తే తు తాం రజనీముష్య బ్రాహ్మణా వేదపారగాః। ఉపతస్థురుపస్థానం సహ రాజపురోహితాః
ఆ రాత్రి గడిచాక, వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు, రాజపురోహితునితో కలిసి సభలో చేరారు.
అమాత్యా బలముఖ్యాశ్చ ముఖ్యా యే నిగమస్య చ। రాఘవస్యాభిషేకార్థే ప్రీయమాణాః సుసంగతాః
అమాత్యులు, సైన్యాధిపతులు, పట్టణ ప్రముఖులు అందరూ రాఘవుని అభిషేకం కోసం ఆనందంగా కూడి వచ్చారు.
ఉదితే విమలే సూర్యే పుష్యే చాభ్యాగతేఽహని। లగ్నే కర్కటకే ప్రాప్తే జన్మ రామస్య చ స్థితే
పుష్య నక్షత్రం వచ్చిన రోజు, నిర్మలమైన సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, కర్కాటక రాశిలో లగ్నం ఏర్పడగా, రాముని జన్మ సమయం కూడా నిర్ణయించబడింది.
అభిషేకాయ రామస్య ద్విజేన్ద్రైరుపకల్పితమ్। కాఞ్చనా జలకుమ్భాశ్చ భద్రపీఠం స్వలంకృతమ్
రాముని అభిషేకానికి, ప్రధాన బ్రాహ్మణులు బంగారు నీళ్ల కుండలు, అందంగా అలంకరించిన మంగళాసనాన్ని సిద్ధం చేశారు.
రథశ్చ సమ్యగాస్తీర్ణో భాస్వతా వ్యాఘ్రచర్మణా। గఙ్గాయమునయోః పుణ్యాత్ సంగమాదాహృతం జలమ్
ఒక రథాన్ని ప్రకాశించే పులిచర్మంతో బాగా పరచారు. గంగా, యమునల పవిత్ర సంగమం దగ్గర నుండి నీళ్లు తీసుకొచ్చారు.
యాశ్చాన్యాః సరితః పుణ్యా హ్రదాః కూపాః సరాంసి చ। ప్రాగ్వహాశ్చోర్ధ్వవాహాశ్చ తిర్యగ్వాహాశ్చ క్షీరిణః
ఇంకా ఇతర పవిత్ర నదులు, సరస్సులు, బావులు, చెరువుల నుండి — తూర్పు, పై, అడ్డుగా ప్రవహించే, పాల వంటి నీళ్లు కలిగిన వాటి నుండి కూడా —
తాభ్యశ్చైవాహృతం తోయం సముద్రేభ్యశ్చ సర్వశః। క్షౌద్రం దధి ఘృతం లాజా దర్భాః సుమనసః పయః
అవి అన్నింటి నుండి, సముద్రాల నుండి కూడా నీళ్లు తెచ్చారు. తేనె, పెరుగు, నెయ్యి, పొంగలి, దర్భ గడ్డి, పువ్వులు, పాలు కూడా సిద్ధం చేశారు.
అష్టౌ చ కన్యా రుచిరా మత్తశ్చ వరవారణః। సజలాః క్షీరిభిశ్ఛన్నా ఘటాః కాఞ్చనరాజతాః
ఎనిమిది అందమైన యువతులు, గొప్ప మత్తులో ఉన్న ఏనుగు, పాలతో కప్పిన బంగారు, వెండి కుండలు నీళ్లతో నిండుగా సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
పద్మోత్పలయుతా భాన్తి పూర్ణాః పరమవారిణా। చన్ద్రాంశువికచప్రఖ్యం పాణ్డురం రత్నభూషితమ్
పద్మాలు, ఉట్పలాలతో అలంకరించబడి, శుద్ధమైన నీళ్లతో నిండిన ఆ కుండలు, చంద్రబింబంలా తెల్లగా, రత్నాలతో అలంకరించబడి మెరిసిపోతున్నాయి.
సజ్జం తిష్ఠతి రామస్య వాలవ్యజనముత్తమమ్। చన్ద్రమణ్డలసంకాశమాతపత్రం చ పాణ్డురమ్
రాముని కోసం ఉత్తమమైన వాలువిజనము, చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే తెల్ల గొడుగు సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
సజ్జం ద్యుతికరం శ్రీమదభిషేకపురస్సరమ్। పాణ్డురశ్చ వృషః సజ్జః పాణ్డురాశ్వశ్చ సంస్థితః
అభిషేకానికి అవసరమైన అందమైన, ప్రకాశించే వస్తువులు అన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తెల్ల ఎద్దు, తెల్ల గుర్రాలు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
వాదిత్రాణి చ సర్వాణి వన్దినశ్చ తథాపరే। ఇక్ష్వాకూణాం యథా రాజ్యే సమ్భ్రియేతాభిషేచనమ్
అన్ని వాద్యపరికరాలు, గాయకులు కూడా అక్కడ చేరారు. ఇక్ష్వాకుల వంశ రాజుల అభిషేకానికి ఎలా ఉండాలో అలా అన్ని ఏర్పాట్లు చేశారు.
తథాజాతీయమాదాయ రాజపుత్రాభిషేచనమ్। తే రాజవచనాత్ తత్ర సమవేతా మహీపతిమ్
రాజ కుమారుని అభిషేకానికి అవసరమైన వాటిని తీసుకొచ్చి, రాజు ఆజ్ఞతో వారు అక్కడ రాజును చుట్టుముట్టి చేరారు.
అపశ్యన్తోఽబ్రువన్ కో ను రాజ్ఞో నః ప్రతివేదయేత్। న పశ్యామశ్చ రాజానముదితశ్చ దివాకరః
'రాజును ఎవరు మనకు తెలియజేస్తారు? మనకు రాజు కనిపించడం లేదు, సూర్యుడు కూడా ఉదయించాడు,' అని వారు పరస్పరం అన్నారు.
అబ్రవీత్ తానిదం వాక్యం సుమన్త్రో రాజసత్కృతః। రామం రాజ్ఞో నియోగేన త్వరయా ప్రస్థితో హ్యహమ్
రాజు గౌరవించిన సుమంత్రుడు వారికి ఇలా అన్నాడు: 'రాజు ఆజ్ఞతో నేను త్వరగా రాముని తీసుకురావడానికి వెళ్లాను.'
పూజ్యా రాజ్ఞో భవన్తశ్చ రామస్య తు విశేషతః। అయం పృచ్ఛామి వచనాత్ సుఖమాయుష్మతామహమ్
'మీరు అందరూ రాజుకు, ముఖ్యంగా రామునికి పూజ్యులు. రాజు తరఫున నేను మీ ఆరోగ్యాన్ని అడుగుతున్నాను, ఓ మంగళకరులారా.'
రాజ్ఞః సమ్ప్రతిబుద్ధస్య చానాగమనకారణమ్। ఇత్యుక్త్వాన్తఃపురద్వారమాజగామ పురాణవిత్
'రాజు లేచారు, కానీ ఆయన రాకపోవడానికి కారణం...' అని చెప్పి, ఆ పండితుడు అంతఃపుర ద్వారం వద్దకు వెళ్లాడు.
సదా సక్తం చ తద్ వేశ్మ సుమన్త్రః ప్రవివేశ హ। తుష్టావాస్య తదా వంశం ప్రవిశ్య స విశామ్పతేః
సుమంత్రుడు ఎప్పుడూ ఆ రాజభవనానికి అనురాగంతో ఉండేవాడు. అతడు లోపలికి వెళ్లి, రాజు వంశాన్ని ప్రశంసించాడు.
శయనీయం నరేన్ద్రస్య తదాసాద్య వ్యతిష్ఠత। సోఽత్యాసాద్య తు తద్ వేశ్మ తిరస్కరణిమన్తరా
రాజు పడుకునే గదిని చేరి అక్కడ నిలబడ్డాడు. ఆ ఇంటి లోపలికి వెళ్లి, తెర బయట దగ్గరగా నిల్చున్నాడు.
ఆశీర్భిర్గుణయుక్తాభిరభితుష్టావ రాఘవమ్। సోమసూర్యౌ చ కాకుత్స్థ శివవైశ్రవణావపి
సుమంత్రుడు, రాఘవునికి గుణపూర్వకమైన ఆశీర్వాదాలతో ప్రార్థించాడు. కకుత్థ్స వంశజుడా, సోముడు, సూర్యుడు, శివుడు, వైశ్రవణుడిని కూడా ప్రార్థించాడు.
వరుణశ్చాగ్నిరిన్ద్రశ్చ విజయం ప్రదిశన్తు తే। గతా భగవతీ రాత్రిరహః శివముపస్థితమ్
వరుణుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు నీకు విజయాన్ని ప్రసాదించాలి. పవిత్రమైన రాత్రి గడిచిపోయింది, శుభదినం ప్రారంభమైంది.
బుద్ధ్యస్వ రాజశార్దూల కురు కార్యమనన్తరమ్। బ్రాహ్మణా బలముఖ్యాశ్చ నైగమాశ్చాగతాస్త్విహ
రాజులలో సింహుడవైన రాజా, మేల్కొని వెంటనే నీ పనులు చేయుము. ప్రముఖ బ్రాహ్మణులు, సైన్యాధిపతులు, పట్టణ ప్రజలు అందరూ ఇక్కడికి వచ్చారు.
దర్శనం తేఽభికాంక్షన్తే ప్రతిబుద్ధ్యస్వ రాఘవ। స్తువన్తం తం తదా సూతం సుమన్త్రం మన్త్రకోవిదమ్
అందరూ నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నారు, రాఘవా! మేల్కొనుము. అప్పుడు మంత్రపండితుడైన సుమంత్రుడు రాజుని స్తుతిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
ప్రతిబుద్ధ్య తతో రాజా ఇదం వచనమబ్రవీత్। రామమానయ సూతేతి యదస్యభిహితో మయా
తర్వాత రాజు మేల్కొని ఇలా చెప్పాడు: 'నేను చెప్పినట్లు రాముడిని ఇక్కడికి తీసుకొమ్మని.'
కిమిదం కారణం యేన మమాజ్ఞా ప్రతివాహ్యతే। న చైవ సమ్ప్రసుప్తోఽహమానయేహాశు రాఘవమ్
'నా ఆజ్ఞ ఎందుకు ఆలస్యమవుతోంది? నేను లోతుగా నిద్రపోలేదు. వెంటనే రాఘవుడిని తీసుకురా.'
ఇతి రాజా దశరథః సూతం తత్రాన్వశాత్ పునః। స రాజవచనం శ్రుత్వా శిరసా ప్రతిపూజ్య తమ్
ఇలా దశరథ మహారాజు మళ్లీ సారథిని ఆదేశించాడు. రాజు మాటలు విని, అతడు తల వంచి నమస్కరించాడు.
నిర్జగామ నృపావాసాన్మన్యమానః ప్రియం మహత్। ప్రపన్నో రాజమార్గం చ పతాకాధ్వజశోభితమ్
ఆ సారథి, మంచి వార్త తీసుకెళ్తున్నానని భావిస్తూ, రాజమహలాన్ని విడిచి, పతాకలు, జెండాలతో అలంకరించబడిన రాజమార్గంలో ప్రవేశించాడు.
హృష్టః ప్రముదితః సూతో జగామాశు విలోకయన్। స సూతస్తత్ర శుశ్రావ రామాధికరణాః కథాః
ఆనందంతో ఉల్లాసంగా ఉన్న సారథి వేగంగా వెళ్లుతూ చుట్టూ చూస్తూ పోయాడు. అక్కడ రాముని గురించి మాట్లాడుకుంటున్న మాటలు విన్నాడు.
అభిషేచనసంయుక్తాః సర్వలోకస్య హృష్టవత్। తతో దదర్శ రుచిరం కైలాససదృశప్రభమ్
రాముని అభిషేకానికి ప్రజలందరూ ఆనందంతో ఉన్నారు. అప్పుడు అతడు కైలాస పర్వతానికి సమానమైన ప్రకాశవంతమైన ఇంటిని చూశాడు.
రామవేశ్మ సుమన్త్రస్తు శక్రవేశ్మసమప్రభమ్। మహాకపాటపిహితం వితర్దిశతశోభితమ్
సుమంత్రుడు, ఇంద్రుని సభను పోలిన, గొప్ప తలుపులతో, అనేక బాల్కనీలతో అలంకరించబడిన రాముని ఇంటిని చూశాడు.