి ప్రియమైన పనులు చేయాలని ఆశిస్తూ, అతడు వస్తున్నాడని చూసి, అందరూ ఒక్కసారిగా, హర్షంతో, తమ ఆసనాల నుండి లేచి నిలబడ్డారు.
తానువాచ వినీతాత్మా సూతపుత్రః ప్రదక్షిణః। క్షిప్రమాఖ్యాత రామాయ సుమన్త్రో ద్వారి తిష్ఠతి
వినయంతో ఉన్న సారథిపుత్రుడు వారిని ప్రదక్షిణగా చుట్టి, 'తక్షణమే రామునికి చెప్పండి, సుమంత్రుడు ద్వారంలో ఎదురు చూస్తున్నాడని' అని అన్నాడు.
తే రామముపసఙ్గమ్య భర్తుః ప్రియచికీర్షవః। సహభార్యాయ రామాయ క్షిప్రమేవాచచక్షిరే
వారు యజమానికి ప్రీతికరమైన పనులు చేయాలని ఆశిస్తూ, వెంటనే రాముని దగ్గరకు వెళ్లి, భార్యతో కలిసి ఉన్న రామునికి సుమంత్రుడు వచ్చాడని త్వరగా తెలియజేశారు.
ప్రతివేదితమాజ్ఞాయ సూతమభ్యన్తరం పితుః। తత్రైవానాయయామాస రాఘవః ప్రియకామ్యయా
వారు చెప్పిన విషయం విని, రాఘవుడు సంతోషపడి, తన తండ్రి అంతఃపురంలోకి సారథిని పిలిపించాడు.
తం వైశ్రవణసంకాశముపవిష్టం స్వలంకృతమ్। దదర్శ సూతః పర్యఙ్కే సౌవర్ణే సోత్తరచ్ఛదే
సారథి అక్కడ కుబేరుని పోలిన, అలంకరించబడిన రాముని, బంగారు పరుపు మీద, పై నుంచి తెరలతో కూర్చున్నట్లు చూశాడు.
వరాహరుధిరాభేణ శుచినా చ సుగన్ధినా। అనులిప్తం పరార్ఘ్యేన చన్దనేన పరంతపమ్
శత్రువులకు భయంకరుడైన రాముడు, శుద్ధమైన, సుగంధమైన, వరాహరక్తపు వర్ణంతో, ఎంతో విలువైన చందనాన్ని తన శరీరానికి పూసుకున్నాడు.
స్థితయా పార్శ్వతశ్చాపి వాలవ్యజనహస్తయా। ఉపేతం సీతయా భూయశ్చిత్రయా శశినం యథా
అతని పక్కన, చేతిలో వాలవ్యజనం పట్టుకుని, అలంకరించబడిన సీతా దేవి నిలబడి ఉంది. ఆమె అందంతో, చంద్రుని పక్కన ఉన్న తారలా మెరిసిపోతూ ఉంది.
తం తపన్తమివాదిత్యముపపన్నం స్వతేజసా। వవన్దే వరదం వన్దీ వినయజ్ఞో వినీతవత్
తన స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, సూర్యుడిలా వెలిగిపోతున్న వరప్రదాత రాముని దగ్గరికి, వినయంగా ప్రవర్తించే గాయకుడు వచ్చి నమస్కరించాడు.
ప్రాఞ్జలిః సుముఖం దృష్ట్వా విహారశయనాసనే। రాజపుత్రమువాచేదం సుమన్త్రో రాజసత్కృతః
రాజు గౌరవించిన సుమంతుడు, కౌశల్య కుమారుని ప్రకాశవంతమైన ముఖాన్ని చూచి, అతను విశ్రాంతిగా ఉండగా, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
కౌసల్యా సుప్రజా రామ పితా త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి। మహిష్యాపి హి కైకేయ్యా గమ్యతాం తత్ర మా చిరమ్
కౌశల్య కుమార రామా! నీ తండ్రి నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు. కైకేయి మహిషితో కలిసి ఆలస్యం చేయకుండా అక్కడికి వెళ్ళు.
ఏవముక్తస్తు సంహృష్టో నరసింహో మహాద్యుతిః। తతః సమ్మానయామాస సీతామిదమువాచ హ
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మహాతేజస్వి, నరసింహుడైన రాముడు ఆనందంతో సీతను గౌరవించి, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
దేవి దేవశ్చ దేవీ చ సమాగమ్య మదన్తరే। మన్త్రయేతే ధ్రువం కించిదభిషేచనసంహితమ్
దేవి! రాజు, రాణి ఇద్దరూ నేను లేని సమయంలో కలసి, తప్పకుండా అభిషేకానికి సంబంధించిన విషయాలు మాట్లాడుకుంటున్నారు.
సా ప్రహృష్టా మహారాజం హితకామానువర్తినీ। జననీ చార్థకామా మే కేకయాధిపతేః సుతా
నా మాతృక, కేకయ దేశాధిపతి కుమార్తె, నా శ్రేయస్సు కోరుతూ, ఎంతో ఆనందంతో నా మేలుకోసం నన్ను అనుసరిస్తోంది.
దిష్ట్యా ఖలు మహారాజో మహిష్యా ప్రియయా సహ। సుమన్త్రం ప్రాహిణోద్ దూతమర్థకామకరం మమ
ధన్యముగా, రాజు తన ప్రియమైన రాణితో కలిసి, నా కోరికలు నెరవేర్చాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న దూతగా సుమంతుడిని పంపాడు.
యాదృశీ పరిషత్ తత్ర తాదృశో దూత ఆగతః। ధ్రువమద్యైవ మాం రాజా యౌవరాజ్యేఽభిషేక్ష్యతి
అక్కడ ఉన్న సభ ఎంత గొప్పదో, వచ్చిన దూత కూడా అంతే విశిష్టుడు. నిస్సందేహంగా, ఈరోజే రాజు నన్ను యువరాజుగా అభిషేకిస్తాడు.
హన్త శీఘ్రమితో గత్వా ద్రక్ష్యామి చ మహీపతిమ్। సహ త్వం పరివారేణ సుఖమాస్స్వ రమస్వ చ
అయితే, నేను త్వరగా వెళ్లి రాజును కలుస్తాను. నువ్వు నీ పరివారంతో ఇక్కడ సుఖంగా ఉండి, ఆనందంగా గడుపు.
పతిసమ్మానితా సీతా భర్తారమసితేక్షణా। ఆ ద్వారమనువవ్రాజ మఙ్గలాన్యభిదధ్యుషీ
భర్త గౌరవించిన సీత, కృష్ణనేత్రా, మంగళకరమైన మాటలు పలుకుతూ, భర్తను ద్వారం వరకు అనుసరించింది.
రాజ్యం ద్విజాతిభిర్జుష్టం రాజసూయాభిషేచనమ్। కర్తుమర్హతి తే రాజా వాసవస్యేవ లోకకృత్
బ్రాహ్మణులతో కూడిన రాజ్యాన్ని, రాజసూయాభిషేకాన్ని చేయగల రాజు, ఇంద్రుని స్థాపించిన బ్రహ్మవంటి వాడు, నిన్ను పట్టాభిషేకం చేయడానికి అర్హుడు.
దీక్షితం వ్రతసమ్పన్నం వరాజినధరం శుచిమ్। కురఙ్గశృఙ్గపాణిం చ పశ్యన్తీ త్వాం భజామ్యహమ్
వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, పవిత్రంగా, మంచి మృగచర్మం ధరించి, కురంగశృంగాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, అభిషేకానికి సిద్ధంగా ఉన్న నిన్ను చూస్తూ నేను ఆనందిస్తున్నాను.
పూర్వాం దిశం వజ్రధరో దక్షిణాం పాతు తే యమః। వరుణః పశ్చిమామాశాం ధనేశస్తూత్తరాం దిశమ్
పూర్వదిశలో ఇంద్రుడు, దక్షిణదిశలో యముడు, పడమరదిశలో వరుణుడు, ఉత్తరదిశలో కుబేరుడు నిన్ను రక్షించాలి.
అథ సీతామనుజ్ఞాప్య కృతకౌతుకమఙ్గలః। నిశ్చక్రామ సుమన్త్రేణ సహ రామో నివేశనాత్
ఆ తరువాత, మంగళకార్యాలు చేసిన సీతకు అనుమతి తీసుకుని, రాముడు సుమంతుడితో కలిసి ఇంటి నుండి బయలుదేరాడు.
పర్వతాదివ నిష్క్రమ్య సింహో గిరిగుహాశయః। లక్ష్మణం ద్వారి సోఽపశ్యత్ ప్రహ్వాఞ్జలిపుటం స్థితమ్
పర్వత గుహలో నుండి బయటకు వచ్చిన సింహంలా, రాముడు బయటకు వచ్చి, ద్వారం వద్ద చేతులు జోడించి నిలబడ్డ లక్ష్మణుడిని చూశాడు.
అథ మధ్యమకక్ష్యాయాం సమాగచ్ఛత్ సుహృజ్జనైః। స సర్వానర్థినో దృష్ట్వా సమేత్య ప్రతినన్ద్య చ
తరువాత, మధ్యకక్షిలోకి వచ్చి, స్నేహితులతో కూడి ఉన్న రాముడు, అక్కడ ఉన్న అభ్యర్థులను చూచి, వారిని ఆహ్వానించి, అభినందించాడు.
తతః పావకసంకాశమారురోహ రథోత్తమమ్। వైయాఘ్రం పురుషవ్యాఘ్రో రాజితం రాజనన్దనః
అప్పుడు రాజుని ఆనందంగా చూసే మహాపురుషుడు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో మెరిసే అద్భుతమైన రథంపై ఎక్కాడు.
మేఘనాదమసమ్బాధం మణిహేమవిభూషితమ్। ముష్ణన్తమివ చక్షూంషి ప్రభయా మేరువర్చసమ్
ఆ రథం మేఘం మాదిరిగా గర్జిస్తూ, మణులు బంగారం అలంకరించబడి, మెరుపుతో మెరుస్తూ, మేరు పర్వతాన్ని తలపిస్తూ, అందరి కన్నులను మిరుమిట్లు గొలిపింది.
కరేణుశిశుకల్పైశ్చ యుక్తం పరమవాజిభిః। హరియుక్తం సహస్రాక్షో రథమిన్ద్ర ఇవాశుగమ్
ఆ రథాన్ని, ఏనుగు పిల్లలను పోలిన గొప్ప గుఱ్ఱాలు, ఆకుపచ్చ గుఱ్ఱాలు వేగంగా లాగుతూ, వాయువును మించిన వేగంతో, ఇంద్రుడు తన రథాన్ని ఎలా నడిపించాడో అలా కనిపించింది.
ప్రయయౌ తూర్ణమాస్థాయ రాఘవో జ్వలితః శ్రియా। స పర్జన్య ఇవాకాశే స్వనవానభినాదయన్
రాఘవుడు తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, త్వరగా రథంపై ఎక్కి బయలుదేరాడు. అతని రథం ఆకాశంలో మేఘం మాదిరిగా గర్జిస్తూ వినిపించింది.
నికేతాన్నిర్యయౌ శ్రీమాన్ మహాభ్రాదివ చన్ద్రమాః। చిత్రచామరపాణిస్తు లక్ష్మణో రాఘవానుజః
ఆ మహాతేజస్వి తన నివాసం నుండి, పెద్ద మేఘాల మధ్య నుంచి చంద్రుడు వెలువడినట్లు బయటకు వచ్చాడు. అలంకరించిన చామరాన్ని పట్టుకుని, లక్ష్మణుడు తనతో పాటు ఉన్నాడు.
జుగోప భ్రాతరం భ్రాతా రథమాస్థాయ పృష్ఠతః। తతో హలహలాశబ్దస్తుములః సమజాయత
లక్ష్మణుడు రథంలో వెనుక కూర్చొని తన అన్నయ్యను రక్షించాడు. వెంటనే అక్కడ ఘోరమైన శబ్దం మోగింది.