మా స్మైనం ప్రత్యుదీక్షేథా మా చైనమభిభాషథాః। రుదన్తీ పార్థివం దృష్ట్వా జగత్యాం శోకలాలసా
రాజు నీ కోసం బాధతో వచ్చినప్పుడు, నీవు అతన్ని చూడవద్దు, మాట్లాడవద్దు. భూమిపై కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, అతన్ని పలకరించవద్దు.
దయితా త్వం సదా భర్తురత్ర మే నాస్తి సంశయః। త్వత్కృతే చ మహారాజో విశేదపి హుతాశనమ్
నీవు ఎప్పుడూ భర్తకు ప్రియమైనవాడివే — ఇందులో నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు. నీకోసం మహారాజు అగ్నిలోకి కూడా అడుగుపెడతాడు.
న త్వాం క్రోధయితుం శక్తో న క్రుద్ధాం ప్రత్యుదీక్షితుమ్। తవ ప్రియార్థం రాజా తు ప్రాణానపి పరిత్యజేత్
రాజు నిన్ను కోపపెట్టలేడు, నీవు కోపంగా ఉన్నప్పుడు నిన్ను చూడలేడు. నీ కోరిక కోసం తన ప్రాణాలనైనా రాజు త్యాగం చేస్తాడు.
న హ్యతిక్రమితుం శక్తస్తవ వాక్యం మహీపతిః। మన్దస్వభావే బుధ్యస్వ సౌభాగ్యబలమాత్మనః
రాజు నీ మాటను అతిక్రమించలేడు. నీవు నీ సరళమైన స్వభావంతో, నీ అదృష్ట బలాన్ని గుర్తించు.
మణిముక్తాసువర్ణాని రత్నాని వివిధాని చ। దద్యాద్ దశరథో రాజా మా స్మ తేషు మనః కృథాః
దశరథుడు నీకు మణులు, ముత్యాలు, బంగారం, రకరకాల రత్నాలు ఇస్తాడు. వాటిపట్ల మనసు పెట్టుకోకు.
యౌ తౌ దేవాసురే యుద్ధే వరౌ దశరథో దదౌ। తౌ స్మారయ మహాభాగే సోఽర్థో న త్వా క్రమేదతి
దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలో దశరథుడు నీకు ఇచ్చిన ఆ రెండు వరాలను గుర్తు చేయి, మహాభాగే. ఆ మాట తప్పకుండ ఉండాలి.
యదా తు తే వరం దద్యాత్ స్వయముత్థాప్య రాఘవః। వ్యవస్థాప్య మహారాజం త్వమిమం వృణుయా వరమ్
రాఘవుడు నిన్ను లేపి, మహారాజు సమక్షంలో ఉన్నప్పుడు, నీవు ఈ వరాన్ని కోరుకో.
రామప్రవ్రజనం దూరం నవ వర్షాణి పఞ్చ చ। భరతః క్రియతాం రాజా పృథివ్యాం పార్థివర్షభ
రాముని వనవాసం పద్నాలుగు సంవత్సరాలు ఉండాలి — తొమ్మిది, ఐదు సంవత్సరాలు — భరతుడు భూమిపై రాజుగా ఉండాలి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
చతుర్దశ హి వర్షాణి రామే ప్రవ్రాజితే వనమ్। రూఢశ్చ కృతమూలశ్చ శేషం స్థాస్యతి తే సుతః
రాముడు అడవిలో పద్నాలుగు సంవత్సరాలు ఉన్నంత కాలం, నీ కుమారుడు బలంగా, పునాది వేసుకుని, స్థిరంగా ఉంటాడు.
రామప్రవ్రాజనం చైవ దేవి యాచస్వ తం వరమ్। ఏవం సేత్స్యన్తి పుత్రస్య సర్వార్థాస్తవ కామిని
దేవీ, నీవు రాముని వనవాసాన్ని వరంగా అడుగు. అలా చేస్తే, నీ కుమారుని కోరికలు అన్నీ నెరవేరతాయి, కామినీ.
ఏవం ప్రవ్రాజితశ్చైవ రామోఽరామో భవిష్యతి। భరతశ్చ గతామిత్రస్తవ రాజా భవిష్యతి
ఇలా రాముడు వనవాసానికి పోతే, అతడు ఇక రాముడు కాదు. భరతుడు నీకు శత్రువులేని రాజుగా అవుతాడు.
యేన కాలేన రామశ్చ వనాత్ ప్రత్యాగమిష్యతి। అన్తర్బహిశ్చ పుత్రస్తే కృతమూలో భవిష్యతి
రాముడు అడవిలోనుంచి తిరిగి వచ్చే సమయానికి, నీ కుమారుడు లోపల, బయటా బలంగా స్థిరపడిపోతాడు.
సంగృహీతమనుష్యశ్చ సుహృద్భిః సాకమాత్మవాన్। ప్రాప్తకాలం ను మన్యేఽహం రాజానం వీతసాధ్వసా
స్నేహితులతో కూడి, ధైర్యంగా, నమ్మకమైన మనుషులతో కలసి, నీ కుమారుడు బలంగా ఉంటాడు. సమయం వచ్చినప్పుడు రాజు భయపడడు అని నేను నమ్ముతున్నాను.
రామాభిషేకసంకల్పాన్నిగృహ్య వినివర్తయ। అనర్థమర్థరూపేణ గ్రాహితా సా తతస్తయా
రాముని అభిషేకాన్ని ఆపి, రాజును ఆ సంకల్పం నుండి వెనక్కు తిప్పు. అదృష్టం లాగా కనిపించిన దుఃఖాన్ని ఆమె వల్ల నీవు అంగీకరించావు.
హృష్టా ప్రతీతా కైకేయీ మన్థరామిదమబ్రవీత్। సా హి వాక్యేన కుబ్జాయాః కిశోరీవోత్పథం గతా
ఆనందంతో, నమ్మకంతో కైకేయి మంతరను ఇలా అడిగింది. ఎందుకంటే, మంతర మాటలకు ఆమె చిన్నపిల్లలా తప్పుదారి పట్టింది.
కైకేయీ విస్మయం ప్రాప్య పరం పరమదర్శనా। ప్రజ్ఞాం తే నావజానామి శ్రేష్ఠే శ్రేష్ఠాభిధాయిని
కైకేయి ఆశ్చర్యంతో, అపూర్వ సౌందర్యంతో ఇలా అన్నది: 'నీ బుద్ధిని నేను తక్కువగా చూడను, ఉత్తమమైనది చెప్పే నీవు గొప్పవాడివి.'
పృథివ్యామసి కుబ్జానాముత్తమా బుద్ధినిశ్చయే। త్వమేవ తు మమార్థేషు నిత్యయుక్తా హితైషిణీ
ఈ భూమిపై ఉన్న అందరు కుబ్జులలో నీవే తెలివి, వివేకంలో అగ్రగణ్యురాలు; నా ప్రయోజనాల కోసం ఎప్పుడూ నిబద్ధతతో, మేలు కోరుతూ ఉండేది నీవే.
నాహం సమవబుద్ధ్యేయం కుబ్జే రాజ్ఞశ్చికీర్షితమ్। సన్తి దుఃసంస్థితాః కుబ్జాః వక్రాః పరమపాపికాః
ఓ కుబ్జా! రాజు ఏం చేయాలని ఊహించాడో నేను గ్రహించలేకపోయాను. ఎందుకంటే, కొంతమంది కుబ్జలు చెడ్డ మనసుతో, వంకరగా, అత్యంత దుష్టంగా ఉంటారు.
త్వం పద్మమివ వాతేన సంనతా ప్రియదర్శనా। ఉరస్తేఽభినివిష్టం వై యావత్ స్కన్ధాత్ సమున్నతమ్
నీ రూపం చూడటానికి ఎంతో మధురంగా ఉంది. గాలిలో వంగిన పద్మంలా నీవు వంగి ఉంటావు; నీ ఛాతీ భుజాలపై నుండి పైకి లేచి, గుండెలో బలంగా నిలిచినట్టుంది.
అధస్తాచ్చోదరం శాన్తం సునాభమివ లజ్జితమ్। ప్రతిపూర్ణం చ జఘనం సుపీనౌ చ పయోధరౌ
కిందపక్కన నీ పొత్తికడుపు నాభి లాంటి సౌమ్యంగా, మర్యాదగా కనిపిస్తుంది; నీ నడుము నిండుగా, నీ వక్షోజాలు మృదువుగా, అందంగా ఉబ్బినట్లు ఉన్నాయి.
విమలేన్దుసమం వక్త్రమహో రాజసి మన్థరే। జఘనం తవ నిర్మృష్టం రశనాదామభూషితమ్
నీ ముఖం మచ్చలేని చంద్రునిలా నిర్మలంగా మెరిసిపోతుంది, మంతరా! నీ నడుము మెరిసే రత్నాల కడితో అలంకరించబడి ఉంది.
జఙ్ఘే భృశముపన్యస్తే పాదౌ చ వ్యాయతావుభౌ। త్వమాయతాభ్యాం సక్థిభ్యాం మన్థరే క్షౌమవాసినీ
నీ తొడలు బాగా అమర్చబడి, రెండు పాదాలు పొడవుగా, చక్కగా ఉన్నాయి. మంతరా! నీవు మెత్తని వస్త్రాలు ధరించి, సొంపైన తొడలతో మెరిసిపోతున్నావు.
అగ్రతో మమ గచ్ఛన్తీ రాజసేఽతీవ శోభనే। ఆసన్ యాః శమ్బరే మాయాః సహస్రమ్ అసురాధిపే
నువ్వు నా ముందు నడుస్తుంటే, ఓ అద్భుత సౌందర్యవతీ! నువ్వు ఎంతో ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తావు. శంబరాసురుని దగ్గర ఉన్న వెయ్యి మాయలు—
హృదయే తే నివిష్టాస్ తా భూయశ్ చాన్యాః సహస్రశః। తదేవ స్థగు(=పృష్ఠ-వక్రభాగః) యద్ దీర్ఘం రథ-ఘోణమ్ ఇవాయతమ్
ఆ మాయలు నీ హృదయంలో ప్రవేశించాయి, ఇంకా వెయ్యి మాయలు నీలోనే ఉన్నాయి. నీ వెనుక భాగం రథపు యోకాన్ని పోలి, పొడవుగా వంగినట్టుంది.
మతయః క్షత్ర-విద్యాశ్ చ మాయాశ్చాత్ర వసన్తి తే। అత్ర తేఽహం ప్రమోక్ష్యామి మాలాం కుబ్జే హిరణ్మయీమ్
తెలివి, రాజకీయం, మాయలు అన్నీ నీలోనే నివసిస్తున్నాయి. ఇక్కడే, ఓ కుబ్జా! నేను నీకు బంగారు హారాన్ని బహుమతిగా ఇస్తాను.
అభిషిక్తే చ భరతే రాఘవే చ వనం గతే। జాత్యేన చ సువర్ణేన సునిష్టప్తేన సున్దరి
భరతుడు అభిషేకం పొందిన తరువాత, రాఘవుడు అడవికి వెళ్ళిన తరువాత, ఓ సుందరివి! నేను నిన్ను శుద్ధమైన, మెరిసే బంగారంతో అలంకరిస్తాను.
లబ్ధార్థా చ ప్రతీతా చ లేపయిష్యామి తే స్థగు। ముఖే చ తిలకం చిత్రం జాతరూపమయం శుభమ్
నీవు కావలసినది సాధించి, ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు, నీ వెనుక భాగాన్ని బంగారంతో పూస్తాను; నీ ముఖంపై అందమైన బంగారు తిలకం పెడతాను.
కారయిష్యామి తే కుబ్జే శుభాన్యాభరణాని చ। పరిధాయ శుభే వస్త్రే దేవతేవ చరిష్యసి
ఓ కుబ్జా! నీ కోసం అద్భుతమైన ఆభరణాలు తయారు చేయిస్తాను. మంచి వస్త్రాలు ధరించి, నీవు దేవతలా సంచరిస్తావు.
చన్ద్రమాహ్వయమానేన ముఖేనాప్రతిమాననా। గమిష్యసి గతిం ముఖ్యాం గర్వయన్తీ ద్విషజ్జనే
చంద్రునిలా ప్రకాశించే ముఖంతో, మరొకరితో పోల్చలేని అందంతో, నీవు గౌరవంగా నడుస్తూ, శత్రువులను అసూయపడేలా చేస్తావు.
తవాపి కుబ్జాః కుబ్జాయాః సర్వాభరణభూషితాః। పాదౌ పరిచరిష్యన్తి యథైవ త్వం సదా మమ
నీతో పాటు ఉన్న ఇతర కుబ్జలు కూడా, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, నీవు నా సేవలో ఉన్నట్లే, నీ పాదాల వద్ద సేవ చేస్తారు.