ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే పఞ్చనవతితమః సర్గ
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో తొంభై ఐదవ సర్గ ముగిసింది.
తస్యాం రజన్యాం వ్యుష్టాయాం యజ్ఞవాటగతో నృపః । ఋషీన్సర్వాన్మహాతేజాః శబ్దాపయతి రాఘవః ।। ౭.౯౬.
ఆ రాత్రి గడిచిన తరువాత, రాఘవుడు యజ్ఞవాటికకు వెళ్లి, అక్కడ ఉన్న అన్ని ఋషులను పిలిపించాడు.
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ జాబాలిరథ కాశ్యపః । విశ్వామిత్రో దీర్ఘతపా దుర్వాసాశ్చ మహాతపాః ।। ౭.౯౬.
వశిష్ఠుడు, వామదేవుడు, జాబాలి, కాశ్యపుడు, విశ్వామిత్రుడు, దీర్ఘతపుడు, మహాతపస్వి దుర్వాసుడు అక్కడికి వచ్చారు.
పులస్త్యో ఽపి తథా శక్తిర్భార్గవశ్చైవ వామనః । మార్కణ్డేయశ్చ దీర్ఘాయుర్మౌద్గల్యశ్చ మహాయశాః ।। ౭.౯౬.
పులస్త్యుడు, శక్తి, భృగువంశజుడు, వామనుడు, దీర్ఘాయువు మర్కండేయుడు, మహాప్రతిష్ఠ గల మౌద్గల్యుడు కూడా అక్కడికి చేరారు.
గర్గశ్చ చ్యవనశ్చైవ శతానన్దశ్చ ధర్మవిత్ । భరద్వాజశ్చ తేజస్వీ హ్యగ్నిపుత్రశ్చ సుప్రభః ।। ౭.౯౬.
గర్గుడు, చ్యవనుడు, ధర్మజ్ఞుడు అయిన శతానందుడు, తేజస్సుతో ఉన్న భరద్వాజుడు, అగ్నిపుత్రుడు సుప్రభుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
నారదః పర్వతశ్చైవ గౌతమశ్చ మహాయశాః । కాత్యాయనః సుయజ్ఞశ్చ హ్యగస్త్యస్తపసాం నిధిః ।। ౭.౯౬.
నారదుడు, పర్వతుడు, మహాప్రతిష్ఠ గల గౌతముడు, కాత్యాయనుడు, సుయజ్ఞుడు, తపస్సులో నిధి అయిన అగస్త్యుడు కూడా వచ్చారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవో మునయః సంశితవ్రతాః । కౌతూహలసమావిష్టాః సర్వ ఏవ సమాగతాః ।। ౭.౯౬.
ఇంకా అనేక మంది కఠినవ్రతులు గల మునులు, ఆశ్చర్యంతో నిండిన వారు, అందరూ అక్కడికి చేరారు.
రాక్షసాశ్చ మహావీర్యా వానరాశ్చ మహాబలాః । సర్వ ఏవ సమాజగ్ముర్మహాత్మానః కుతూహలాత్ ।। ౭.౯౬.
బలవంతమైన రాక్షసులు, మహాబలవంతులు అయిన వానరులు, అందరూ గొప్ప మనస్సుతో, ఆసక్తితో అక్కడికి వచ్చారు.
క్షత్రియా యే చ శూద్రాశ్చ వైశ్యాశ్చైవ సహస్రశః । నానాదేశగతాశ్చైవ బ్రాహ్మణాః సంశితవ్రతాః ।। ౭.౯౬.
వెయ్యలాది క్షత్రియులు, శూద్రులు, వైశ్యులు, వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన కఠినవ్రతులు గల బ్రాహ్మణులు కూడా అక్కడ చేరారు.
జ్ఞాననిష్ఠాః కర్మనిష్ఠాః యోగనిష్ఠాస్తథాపరే । సీతాశపథవీక్షార్థం సర్వ ఏవ సమాగతాః ।। ౭.౯౬.
జ్ఞానంలో స్థిరమైనవారు, కర్మలో నిబద్ధులైనవారు, యోగంలో నిమగ్నులైన ఇతరులు — అందరూ సీతా ప్రమాణాన్ని చూడటానికి అక్కడికి వచ్చారు.
తదా సమాగతం సర్వమశ్మభూతమివాచలమ్ । శ్రుత్వా మునివరస్తూర్ణం ససీతః సముపాగమత్ ।। ౭.౯౬.
అందరూ అక్కడికి చేరి, పర్వతంలా కదలకుండా ఉన్నారని విని, మహర్షి వెంట సీతతో కలిసి త్వరగా అక్కడికి వచ్చాడు.
తమృషిం పృష్ఠతః సీతా త్వన్వగచ్ఛదవాఙ్ముఖీ । కృతాఞ్జలిర్బాష్పగలా కృత్వా రామం మనోగతమ్ ।। ౭.౯౬.
ఆ ఋషిని వెనకనుంచి, తలదించుకుని, చేతులు జోడించి, కన్నీటి గొంతుతో, మనసంతా రామునిపై పెట్టుకొని, సీత వెంబడించింది.
దృష్ట్వా శ్రుతిమివాయాన్తీం బ్రహ్మాణమనుగామినీమ్ । వాల్మీకేః పృష్ఠతః సీతాం సాధువాదో మహానభూత్ ।। ౭.౯౬.
బ్రహ్మను అనుసరించే వేదంలా వాల్మీకి వెనక సీత వస్తున్నదాన్ని చూసి, అక్కడ పెద్దగా ప్రశంసలు వినిపించాయి.
తతో హలహలాశబ్దః సర్వేషామేవమాబభౌ । దుఃఖజన్మవిశాలేన శోకేనాకులితాత్మనామ్ ।। ౭.౯౬.
అప్పుడు అందరిలోనూ పెద్ద శబ్దం వినిపించింది, ఎందుకంటే ఈ దుఃఖకరమైన సంఘటన వల్ల అందరి హృదయాలు బాధతో కలవరపడ్డాయి.
సాధు రామేతి కేచిత్తు సాధు సీతేతి చాపరే । ఉభావేవ చ తత్రాన్యే ప్రేక్షకాః సమ్ప్రచుక్రుశుః ।। ౭.౯౬.
కొంతమంది 'బాగుంది రామా!' అని, మరికొందరు 'బాగుంది సీతా!' అని, ఇంకొందరు ఇద్దరికీ కలిసి హర్షంతో అరవసాగారు.
తతో మధ్యే జనౌఘస్య ప్రవిశ్య మునిపుఙ్గవః । సీతాసహాయో వాల్మీకిరితి హోవాచ రాఘవమ్ ।। ౭.౯౬.
అప్పుడు జనసమూహం మధ్యలోకి వెళ్లి, సీతతో పాటు ఉన్న వాల్మీకి మహర్షి రాఘవునితో ఇలా అన్నాడు.
ఇయం దాశరథే సీతా సువ్రతా ధర్మచారిణీ । అపవాదైః పరిత్యక్తా మమాశ్రమసమీపతః ।। ౭.౯౬.
దశరథుని కుమారుడా! ఈ సీత మంచి వ్రతంతో, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, అపవాదాల వల్ల నా ఆశ్రమం దగ్గర విడిచిపెట్టబడింది.
లోకాపవాదభీతస్య తవ రామ మహావ్రత । ప్రత్యయం దాస్యతే సీతా తదనుజ్ఞాతుమర్హసి ।। ౭.౯౬.
లోక అపవాదాన్ని భయపడి ఉన్న రామా! నీవు గొప్ప వ్రతస్థుడవు. సీత నీకు సత్యాన్ని నిరూపించబోతుంది. దానికి అనుమతి ఇవ్వాలి.
ఇమౌ తు జానకీపుత్రావుభౌ చ యమజాతకౌ । సుతౌ తవైవ దుర్ధర్షౌ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే ।। ౭.౯౬.
ఇవ్వాళ జానకీ కుమారులైన ఈ ఇద్దరూ, నీకు పుట్టిన ధైర్యవంతులైన కుమారులే. నేను నిజమే చెబుతున్నాను.
ప్రచేతసో ఽహం దశమః పుత్రో రాఘవనన్దన । న స్మరామ్యనృతం వాక్యమిమౌ తు తవ పుత్రకౌ ।। ౭.౯౬.
రాఘవకుల ఆనందమా! నేను ప్రచేతసుని పదవ కుమారుడను. నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పినది లేదు. ఈ ఇద్దరూ నీ కుమారులే.
బహువర్షసహస్రాణి తపశ్చర్యా మయా కృతా । నోపాశ్నీయాం ఫలం తస్యా దుష్టేయం యది మైథిలీ ।। ౭.౯౬.
నేను ఎన్నో వేల సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాను. ఆ తపస్సుకు ఫలం రాకూడదు, మైథిలీ పాపమయురాలైతే.
మనసా కర్మణా వాచా భూతపూర్వం న కిల్బిషమ్ । తస్యాః ఫలముపాశ్నీయామపాపా మైథిలీ యది ।। ౭.౯౬.
మైథిలీ మనసుతో, మాటతో, చేతతో ఎప్పుడూ పాపం చేయకపోతే, నేను నా తపస్సుకు ఫలాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
అహం పఞ్చసు భూతేషు మనష్షష్ఠేషు రాఘవ । విచిన్త్య సీతాం శుద్ధేతి జగ్రాహ వననిర్ఝరే ।। ౭.౯౬.
ఓ రాఘవా! ఐదు భూతాలతో పాటు ఆరవదిగా మనసుతో కూడి, సీతాదేవిని పరిశీలించినప్పుడు, అడవి ప్రవాహంలో ఆమె పవిత్రురాలిగా నేను తెలుసుకున్నాను.
ఇయం శుద్ధసమాచారా అపాపా పతిదేవతా । లోకాపవాదభీతస్య ప్రత్యయం తవ దాస్యతి ।। ౭.౯౬.
ఈమె ప్రవర్తనలో పవిత్రురాలు, పాపం లేని వాడు, భర్తకు అంకితభావంతో ఉంది. నువ్వు లోకనిందకు భయపడి ఉన్నావు కాబట్టి, ఈమె నీకు నమ్మకం కలిగిస్తుంది.
తస్మాదియం నరవరాత్మజ శుద్ధభావా దివ్యేన దృష్టివిషయేణ తదా ప్రవిష్టా । లోకాపవాదకలుషీకృతచేతసా యా త్యక్తా త్వయా ప్రియతమా విదితా ఽపి శుద్ధా ।। ౭.౯౬.
కాబట్టి, నరశ్రేష్ఠుని కుమారుడా! ఈమె హృదయంలో పవిత్రతతో, దివ్య దృష్టిలో ప్రవేశించింది. నీవు లోకనింద భయంతో నీ ప్రియమైన సీతను వదిలిపెట్టినా, ఆమె పవిత్రురాలిగా తెలిసింది.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే షణ్ణవతితమః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన శ్రీమద్రామాయణంలో ఉత్తరకాండలో తొంభై ఆరవ సర్గ ముగిసింది.
వాల్మీకినైవముక్తస్తు రాఘవః ప్రత్యభాషత । ప్రాఞ్జలిర్జగతో మధ్యే దృష్ట్వా తాం వరవర్ణినీమ్ ।। ౭.౯౭.
వాల్మీకి ఇలా చెప్పిన తరువాత, రాఘవుడు చేతులు జోడించి, ఆ అందమైన సీతను సభ మధ్యలో చూసి సమాధానం చెప్పాడు.
ఏవమేతన్మహాభాగ యథా వదసి ధర్మవిత్ । ప్రత్యయస్తు మమ బ్రహ్మంస్తవ వాక్యైరకల్మషైః ।। ౭.౯౭.
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడా! నువ్వు చెప్పింది నిజమే. నీ పవిత్రమైన మాటల వల్ల నాకు నమ్మకం కలిగింది.
ప్రత్యయస్తు పురా వృత్తో వైదేహ్యాః సురసన్నిధౌ । శపథస్తు కృతస్తత్ర తేన వేశ్మ ప్రవేశితా । లోకాపవాదో బలవాన్యేన త్యక్తా హి మైథిలీ ।। ౭.౯౭.
మునుపు దేవతల సమక్షంలో వైదేహి ప్రమాణం చేసింది. అప్పుడు ఆమెను నా ఇంటికి తీసుకొచ్చారు. కానీ లోకనింద భయం వల్ల మైథిలీని వదిలిపెట్టాను.
సేయం లోకభయాద్బ్రహ్మన్నపాపేత్యభిజానతా । పరిత్యక్తా మయా సీతా తద్భావన్క్షన్తుమర్హతి ।। ౭.౯౭.
బ్రాహ్మణా! ఆమె పాపం లేనిదని తెలిసినా, లోకనింద భయంతోనే నేను సీతను వదిలాను. దయచేసి దాన్ని క్షమించు.