ఏవం ప్రవ్రాజితశ్చైవ రామోఽరామో భవిష్యతి। భరతశ్చ గతామిత్రస్తవ రాజా భవిష్యతి
ఇలా రాముడు వనవాసానికి పోతే, అతడు ఇక రాముడు కాదు. భరతుడు నీకు శత్రువులేని రాజుగా అవుతాడు.
యేన కాలేన రామశ్చ వనాత్ ప్రత్యాగమిష్యతి। అన్తర్బహిశ్చ పుత్రస్తే కృతమూలో భవిష్యతి
రాముడు అడవిలోనుంచి తిరిగి వచ్చే సమయానికి, నీ కుమారుడు లోపల, బయటా బలంగా స్థిరపడిపోతాడు.
సంగృహీతమనుష్యశ్చ సుహృద్భిః సాకమాత్మవాన్। ప్రాప్తకాలం ను మన్యేఽహం రాజానం వీతసాధ్వసా
స్నేహితులతో కూడి, ధైర్యంగా, నమ్మకమైన మనుషులతో కలసి, నీ కుమారుడు బలంగా ఉంటాడు. సమయం వచ్చినప్పుడు రాజు భయపడడు అని నేను నమ్ముతున్నాను.
రామాభిషేకసంకల్పాన్నిగృహ్య వినివర్తయ। అనర్థమర్థరూపేణ గ్రాహితా సా తతస్తయా
రాముని అభిషేకాన్ని ఆపి, రాజును ఆ సంకల్పం నుండి వెనక్కు తిప్పు. అదృష్టం లాగా కనిపించిన దుఃఖాన్ని ఆమె వల్ల నీవు అంగీకరించావు.
హృష్టా ప్రతీతా కైకేయీ మన్థరామిదమబ్రవీత్। సా హి వాక్యేన కుబ్జాయాః కిశోరీవోత్పథం గతా
ఆనందంతో, నమ్మకంతో కైకేయి మంతరను ఇలా అడిగింది. ఎందుకంటే, మంతర మాటలకు ఆమె చిన్నపిల్లలా తప్పుదారి పట్టింది.
కైకేయీ విస్మయం ప్రాప్య పరం పరమదర్శనా। ప్రజ్ఞాం తే నావజానామి శ్రేష్ఠే శ్రేష్ఠాభిధాయిని
కైకేయి ఆశ్చర్యంతో, అపూర్వ సౌందర్యంతో ఇలా అన్నది: 'నీ బుద్ధిని నేను తక్కువగా చూడను, ఉత్తమమైనది చెప్పే నీవు గొప్పవాడివి.'
పృథివ్యామసి కుబ్జానాముత్తమా బుద్ధినిశ్చయే। త్వమేవ తు మమార్థేషు నిత్యయుక్తా హితైషిణీ
ఈ భూమిపై ఉన్న అందరు కుబ్జులలో నీవే తెలివి, వివేకంలో అగ్రగణ్యురాలు; నా ప్రయోజనాల కోసం ఎప్పుడూ నిబద్ధతతో, మేలు కోరుతూ ఉండేది నీవే.
నాహం సమవబుద్ధ్యేయం కుబ్జే రాజ్ఞశ్చికీర్షితమ్। సన్తి దుఃసంస్థితాః కుబ్జాః వక్రాః పరమపాపికాః
ఓ కుబ్జా! రాజు ఏం చేయాలని ఊహించాడో నేను గ్రహించలేకపోయాను. ఎందుకంటే, కొంతమంది కుబ్జలు చెడ్డ మనసుతో, వంకరగా, అత్యంత దుష్టంగా ఉంటారు.
త్వం పద్మమివ వాతేన సంనతా ప్రియదర్శనా। ఉరస్తేఽభినివిష్టం వై యావత్ స్కన్ధాత్ సమున్నతమ్
నీ రూపం చూడటానికి ఎంతో మధురంగా ఉంది. గాలిలో వంగిన పద్మంలా నీవు వంగి ఉంటావు; నీ ఛాతీ భుజాలపై నుండి పైకి లేచి, గుండెలో బలంగా నిలిచినట్టుంది.
అధస్తాచ్చోదరం శాన్తం సునాభమివ లజ్జితమ్। ప్రతిపూర్ణం చ జఘనం సుపీనౌ చ పయోధరౌ
కిందపక్కన నీ పొత్తికడుపు నాభి లాంటి సౌమ్యంగా, మర్యాదగా కనిపిస్తుంది; నీ నడుము నిండుగా, నీ వక్షోజాలు మృదువుగా, అందంగా ఉబ్బినట్లు ఉన్నాయి.
విమలేన్దుసమం వక్త్రమహో రాజసి మన్థరే। జఘనం తవ నిర్మృష్టం రశనాదామభూషితమ్
నీ ముఖం మచ్చలేని చంద్రునిలా నిర్మలంగా మెరిసిపోతుంది, మంతరా! నీ నడుము మెరిసే రత్నాల కడితో అలంకరించబడి ఉంది.
జఙ్ఘే భృశముపన్యస్తే పాదౌ చ వ్యాయతావుభౌ। త్వమాయతాభ్యాం సక్థిభ్యాం మన్థరే క్షౌమవాసినీ
నీ తొడలు బాగా అమర్చబడి, రెండు పాదాలు పొడవుగా, చక్కగా ఉన్నాయి. మంతరా! నీవు మెత్తని వస్త్రాలు ధరించి, సొంపైన తొడలతో మెరిసిపోతున్నావు.
అగ్రతో మమ గచ్ఛన్తీ రాజసేఽతీవ శోభనే। ఆసన్ యాః శమ్బరే మాయాః సహస్రమ్ అసురాధిపే
నువ్వు నా ముందు నడుస్తుంటే, ఓ అద్భుత సౌందర్యవతీ! నువ్వు ఎంతో ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తావు. శంబరాసురుని దగ్గర ఉన్న వెయ్యి మాయలు—
హృదయే తే నివిష్టాస్ తా భూయశ్ చాన్యాః సహస్రశః। తదేవ స్థగు(=పృష్ఠ-వక్రభాగః) యద్ దీర్ఘం రథ-ఘోణమ్ ఇవాయతమ్
ఆ మాయలు నీ హృదయంలో ప్రవేశించాయి, ఇంకా వెయ్యి మాయలు నీలోనే ఉన్నాయి. నీ వెనుక భాగం రథపు యోకాన్ని పోలి, పొడవుగా వంగినట్టుంది.
మతయః క్షత్ర-విద్యాశ్ చ మాయాశ్చాత్ర వసన్తి తే। అత్ర తేఽహం ప్రమోక్ష్యామి మాలాం కుబ్జే హిరణ్మయీమ్
తెలివి, రాజకీయం, మాయలు అన్నీ నీలోనే నివసిస్తున్నాయి. ఇక్కడే, ఓ కుబ్జా! నేను నీకు బంగారు హారాన్ని బహుమతిగా ఇస్తాను.
అభిషిక్తే చ భరతే రాఘవే చ వనం గతే। జాత్యేన చ సువర్ణేన సునిష్టప్తేన సున్దరి
భరతుడు అభిషేకం పొందిన తరువాత, రాఘవుడు అడవికి వెళ్ళిన తరువాత, ఓ సుందరివి! నేను నిన్ను శుద్ధమైన, మెరిసే బంగారంతో అలంకరిస్తాను.
లబ్ధార్థా చ ప్రతీతా చ లేపయిష్యామి తే స్థగు। ముఖే చ తిలకం చిత్రం జాతరూపమయం శుభమ్
నీవు కావలసినది సాధించి, ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు, నీ వెనుక భాగాన్ని బంగారంతో పూస్తాను; నీ ముఖంపై అందమైన బంగారు తిలకం పెడతాను.
కారయిష్యామి తే కుబ్జే శుభాన్యాభరణాని చ। పరిధాయ శుభే వస్త్రే దేవతేవ చరిష్యసి
ఓ కుబ్జా! నీ కోసం అద్భుతమైన ఆభరణాలు తయారు చేయిస్తాను. మంచి వస్త్రాలు ధరించి, నీవు దేవతలా సంచరిస్తావు.
చన్ద్రమాహ్వయమానేన ముఖేనాప్రతిమాననా। గమిష్యసి గతిం ముఖ్యాం గర్వయన్తీ ద్విషజ్జనే
చంద్రునిలా ప్రకాశించే ముఖంతో, మరొకరితో పోల్చలేని అందంతో, నీవు గౌరవంగా నడుస్తూ, శత్రువులను అసూయపడేలా చేస్తావు.
తవాపి కుబ్జాః కుబ్జాయాః సర్వాభరణభూషితాః। పాదౌ పరిచరిష్యన్తి యథైవ త్వం సదా మమ
నీతో పాటు ఉన్న ఇతర కుబ్జలు కూడా, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, నీవు నా సేవలో ఉన్నట్లే, నీ పాదాల వద్ద సేవ చేస్తారు.
ఇతి ప్రశస్యమానా సా కైకేయీమిదమబ్రవీత్। శయానాం శయనే శుభ్రే వేద్యామగ్నిశిఖామివ
ఇలా ప్రశంసలు అందుకున్న కైకేయి, శుభ్రమైన మంచంపై, హోమవేదికపై జ్వాలలా పడుకుని ఉన్న మంతరను ఇలా అడిగింది.
గతోదకే సేతుబన్ధో న కల్యాణి విధీయతే। ఉత్తిష్ఠ కురు కల్యాణం రాజానమనుదర్శయ
నీరు పోయిన తర్వాత వంతెన పనికిరాదు, ఓ మంగళకరమైనవాడా! లేచి, మేలు జరిగేలా చేయి, రాజును వెతకిపో.
తథా ప్రోత్సాహితా దేవీ గత్వా మన్థరయా సహ। క్రోధాగారం విశాలాక్షీ సౌభాగ్యమదగర్వితా
అలా ప్రోత్సాహం పొందిన రాణి, విశాలమైన కళ్ళతో, తన అదృష్టంపై గర్వం లేకుండా, మంతరతో కలిసి కోపగృహానికి వెళ్లింది.
అనేకశతసాహస్రం ముక్తాహారం వరాఙ్గనా। అవముచ్య వరార్హాణి శుభాన్యాభరణాని చ
ఆ మహారాణి, అద్భుతమైనవారికి తగినవారి లాగా, లక్షలాది ముత్యాల హారాలను, శుభ్రమైన ఆభరణాలను విప్పేసింది.
తదా హేమోపమా తత్ర కుబ్జావాక్యవశంగతా। సంవిశ్య భూమౌ కైకేయీ మన్థరామిదమబ్రవీత్
ఆ సమయంలో, బంగారు వర్ణంతో ఉన్న కైకేయి, మంతర మాటలకు లోనై అక్కడ నేలపై కూర్చొని, మంతరతో ఇలా చెప్పింది.
ఇహ వా మాం మృతాం కుబ్జే నృపాయావేదయిష్యసి। వనం తు రాఘవే ప్రాప్తే భరతః ప్రాప్స్యతే క్షితిమ్
ఇక్కడే నేను చనిపోయినట్టు రాజుకు చెప్పవచ్చు, మంతరా. కానీ రాఘవుడు అడవికి వెళ్ళిన తర్వాత, భరతుడు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు.
సువర్ణేన న మే హ్యర్థో న రత్నైర్న చ భోజనైః। ఏష మే జీవితస్యాన్తో రామో యద్యభిషిచ్యతే
నాకు బంగారం, రత్నాలు, భోజనం ఏదీ కావాలి కాదు. రాముడు రాజ్యాభిషేకం అయితే, నా జీవితం అంతమవుతుంది.
తతః పునస్తాం మహిషీం మహీక్షితో వచోభిరత్యర్థమహాపరాక్రమైః। ఉవాచ కుబ్జా భరతస్య మాతరం హితం వచో రామముపేత్య చాహితమ్
ఆ తర్వాత మంతర, ధైర్యంగా, రాముని గురించి మంచీ చెడూ కలిపిన మాటలు చెబుతూ, రాజు భార్య అయిన కైకేయిని మళ్లీ ఉద్దేశించి మాట్లాడింది.
ప్రపత్స్యతే రాజ్యమిదం హి రాఘవో యది ధ్రువం త్వం ససుతా చ తప్స్యసే। తతో హి కల్యాణి యతస్వ తత్ తథా యథా సుతస్తే భరతోఽభిషేక్ష్యతే
రాఘవుడు నిజంగా ఈ రాజ్యాన్ని పొందితే, నువ్వూ నీ కొడుకు కూడా బాధపడతారు. అందుకే, మంగళకరమైనవాడివి, నీ కొడుకు భరతుడికి అభిషేకం జరగాలని ప్రయత్నించు.
తథాతివిద్ధా మహిషీతి కుబ్జయా సమాహతా వాగిషుభిర్ముహుర్ముహుః। విధాయ హస్తౌ హృదయేఽతివిస్మితా శశంస కుబ్జాం కుపితా పునః పునః
అలా మంతర మాటలతో గాఢంగా బాధపడిన కైకేయి, మళ్లీ మళ్లీ హృదయంపై చేతులు పెట్టుకొని ఆశ్చర్యంతో, కోపంగా మంతరను తిరిగి తిరిగి మందలించింది.