దాస్యతే చానవద్యాఙ్గ తవ మా యాచితః పితా ।। ౭.౮౦.
నీవు అడిగితే, నా నిందలేని తండ్రి నన్ను తప్పకుండా నీకు ఇస్తాడు.
ఏవం బ్రువాణామరజాం దణ్డః కామవశం గతః । ప్రత్యువాచ మదోన్మత్తః శిరస్యాధాయ చాఞ్జలిమ్ ।। ౭.౮౦.
అరజా ఇలా చెప్పగా, కామంతో మత్తులో ఉన్న దండుడు, చేతులు జోడించి తలపై పెట్టి ఆమెకు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
ప్రసాదం కురు సుశ్రోణి న కాలం క్షేప్తుమర్హసి । త్వత్కృతే హి మమ ప్రాణా విదీర్యన్తే వరాననే ।। ౭.౮౦.
సుందరమైన నడుముతోనూ, అందమైన ముఖంతోనూ ఉన్నావు, నాతో దయ చూపించు. ఆలస్యం చేయకూ, నీకోసమే నా ప్రాణం విడిపోతోంది.
త్వాం ప్రాప్య మే వధో వా స్యాచ్ఛాపో వా యది దారుణః । భక్తం భజస్వ మాం భీరు భజమానం సువిహ్వలమ్ ।। ౭.౮౦.
నిన్ను పొందిన తర్వాత నాకు మరణమొచ్చినా, భయంకరమైన శాపమొచ్చినా పరవాలేదు. భయపడే నా ప్రియమైనవాడిని, ప్రేమతో నిన్ను కోరుతున్నవాడిని అంగీకరించు.
ఏవముక్త్వా తు తాం కన్యాం దోర్భ్యాం గృహ్య బలాద్బలీ । విస్ఫురన్తీం యథాకామం మైథునాయోపచక్రమే ।। ౭.౮౦.
అలా చెప్పిన తరువాత, దండుడు ఆ యువతిని బలవంతంగా తన చేతులతో పట్టుకుని, ఆమె ఎంత ప్రయత్నించినా, ఆమెను లైంగికంగా బాధించసాగాడు.
ఏతమర్థం మహాఘోరం దణ్డః కృత్వా సుదారుణమ్ । నగరం ప్రయయావాశు మధుమన్తమనుత్తమమ్ ।। ౭.౮౦.
ఇంత భయంకరమైన పనిని చేసిన దండుడు, వెంటనే మధుమంత అనే అద్భుతమైన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
అరజా ఽపి రుదన్తీ సా ఆశ్రమస్యావిదూరతః । ప్రతీక్షన్తి సుసంత్రస్తా పితరం దేవసన్నిభమ్ ।। ౭.౮౦.
అరజా కూడా ఏడుస్తూ, ఆశ్రమానికి దగ్గరగా, భయంతో తన దేవతులాంటి తండ్రిని ఎదురుచూస్తూ ఉండిపోయింది.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే ఽశీతితమః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో ఉత్తరకాండలో ఎనభైవ సర్గ ముగిసింది.
స ముహూర్తాదుపశ్రుత్య దేవర్షిరమితప్రభః । స్వమాశ్రమం శిష్యవృతః క్షుధార్తః సన్న్యవర్తత ।। ౭.౮౧.
కొంతసేపటి తరువాత, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న దేవర్షి, తన శిష్యులతో కూడి, ఆకలితో తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు.
సో ఽపశ్యదరజాం దీనాం రజసా సమభిప్లుతామ్ । జ్యోత్స్నామివ గ్రహగ్రస్తాం ప్రత్యూషే న విరాజతీమ్ ।। ౭.౮౧.
అతడు అరజాను, దుఃఖంతో, దుమ్ముతో కప్పబడినదిగా, ఉదయపు వెలుతురులో మెరయకుండా, గ్రహగ్రస్తమైన జ్యోత్స్నలా చూసాడు.
తస్య రోషః సమభవత్క్షుధార్తస్య విశేషతః । నిర్దహన్నివ లోకాంస్త్రీఞ్ఛిష్యాంశ్చైతదువాచ హ ।। ౭.౮౧.
ఆకలితో ఉన్నందువల్ల అతనికి కోపం మరింత పెరిగింది. ఆ కోపం లోకాల్ని కాల్చే అగ్నిలా ఉండగా, తన శిష్యులతో ఇలా అన్నాడు.
పశ్యధ్వం విపరీతస్య దణ్డస్యావిజితాత్మనః । విపత్తిం ఘోరసఙ్కాశాం క్రుద్ధామగ్నిశిఖామివ ।। ౭.౮౧.
దండుడు తన మనసును అదుపులో పెట్టుకోక, ఎంత భయంకరమైన అపాయం తనపై వచ్చిందో చూడండి. అది కోపంతో మండుతున్న అగ్నిశిఖలా ఉంది.
క్షయో ఽస్య దుర్మతేః ప్రాప్తః సానుగస్య దురాత్మనః । యః ప్రదీప్తాం హుతాశస్య శిఖాం వై స్ప్రష్టుమిచ్ఛతి ।। ౭.౮౧.
దుష్టమనసుతో ఉన్న దండుడు, తన అనుచరులతో కలిసి నాశనానికి లోనయ్యాడు. ఎందుకంటే, అతడు మండుతున్న అగ్నిశిఖను తాకాలని ప్రయత్నించాడు.
యస్మాత్స కృతవాన్పాపమీదృశం ఘోరసంహితమ్ । తస్మాత్ప్రాప్స్యతి దుర్మేధాః ఫలం పాపస్య కర్మణః ।। ౭.౮౧.
అతడు ఇంత భయంకరమైన పాపాన్ని చేసినందువల్ల, ఆ దుష్టుడు తన దుష్కర్మ ఫలితాన్ని తప్పక అనుభవించాల్సిందే.
సప్తరాత్రేణ రాజాసౌ సభృత్యబలవాహనః । పాపకర్మసమాచారో వధం ప్రాప్స్యతి దుర్మతిః ।। ౭.౮౧.
ఏడు రాత్రులలోపల, ఆ రాజు తన సేవకులు, సైన్యం, వాహనాలతో కలిసి, పాపకార్యాలు చేసినందుకు మరణాన్ని పొందతాడు.
సమన్తాద్యోజనశతం విషయం చాస్య దుర్మతేః । ధక్ష్యతే పాంసువర్షేణ మహతా పాకశాసనః ।। ౭.౮౧.
ఆ దుష్టుడి ప్రాంతం చుట్టూ వంద యోజనల వరకు, పెద్దదైన దుమ్ము వర్షంతో, శిక్షకర్త ఆదేశించినట్లు కాలిపోతుంది.
సర్వసత్వాని యానీహ స్థావరాణి చరాణి చ । మహతా పాంసువర్షేణ విలయం సర్వతో ఽగమన్ ।। ౭.౮౧.
ఇక్కడ ఉన్న అన్ని జీవులు — స్థావరాలు, జంగమాలు — అన్నీ ఆ మహా దుమ్ము వర్షంతో పూర్తిగా నాశనం అవుతాయి.
దణ్డస్య విషయో యావత్తావత్సర్వసముచ్ఛ్రయమ్ । పాంసువర్షమివాలక్ష్యం సప్తరాత్రం భవిష్యతి ।। ౭.౮౧.
దండుని పరిమితి ఎంతవరకైనా, ఆ ప్రాంతమంతా ఏడు రాత్రుల పాటు కనిపించని దుమ్ము వర్షంతో కప్పబడిపోతుంది.
ఇత్యుక్త్వా క్రోధతామ్రాక్షస్తదాశ్రమనివాసినమ్ । జనం జనపదాన్తేషు స్థీయతామితి చాబ్రవీత్ ।। ౭.౮౧.
ఇలా కోపంతో కళ్లెర్రగా మారిన ఆయన, ఆశ్రమవాసులకు, 'ప్రజలు గ్రామాల చివర ఉండాలి' అని ఆజ్ఞాపించాడు.
శ్రుత్వా తూశనసో వాక్యం సో ఽ ఽశ్రమావసథో జనః । నిష్క్రాన్తో విషయాత్తస్మాత్స్థానం చక్రే ఽథ బాహ్యతః ।। ౭.౮౧.
ఉశనుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆశ్రమంలో ఉన్న ప్రజలు ఆ ప్రాంతాన్ని విడిచి బయట ప్రదేశంలో నివాసం ఏర్పరుచుకున్నారు.
స తథోక్త్వా మునిజనమరజామిదమబ్రవీత్ । ఇహైవ వస దుర్మేధే ఆశ్రమే సుసమాహితా ।। ౭.౮౧.
అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ ఋషులను చూచి, "దుష్టబుద్ధి కలవాడా! నీవు ఇక్కడే ఈ ఆశ్రమంలో మనసు స్థిరపరచుకొని ఉండి పోవు" అని ఆజ్ఞాపించాడు.
ఇదం యోజనపర్యన్తం సరః సురుచిరప్రభమ్ । అరజే విజ్వరా భుఙ్క్ష్వ కాలశ్చాత్ర ప్రతీక్ష్యతామ్ ।। ౭.౮౧.
ఈ సరస్సు ఒక యోజన పొడవు కలిగి, ఎంతో అందంగా ప్రకాశిస్తోంది. ఇక్కడ మలినమూ, జ్వరమూ లేకుండా నివసించు; నిర్ణీతమైన సమయం కోసం ఇక్కడే ఎదురుచూడు.
త్వత్సమీపే చ యే సత్త్వా వాసమేష్యన్తి తాం నిశామ్ । అవధ్యాః పాంసువర్షేణ తే భవిష్యన్తి నిత్యదా ।। ౭.౮౧.
ఆ రాత్రి నీ దగ్గరికి వచ్చి నివసించే జీవులు ఎవరైనా, వారిని ఎప్పుడూ మట్టిపొడి వర్షం తాకదు.
శ్రుత్వా నియోగం బ్రహ్మర్షేః సా ఽరజా భార్గవీ తదా । తథేతి పితరం ప్రాహ భార్గవం భృశదుఃఖితా । ఇత్యుక్త్వా భార్గవో వాసమన్యత్ర సమకారయత్ ।। ౭.౮౧.
బ్రహ్మర్షి ఆ ఆజ్ఞ విని, ఆ అర్జా భార్గవి ఎంతో బాధతో తన తండ్రి భార్గవుని చూచి, "అలాగే జరుగుతుంది" అని అంగీకరించింది. అప్పుడు భార్గవుడు తన నివాసాన్ని వేరే చోట ఏర్పరిచాడు.
తచ్చ రాజ్యం నరేన్ద్రస్య సభృత్యబలవాహనమ్ । సప్తాహాద్భస్మసాద్భూతం యథోక్తం బ్రహ్మవాదినా ।। ౭.౮౧.
ఆ రాజు రాజ్యం, దాని సేవకులు, సైన్యం, రథాలు అన్నీ బ్రహ్మవేత్త చెప్పినట్లే ఏడురోజుల్లో బూడిదగా మారిపోయాయి.
తస్యాసౌ దణ్డవిషయో విన్ధ్యశైవలయోర్నృప । శప్తో బ్రహ్మర్షిణా తేన వైధర్మ్యే సహితే కృతే ।। ౭.౮౧.
వింధ్య, శైవ పర్వతాల మధ్య ఉన్న ఆ దండ ప్రాంతాన్ని, అక్కడ జరిగిన అధర్మకార్యం వల్ల బ్రహ్మర్షి శపించాడు.
తతః ప్రభృతి కాకుత్స్థ దణ్డకారణ్యముచ్యతే । తపస్వినః స్థితా హ్యత్ర జనస్థానమతో ఽభవత్ ।। ౭.౮౧.
అప్పటి నుండి, ఓ కాకుత్స్థ, ఆ ప్రాంతం దండకారణ్యంగా పిలవబడుతోంది. ఇక్కడ తపస్సు చేసే వారు నివసిస్తూ, అందుకే ఇది జనస్థానంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యన్మాం పృచ్ఛసి రాఘవ । సన్ధ్యాముపాసితుం వీర సమయో హ్యతివర్తతే ।। ౭.౮౧.
రాఘవా! నువ్వు అడిగినదంతా నీకు వివరంగా చెప్పాను. వీరా! సంధ్యా వందనం చేయాల్సిన సమయం దాటి పోతోంది.
ఏతే మహర్షయః సర్వే పూర్ణకుమ్భాః సమన్తతః । కృతోదకా నరవ్యాఘ్ర ఆదిత్యం పర్యుపాసతే ।। ౭.౮౧.
ఈ మహర్షులు అందరూ చుట్టూ నిండిన కుంభాలతో, స్నానం చేసి, నరసింహా! సూర్యుని ఆరాధిస్తున్నారు.
స తైర్బ్రాహ్మణమభ్యస్తం సహితైర్బ్రహ్మవిత్తమైః । రవిరస్తం గతో రామ గచ్ఛోదకముపస్పృశ ।। ౭.౮౧.
ఆ బ్రాహ్మణులు, బ్రహ్మజ్ఞులు కలిసి సూర్యుని ఆరాధించారు. రామా! సూర్యుడు అస్తమించాడు. నీవు వెళ్లి పవిత్రత కోసం నీటిని తాకు.