సితాభ్రశిఖరప్రఖ్యం ప్రాసాదమధిరుహ్య చ। సమీయాయ నరేన్ద్రేణ శక్రేణేవ బృహస్పతిః
వెన్నెల మేఘాల శిఖరాన్ని పోలిన ఆ ప్రాసాదంపైకి ఎక్కి, వసిష్ఠుడు, ఇంద్రుని దగ్గరకు బృహస్పతి వెళ్ళినట్టు, నరేంద్రుని దగ్గరకు చేరాడు.
తమాగతమభిప్రేక్ష్య హిత్వా రాజాసనం నృపః। పప్రచ్ఛ స్వమతం తస్మై కృతమిత్యభివేదయత్
ఆయన వచ్చినదాన్ని గమనించిన రాజు, సింహాసనం నుండి లేచి, అతని అభిప్రాయం అడిగి, అన్నీ పూర్తయ్యాయని తెలియజేశాడు.
తేన చైవ తదా తుల్యం సహాసీనాః సభాసదః। ఆసనేభ్యః సముత్తస్థుః పూజయన్తః పురోహితమ్
అప్పుడు, ఆ సభలో కూర్చున్న సభ్యులు, ఆ పురోహితునికి సమానంగా గౌరవం చూపుతూ, తమ తమ ఆసనాల నుండి లేచి, పురోహితునిని సత్కరించారు.
గురుణా త్వభ్యనుజ్ఞాతో మనుజౌఘం విసృజ్య తమ్। వివేశాన్తఃపురం రాజా సింహో గిరిగుహామివ
తన గురువు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, రాజు అక్కడున్న జనసమూహాన్ని వదిలి, సింహం పర్వత గుహలోకి వెళ్లినట్లు, అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాడు.
తదగ్ర్యవేషప్రమదాజనాకులం మహేన్ద్రవేశ్మప్రతిమం నివేశనమ్। వ్యదీపయంశ్చారు వివేశ పార్థివః శశీవ తారాగణసంకులం నభః
అందమైన వస్త్రాలతో అలంకరించబడిన స్త్రీలు సమూహంగా ఉన్న, ఇంద్రుని మందిరాన్ని పోలిన ఆ మహా ప్రాసాదంలోకి, రాజు చంద్రుడు నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంలోకి ప్రవేశించినట్టు, కాంతివంతంగా ప్రవేశించాడు.
thumb|షష్ఠః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అయోధ్యాకాణ్డే షష్ఠః సర్గః ॥౨-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని అయోధ్యకాండలో ఇది ఆరో అధ్యాయం. వినండి.
గతే పురోహితే రామః స్నాతో నియతమానసః। సహ పత్న్యా విశాలాక్ష్యా నారాయణముపాగమత్
పురోహితుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, రాముడు స్నానం చేసి, మనస్సు నియంత్రణతో, విశాలమైన కళ్లుగల భార్యతో కలిసి నారాయణుని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
ప్రగృహ్య శిరసా పాత్రీం హవిషో విధివత్ తతః। మహతే దైవతాయాజ్యం జుహావ జ్వలితానలే
ఆ తరువాత, చేతిలో హవిస్సు పాత్రను పట్టుకుని, విధిగా, మహాదేవునికి నెయ్యి అర్పణ చేసి, అగ్నిలో హోమం చేశాడు.
శేషం చ హవిషస్తస్య ప్రాశ్యాశాస్యాత్మనః ప్రియమ్। ధ్యాయన్నారాయణం దేవం స్వాస్తీర్ణే కుశసంస్తరే
ఆ హవిస్సులో మిగిలిన భాగాన్ని తిని, తన మేలుకోసం ఆశిస్తూ, కుశలపై పరుచుకున్న ఆసనంపై కూర్చుని, నారాయణుని ధ్యానించాడు.
ఏకయామావశిష్టాయాం రాత్ర్యాం ప్రతివిబుధ్య సః। అలంకారవిధిం సమ్యక్ కారయామాస వేశ్మనః
రాత్రి చివరి యామం మిగిలినప్పుడు, అతడు లేచి, ఇంటిని సంపూర్ణంగా అలంకరించమని ఆదేశించాడు.
తత్ర శృణ్వన్ సుఖా వాచః సూతమాగధవన్దినామ్। పూర్వాం సంధ్యాముపాసీనో జజాప సుసమాహితః
అక్కడ, సూతులు, మాగధులు, వందినులు పలికే మధురమైన మాటలు వింటూ, రాముడు ప్రాతఃకాల సంధ్యను ఆచరించేందుకు కూర్చుని, మనస్సు ఏకాగ్రతతో జపం చేశాడు.
తుష్టావ ప్రణతశ్చైవ శిరసా మధుసూదనమ్। విమలక్షౌమసంవీతో వాచయామాస స ద్విజాన్
అతడు మధుసూదనుని స్తుతిస్తూ, తల వంచి నమస్కరించాడు. నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి, బ్రాహ్మణులతో వేదపారాయణం చేయించాడు.
తేషాం పుణ్యాహఘోషోఽథ గమ్భీరమధురస్తథా। అయోధ్యాం పూరయామాస తూర్యఘోషానునాదితః
వారి పవిత్రమైన, గంభీరంగా మధురంగా వినిపించిన ఘోషలు, వాద్యాల శబ్దాలతో కలిసి, అయోధ్య నగరాన్ని నిండ్చాయి.
కృతోపవాసం తు తదా వైదేహ్యా సహ రాఘవమ్। అయోధ్యానిలయః శ్రుత్వా సర్వః ప్రముదితో జనః
రాఘవుడు, వైదేహితో కలిసి ఉపవాసం పూర్తి చేశాడని అయోధ్యలోని ప్రజలు విని, అందరూ ఎంతో ఆనందపడ్డారు.
తతః పౌరజనః సర్వః శ్రుత్వా రామాభిషేచనమ్। ప్రభాతాం రజనీం దృష్ట్వా చక్రే శోభయితుం పురీమ్
రాముని అభిషేకం జరుగుతుందన్న వార్త విని, రాత్రి ముగిసిందని చూసి, పట్టణ ప్రజలు నగరాన్ని అలంకరించేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
సితాభ్రశిఖరాభేషు దేవతాయతనేషు చ। చతుష్పథేషు రథ్యాసు చైత్యేష్వట్టాలకేషు చ
వెన్నెల మేఘాల శిఖరాల్లాంటి దేవాలయాల్లో, చౌరస్తాలలో, వీధుల్లో, చిన్న గుడుల్లో, అట్రియాల్లో,
నానాపణ్యసమృద్ధేషు వణిజామాపణేషు చ। కుటుమ్బినాం సమృద్ధేషు శ్రీమత్సు భవనేషు చ
వివిధ వస్తువులతో నిండిన వ్యాపారుల దుకాణాల్లో, సంపన్నమైన కుటుంబాల గృహాల్లో,
సభాసు చైవ సర్వాసు వృక్షేష్వాలక్షితేషు చ। ధ్వజాః సముచ్ఛ్రితాః సాధు పతాకాశ్చాభవంస్తథా
అన్ని సభా మందిరాల్లో, గుర్తు లేని చెట్లపై కూడా, జెండాలు ఎగురవేశారు; అలాగే పతాకాలు కూడా అలంకరించబడ్డాయి.
నటనర్తకసఙ్ఘానాం గాయకానాం చ గాయతామ్। మనఃకర్ణసుఖా వాచః శుశ్రావ జనతా తతః
నటుల, నర్తకుల, గాయకుల సమూహాలు పాడిన, హృదయానికి, చెవులకు హాయిగా వినిపించే పాటలు జనులు ఆనందంగా విన్నారు.
రామాభిషేకయుక్తాశ్చ కథాశ్చక్రుర్మిథో జనాః। రామాభిషేకే సమ్ప్రాప్తే చత్వరేషు గృహేషు చ
రాముని అభిషేక సమయం సమీపిస్తున్నప్పుడు, చౌరస్తాలలో, ఇళ్లలో, ప్రజలు పరస్పరం రాముని అభిషేకాన్ని గురించి మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నారు.
బాలా అపి క్రీడమానా గృహద్వారేషు సఙ్ఘశః। రామాభిషవసంయుక్తాశ్చక్రురేవ కథా మిథః
పిల్లలు కూడ గుంపులుగా తమ ఇళ్ల తలుపుల దగ్గర ఆడుకుంటూ, పరస్పరం రాముని అభిషేకం గురించే మాట్లాడుతున్నారు.
కృతపుష్పోపహారశ్చ ధూపగన్ధాధివాసితః। రాజమార్గః కృతః శ్రీమాన్ పౌరై రామాభిషేచనే
పౌరులు రాముని అభిషేకానికి రాజమార్గాన్ని పుష్పాలతో అలంకరించి, ధూపధూపాలతో పరిమళింపజేసి, అందంగా తయారు చేశారు.
ప్రకాశకరణార్థం చ నిశాగమనశఙ్కయా। దీపవృక్షాంస్తథా చక్రురనురథ్యాసు సర్వశః
రాత్రి చీకటి పోవడానికి, ప్రతి వీధిలో దీపాలతో చెట్లు ఏర్పాటు చేశారు.
అలంకారం పురస్యైవం కృత్వా తత్ పురవాసినః। ఆకాంక్షమాణా రామస్య యౌవరాజ్యాభిషేచనమ్
అలా నగరాన్ని అలంకరించిన తరువాత, అందరూ రాముని యువరాజ్యాభిషేకాన్ని ఆశతో ఎదురుచూశారు.
సమేత్య సఙ్ఘశః సర్వే చత్వరేషు సభాసు చ। కథయన్తో మిథస్తత్ర ప్రశశంసుర్జనాధిపమ్
అందరూ గుంపులుగా చౌరస్తాలలో, సభల్లో కూడి, పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ రాజును ప్రశంసించారు.
అహో మహాత్మా రాజాయమిక్ష్వాకుకులనన్దనః। జ్ఞాత్వా వృద్ధం స్వమాత్మానం రామం రాజ్యేఽభిషేక్ష్యతి
అయ్యో! ఈ మహాత్ముడు, ఇక్ష్వాకువంశానికి ఆనందకరుడు అయిన రాజు, తన వృద్ధాప్యాన్ని తెలుసుకుని రాముని రాజుగా అభిషేకించబోతున్నాడు.
సర్వే హ్యనుగృహీతాః స్మ యన్నో రామో మహీపతిః। చిరాయ భవితా గోప్తా దృష్టలోకపరావరః
మనందరం ఎంతో భాగ్యవంతులం; ఎందుకంటే ప్రపంచాన్ని బాగా చూసిన రాముడు మన రాజుగా, రక్షకుడిగా ఎంతో కాలం ఉండబోతున్నాడు.
అనుద్ధతమనా విద్వాన్ ధర్మాత్మా భ్రాతృవత్సలః। యథా చ భ్రాతృషు స్నిగ్ధస్తథాస్మాస్వపి రాఘవః
అహంకారం లేని, విద్యావంతుడు, ధర్మపరుడు, అన్నదమ్ములపై అపారమైన ప్రేమ కలిగిన రాఘవుడు, వాళ్లపై ఉన్న ప్రేమను మనపై కూడా చూపుతాడు.
చిరం జీవతు ధర్మాత్మా రాజా దశరథోఽనఘః। యత్ప్రసాదేనాభిషిక్తం రామం ద్రక్ష్యామహే వయమ్
ధర్మాత్ముడైన నిష్కల్మషుడైన రాజు దశరథుడు ఎంతో కాలం బతకాలి; ఆయన కృపతో మనం రాముని అభిషేకాన్ని చూడబోతున్నాం.
ఏవంవిధం కథయతాం పౌరాణాం శుశ్రువుః పరే। దిగ్భ్యో విశ్రుతవృత్తాన్తాః ప్రాప్తా జానపదా జనాః
పౌరులు ఇలా మాట్లాడుకుంటుండగా, అన్ని దిశల నుండి వార్త విని, గ్రామాల నుంచి జనాలు వచ్చారు.