తస్మాత్ పుత్ర త్వమాత్మానం నియమ్యైవం సమాచర। తచ్ఛ్రుత్వా సుహృదస్తస్య రామస్య ప్రియకారిణః
కాబట్టి నా కుమారుడా, నీవు నీ మనస్సును నియంత్రించుకొని, చెప్పినట్లు ప్రవర్తించు. రామునికి ఎంతో ఇష్టంగా ఉండే, అతని మిత్రులు ఈ మాటలు విని—
త్వరితాః శీఘ్రమాగత్య కౌసల్యాయై న్యవేదయన్। సా హిరణ్యం చ గాశ్చైవ రత్నాని వివిధాని చ
వారు వెంటనే వేగంగా వెళ్లి, కౌసల్యాదేవికి ఈ విషయం తెలియజేశారు. ఆమె వెంటనే బంగారం, ఆవులు, ఇంకా色色 రత్నాలను పంచిపెట్టింది.
వ్యాదిదేశ ప్రియాఖ్యేభ్యః కౌసల్యా ప్రమదోత్తమా। అథాభివాద్య రాజానం రథమారుహ్య రాఘవః। యయౌ స్వం ద్యుతిమద్ వేశ్మ జనౌఘైః ప్రతిపూజితః
ఉత్తమ స్త్రీలలో కౌసల్యా తనకు ప్రియమైనవారికి ఆ బహుమతులు ఇచ్చింది. ఆ తరువాత, రాజును నమస్కరించి, రాఘవుడు తన రథంపై ఎక్కి, ప్రజలందరి సత్కారంతో తన ప్రకాశవంతమైన ఇంటికి వెళ్లాడు.
తే చాపి పౌరా నృపతేర్వచస్త- చ్ఛ్రుత్వా తదా లాభమివేష్టమాశు। నరేన్ద్రమామన్త్ర్య గృహాణి గత్వా దేవాన్ సమానర్చురభిప్రహృష్టాః
అప్పుడు ఆ నగర ప్రజలు రాజు మాటలు విని, గొప్ప సంపద దక్కినట్లు ఆనందించారు. రాజును వీడుకుని, తమ ఇళ్లకు వెళ్లి, ఉల్లాసంగా దేవతలను ఆరాధించారు.
thumb|చతుర్థః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అయోధ్యాకాణ్డే చతుర్థః సర్గః ॥౨-
ఇప్పుడు నాలుగో అధ్యాయాన్ని వినండి.
గతేష్వథ నృపో భూయః పౌరేషు సహ మన్త్రిభిః। మన్త్రయిత్వా తతశ్చక్రే నిశ్చయజ్ఞః స నిశ్చయమ్
అందరూ వెళ్లిపోయాక, రాజు మంత్రులతో కలిసి మరలా ఆలోచించి, తాను తీరుగా నిర్ణయం తీసుకున్నాడు.
శ్వ ఏవ పుష్యో భవితా శ్వోఽభిషేచ్యస్తు మే సుతః। రామో రాజీవపత్రాక్షో యువరాజ ఇతి ప్రభుః
రేపు పుష్య నక్షత్రం. రేపే నా కుమారుడు, పద్మాకార నేత్రాల రాముడు, యువరాజుగా అభిషేకం చేయబడతాడు అని రాజు ప్రకటించాడు.
అథాన్తర్గృహమావిశ్య రాజా దశరథస్తదా। సూతమామన్త్రయామాస రామం పునరిహానయ
తర్వాత రాజు దశరథుడు అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, సారథిని పిలిపించి, 'రాముడిని మళ్లీ ఇక్కడకు తీసుకురా' అని చెప్పాడు.
ద్వాఃస్థైరావేదితం తస్య రామాయాగమనం పునః। శ్రుత్వైవ చాపి రామస్తం ప్రాప్తం శఙ్కాన్వితోఽభవత్
ద్వారపాలకులు రామునికి మళ్లీ పిలుపు వచ్చినట్టు తెలియజేశారు. అది విన్న రాముడు కొంత ఆందోళనతో నిండిపోయాడు.
ప్రవేశ్య చైనం త్వరితో రామో వచనమబ్రవీత్। యదాగమనకృత్యం తే భూయస్తద్బ్రూహ్యశేషతః
వెంటనే లోపలికి తీసుకెళ్లగానే, రాముడు, 'నువ్వు ఎందుకు వచ్చావో పూర్తిగా చెప్పు' అని అడిగాడు.
తమువాచ తతః సూతో రాజా త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి। శ్రుత్వా ప్రమాణం తత్ర త్వం గమనాయేతరాయ వా
అప్పుడు సారథి, 'రాజు నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు. ఇది విని నీవు రావాలనుకుంటే రా, లేకపోతే వద్దు' అని చెప్పాడు.
ఇతి సూతవచః శ్రుత్వా రామోఽపి త్వరయాన్వితః। ప్రయయౌ రాజభవనం పునర్ద్రష్టుం నరేశ్వరమ్
సారథి మాటలు విన్న రాముడు, తడబడకుండా వెంటనే రాజభవనానికి వెళ్లి, రాజును మళ్లీ చూడటానికి బయలుదేరాడు.
తం శ్రుత్వా సమనుప్రాప్తం రామం దశరథో నృపః। ప్రవేశయామాస గృహం వివక్షుః ప్రియముత్తమమ్
రాముడు వచ్చినట్టు విని, రాజు దశరథుడు అతనితో మధురంగా మాట్లాడాలని అనుకొని, లోపలికి తీసుకురమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు.
ప్రవిశన్నేవ చ శ్రీమాన్ రాఘవో భవనం పితుః। దదర్శ పితరం దూరాత్ ప్రణిపత్య కృతాఞ్జలిః
శ్రీరాముడు తన తండ్రి భవనంలోకి ప్రవేశిస్తూ, దూరం నుంచే తండ్రిని చూసి, చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.
ప్రణమన్తం తముత్థాప్య సమ్పరిష్వజ్య భూమిపః। ప్రదిశ్య చాసనం చాస్మై రామం చ పునరబ్రవీత్
నమస్కరిస్తున్న రామునిని రాజు లేపి, ఆలింగనం చేసి, అతనికి ఆసనం చూపించి, మళ్లీ మాట్లాడాడు.
రామ వృద్ధోఽస్మి దీర్ఘాయుర్భుక్తా భోగా యథేప్సితాః। అన్నవద్భిః క్రతుశతైర్యథేష్టం భూరిదక్షిణైః
రామా, నేను వృద్ధుడిని, దీర్ఘాయుష్మంతుడిని, నాకు కావలసిన సుఖాలు అనుభవించాను. అన్నివిధాలా యజ్ఞాలు చేసి, విరివిగా దానం చేశాను.
జాతమిష్టమపత్యం మే త్వమద్యానుపమం భువి। దత్తమిష్టమధీతం చ మయా పురుషసత్తమ
ఈ రోజు నీవు నాకు ఆశించినట్లుగా జన్మించిన, ఈ భూమిపై అపూర్వమైన కుమారుడవు. నేను కోరుకున్నది దానం చేశాను, నేర్చుకున్నాను, సాధించాను.
అనుభూతాని చేష్టాని మయా వీర సుఖాన్యపి। దేవర్షిపితృవిప్రాణామనృణోఽస్మి తథాఽఽత్మనః
వీరా, నేను సుఖాలు అనుభవించాను. దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, ఇంకా నా మీద నాకు ఎలాంటి ఋణం లేదు.
న కించిన్మమ కర్తవ్యం తవాన్యత్రాభిషేచనాత్। అతో యత్త్వామహం బ్రూయాం తన్మే త్వం కర్తుమర్హసి
రామా, నీ అభిషేకం తప్ప నాకు నీ కోసం ఇంకేమీ చేయాల్సిన పని లేదు. అందుకే, నేను ఇప్పుడు నిన్ను ఏది చేయమంటే, అది నాకోసం తప్పకుండా చేయాలి.
అద్య ప్రకృతయః సర్వాస్త్వామిచ్ఛన్తి నరాధిపమ్। అతస్త్వాం యువరాజానమభిషేక్ష్యామి పుత్రక
ఈ రోజు ప్రజలందరూ నిన్నే రాజుగా కోరుకుంటున్నారు. అందుకే, నా కుమారుడా, నిన్ను యువరాజుగా అభిషేకించబోతున్నాను.
అపి చాద్యాశుభాన్ రామ స్వప్నాన్ పశ్యామి రాఘవ। సనిర్ఘాతా దివోల్కాశ్చ పతన్తి హి మహాస్వనాః
రామా, ఇవాళ నాకు చెడు కలలు కనిపిస్తున్నాయి. మంటలతో కూడిన ఉల్కలు గొప్ప శబ్దంతో పడిపోతున్నాయి.
అవష్టబ్ధం చ మే రామ నక్షత్రం దారుణగ్రహైః। ఆవేదయన్తి దైవజ్ఞాః సూర్యాఙ్గారకరాహుభిః
రామా, జ్యోతిష్కులు చెబుతున్నారు — నా నక్షత్రాన్ని సూర్యుడు, అంగారకుడు, రాహువు వంటి క్రూర గ్రహాలు బాధిస్తున్నాయని.
ప్రాయేణ చ నిమిత్తానామీదృశానాం సముద్భవే। రాజా హి మృత్యుమాప్నోతి ఘోరాం చాపదమృచ్ఛతి
ఇలాంటి అపశకునాలు కనబడినప్పుడు, రాజు మరణాన్ని పొందుతాడు, భయంకరమైన కష్టాలను ఎదుర్కొంటాడు.
తద్ యావదేవ మే చేతో న విముహ్యతి రాఘవ। తావదేవాభిషిఞ్చస్వ చలా హి ప్రాణినాం మతిః
కాబట్టి, రాఘవా, నా మనసు ఇంకా స్పష్టంగా ఉండగానే నిన్ను అభిషేకించాలి. ఎందుకంటే ప్రాణుల మనస్సు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండదు.
అద్య చన్ద్రోఽభ్యుపగమత్ పుష్యాత్ పూర్వం పునర్వసుమ్। శ్వః పుష్యయోగం నియతం వక్ష్యన్తే దైవచిన్తకాః
ఈ రోజు చంద్రుడు పుష్యానికి ముందు పూర్వాషాఢ నక్షత్రాన్ని చేరాడు. రేపు పుష్య యోగం ఏర్పడిందని జ్యోతిష్కులు ఖచ్చితంగా చెబుతారు.
తత్ర పుష్యేఽభిషిఞ్చస్వ మనస్త్వరయతీవ మామ్। శ్వస్త్వాహమభిషేక్ష్యామి యౌవరాజ్యే పరంతప
కాబట్టి, పుష్య నక్షత్రంలో అభిషేకం జరగాలి; నా మనసు చాలా వేగంగా నిన్ను అభిషేకించమని తపిస్తోంది. రేపు నిన్ను యువరాజుగా అభిషేకిస్తాను, శత్రువులకు భయంకరుడా.
తస్మాత్ త్వయాద్యప్రభృతి నిశేయం నియతాత్మనా। సహ వధ్వోపవస్తవ్యా దర్భప్రస్తరశాయినా
అందువల్ల, ఈ రోజు నుంచే నీవు నియమంగా, నీ భార్యతో కలిసి, దర్భ గడ్డి పరుపుపై పడుకుని రాత్రి గడపాలి.
సుహృదశ్చాప్రమత్తాస్త్వాం రక్షన్త్వద్య సమన్తతః। భవన్తి బహువిఘ్నాని కార్యాణ్యేవంవిధాని హి
ఈ రోజు నీ మిత్రులు జాగ్రత్తగా నిన్ను అన్ని వైపులా రక్షిస్తారు. ఎందుకంటే ఇలాంటి పనులకు అనేక అడ్డంకులు వస్తుంటాయి.
విప్రోషితశ్చ భరతో యావదేవ పురాదితః। తావదేవాభిషేకస్తే ప్రాప్తకాలో మతో మమ
భరతుడు నగరానికి దూరంగా ఉన్నందున, నిన్ను అభిషేకించడానికి ఇదే సరైన సమయం అని నాకు అనిపిస్తోంది.
కామం ఖలు సతాం వృత్తే భ్రాతా తే భరతః స్థితః। జ్యేష్ఠానువర్తీ ధర్మాత్మా సానుక్రోశో జితేన్ద్రియః
నిజంగా, నీ అన్న భరతుడు సత్పురుషుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. అతడు పెద్దవారిని గౌరవిస్తాడు, ధర్మబద్ధుడు, దయగలవాడు, ఇంద్రియాలను జయించుకున్నవాడు.