సందిశ్య రామం నృపతిః శ్వోభావిన్యభిషేచనే। పురోహితం సమాహూయ వసిష్ఠమిదమబ్రవీత్
రేపు జరిగే అభిషేకాన్ని గురించి రామునికి చెప్పిన రాజు, పురోహితుడైన వశిష్ఠుడిని పిలిపించి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛోపవాసం కాకుత్స్థం కారయాద్య తపోధన। శ్రేయసే రాజ్యలాభాయ వధ్వా సహ యతవ్రత
తపస్సుతో నిండిన వశిష్ఠమహర్షీ, నువ్వు వెళ్లి కకుత్స్థ వంశజుడైన రాముడిని, అతని భార్యతో కలిసి, రాజ్యప్రాప్తి శుభార్థంగా నేడు ఉపవాసం చేయించు.
తథేతి చ స రాజానముక్త్వా వేదవిదాం వరః। స్వయం వసిష్ఠో భగవాన్ యయౌ రామనివేశనమ్
వేదపండితులలో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడు వశిష్ఠుడు, 'అలాగే' అని రాజును ఉద్దేశించి చెప్పి, తానే స్వయంగా రాముని ఇంటికి వెళ్లాడు.
ఉపవాసయితుం వీరం మన్త్రవిన్మన్త్రకోవిదమ్। బ్రాహ్మం రథవరం యుక్తమాస్థాయ సుధృతవ్రతః
వీరుడైన, మంత్రవిద్యలో నిపుణుడైన రామునికి ఉపవాసం చేయించేందుకు, ధృఢవ్రతుడైన వశిష్ఠుడు తన బ్రాహ్మణ రథాన్ని ఎక్కి బయలుదేరాడు.
తమాగతమృషిం రామస్త్వరన్నివ ససమ్భ్రమమ్। మానయిష్యన్ స మానార్హం నిశ్చక్రామ నివేశనాత్
ఆ రాముడు, ఆ మహర్షి వచ్చాడని తెలుసుకుని, గౌరవంతో, త్వరగా, ఆనందంగా, అతనికి యోగ్యమైన సత్కారం చేయాలనే ఉద్దేశంతో తన నివాసం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
అభ్యేత్య త్వరమాణోఽథ రథాభ్యాశం మనీషిణః। తతోఽవతారయామాస పరిగృహ్య రథాత్ స్వయమ్
ఆ రాముడు వెంటనే ఆ జ్ఞానిని రథం దగ్గరికి చేరి, స్వయంగా అతని చేతిని పట్టుకుని, రథం నుండి దింపాడు.
స చైనం ప్రశ్రితం దృష్ట్వా సమ్భాష్యాభిప్రసాద్య చ। ప్రియార్హం హర్షయన్ రామమిత్యువాచ పురోహితః
ఆ పూజారి, రాముని వినయంగా నిలుచున్న姿ను చూసి, మధురంగా పలికి, రాముని హృదయాన్ని ఆనందపరిచే మాటలు చెప్పాడు.
ప్రసన్నస్తే పితా రామ యత్త్వం రాజ్యమవాప్స్యసి। ఉపవాసం భవానద్య కరోతు సహ సీతయా
రామా, నీ తండ్రి నిన్ను చూసి సంతోషపడ్డాడు. నువ్వు రాజ్యాన్ని పొందబోతున్నావు. ఈ రోజు సీతతో కలిసి ఉపవాసం చేయాలి.
ప్రాతస్త్వామభిషేక్తా హి యౌవరాజ్యే నరాధిపః। పితా దశరథః ప్రీత్యా యయాతిం నహుషో యథా
రామా, రేపు ఉదయం నీ తండ్రి దశరథుడు, ప్రేమతో, నిన్ను యువరాజుగా అభిషేకించబోతున్నాడు. యయాతిని నహుషుడు చేసినట్టు.
ఇత్యుక్త్వా స తదా రామముపవాసం యతవ్రతః। మన్త్రవత్ కారయామాస వైదేహ్యా సహితం శుచిః
అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ పవిత్రుడైన, నియమాన్ని పాటించే మహర్షి, రాముని, వైదేహితో కలిసి, విధిగా ఉపవాసం చేయించాడు.
తతో యథావద్ రామేణ స రాజ్ఞో గురురర్చితః। అభ్యనుజ్ఞాప్య కాకుత్స్థం యయౌ రామనివేశనాత్
తర్వాత, రాముడు యథావిధిగా రాజగురువును గౌరవించి, ఆయన అనుమతి తీసుకుని, ఆ గురువు రాముని ఇంటిని విడిచిపెట్టాడు.
సుహృద్భిస్తత్ర రామోఽపి సహాసీనః ప్రియంవదైః। సభాజితో వివేశాథ తాననుజ్ఞాప్య సర్వశః
ఆ సమయంలో, రాముడు తన ప్రియమైన స్నేహితులతో కలిసి కూర్చొని, వారిని గౌరవించి, అందరికీ అనుమతి చెప్పి, తన ఇంటిలోకి ప్రవేశించాడు.
హృష్టనారీనరయుతం రామవేశ్మ తదా బభౌ। యథా మత్తద్విజగణం ప్రఫుల్లనలినం సరః
ఆ సమయంలో, రాముని ఇల్లు, ఆనందంగా ఉన్న పురుషులు, మహిళలతో నిండిపోయి, పుష్పించిన కమలాలతో, మత్తులో ఉన్న పక్షులతో కళకళలాడే సరస్సు లాగా ప్రకాశించింది.
స రాజభవనప్రఖ్యాత్ తస్మాద్ రామనివేశనాత్। నిర్గత్య దదృశే మార్గం వసిష్ఠో జనసంవృతమ్
ఆ రాజభవనానికి సమానమైన రాముని ఇంటి నుండి వసిష్ఠుడు బయటకు వచ్చి, జనంతో నిండిన వీధిని చూశాడు.
వృన్దవృన్దైరయోధ్యాయాం రాజమార్గాః సమన్తతః। బభూవురభిసమ్బాధాః కుతూహలజనైర్వృతాః
అయోధ్యలోని రాజవీధులు, అన్ని వైపులా, జంటలుగా గుంపులుగా వచ్చిన ఆసక్తిగల జనంతో నిండిపోయి, కిక్కిరిసిపోయాయి.
జనవృన్దోర్మిసంఘర్షహర్షస్వనవృతస్తదా। బభూవ రాజమార్గస్య సాగరస్యేవ నిఃస్వనః
ఆ సమయంలో, రాజవీధిలో జనసమూహాల ఆనంద ధ్వని, అలల మాదిరిగా, సముద్రపు గర్జనలా వినిపించింది.
సిక్తసమ్మృష్టరథ్యా హి తథా చ వనమాలినీ। ఆసీదయోధ్యా తదహః సముచ్ఛ్రితగృహధ్వజా
ఆ రోజు, అయోధ్య నగరం, నీటిపోసి, శుభ్రంగా చేసిన వీధులతో, అడవి పూలతో అలంకరించబడినదిగా, ఎత్తైన ఇళ్లపై జెండాలతో, ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
తదా హ్యయోధ్యానిలయః సస్త్రీబాలాకులో జనః। రామాభిషేకమాకాంక్షన్నాకాంక్షన్నుదయం రవేః
ఆ సమయంలో, అయోధ్యలోని ప్రజలు, స్త్రీలు, పిల్లలతో కలసి, రాముని అభిషేకాన్ని ఎంతగానో ఆశిస్తూ, సూర్యోదయాన్ని ఎదురుచూస్తున్నట్టు ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
ప్రజాలంకారభూతం చ జనస్యానన్దవర్ధనమ్। ఉత్సుకోఽభూజ్జనో ద్రష్టుం తమయోధ్యామహోత్సవమ్
ఆ ప్రజలు, పండుగకు తగినట్టు అలంకరించుకుని, ఆనందంతో నిండిపోయి, ఆ అయోధ్య మహోత్సవాన్ని చూడాలని ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురు చూశారు.
ఏవం తజ్జనసమ్బాధం రాజమార్గం పురోహితః। వ్యూహన్నివ జనౌఘం తం శనై రాజకులం యయౌ
అలా జనంతో నిండిపోయిన రాజవీధిలో, ఆ రాజపురోహితుడు, జనసమూహాన్ని విడదీస్తున్నట్టు, నెమ్మదిగా రాజభవనానికి వెళ్లాడు.
సితాభ్రశిఖరప్రఖ్యం ప్రాసాదమధిరుహ్య చ। సమీయాయ నరేన్ద్రేణ శక్రేణేవ బృహస్పతిః
వెన్నెల మేఘాల శిఖరాన్ని పోలిన ఆ ప్రాసాదంపైకి ఎక్కి, వసిష్ఠుడు, ఇంద్రుని దగ్గరకు బృహస్పతి వెళ్ళినట్టు, నరేంద్రుని దగ్గరకు చేరాడు.
తమాగతమభిప్రేక్ష్య హిత్వా రాజాసనం నృపః। పప్రచ్ఛ స్వమతం తస్మై కృతమిత్యభివేదయత్
ఆయన వచ్చినదాన్ని గమనించిన రాజు, సింహాసనం నుండి లేచి, అతని అభిప్రాయం అడిగి, అన్నీ పూర్తయ్యాయని తెలియజేశాడు.
తేన చైవ తదా తుల్యం సహాసీనాః సభాసదః। ఆసనేభ్యః సముత్తస్థుః పూజయన్తః పురోహితమ్
అప్పుడు, ఆ సభలో కూర్చున్న సభ్యులు, ఆ పురోహితునికి సమానంగా గౌరవం చూపుతూ, తమ తమ ఆసనాల నుండి లేచి, పురోహితునిని సత్కరించారు.
గురుణా త్వభ్యనుజ్ఞాతో మనుజౌఘం విసృజ్య తమ్। వివేశాన్తఃపురం రాజా సింహో గిరిగుహామివ
తన గురువు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, రాజు అక్కడున్న జనసమూహాన్ని వదిలి, సింహం పర్వత గుహలోకి వెళ్లినట్లు, అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాడు.
తదగ్ర్యవేషప్రమదాజనాకులం మహేన్ద్రవేశ్మప్రతిమం నివేశనమ్। వ్యదీపయంశ్చారు వివేశ పార్థివః శశీవ తారాగణసంకులం నభః
అందమైన వస్త్రాలతో అలంకరించబడిన స్త్రీలు సమూహంగా ఉన్న, ఇంద్రుని మందిరాన్ని పోలిన ఆ మహా ప్రాసాదంలోకి, రాజు చంద్రుడు నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంలోకి ప్రవేశించినట్టు, కాంతివంతంగా ప్రవేశించాడు.
thumb|షష్ఠః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అయోధ్యాకాణ్డే షష్ఠః సర్గః ॥౨-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని అయోధ్యకాండలో ఇది ఆరో అధ్యాయం. వినండి.
గతే పురోహితే రామః స్నాతో నియతమానసః। సహ పత్న్యా విశాలాక్ష్యా నారాయణముపాగమత్
పురోహితుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, రాముడు స్నానం చేసి, మనస్సు నియంత్రణతో, విశాలమైన కళ్లుగల భార్యతో కలిసి నారాయణుని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
ప్రగృహ్య శిరసా పాత్రీం హవిషో విధివత్ తతః। మహతే దైవతాయాజ్యం జుహావ జ్వలితానలే
ఆ తరువాత, చేతిలో హవిస్సు పాత్రను పట్టుకుని, విధిగా, మహాదేవునికి నెయ్యి అర్పణ చేసి, అగ్నిలో హోమం చేశాడు.
శేషం చ హవిషస్తస్య ప్రాశ్యాశాస్యాత్మనః ప్రియమ్। ధ్యాయన్నారాయణం దేవం స్వాస్తీర్ణే కుశసంస్తరే
ఆ హవిస్సులో మిగిలిన భాగాన్ని తిని, తన మేలుకోసం ఆశిస్తూ, కుశలపై పరుచుకున్న ఆసనంపై కూర్చుని, నారాయణుని ధ్యానించాడు.
ఏకయామావశిష్టాయాం రాత్ర్యాం ప్రతివిబుధ్య సః। అలంకారవిధిం సమ్యక్ కారయామాస వేశ్మనః
రాత్రి చివరి యామం మిగిలినప్పుడు, అతడు లేచి, ఇంటిని సంపూర్ణంగా అలంకరించమని ఆదేశించాడు.