ప్రజానాం వచనం శ్రుత్వా నిశ్చయిత్వా ఽర్థముత్తమమ్ ।। ౭.౭౬.
ఆ ప్రజల మాటలు విని, ఆత్మార్థాన్ని తెలుసుకున్నాడు.
తతో బ్రహ్మా సురశ్రేష్ఠో లోకపాలాన్సవాసవాన్ । సమాహూయాబ్రవీత్సర్వాంస్తేజోభాగాన్ప్రయచ్ఛత ।। ౭.౭౬.
అప్పుడు దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన బ్రహ్మ, లోకపాలులను, ఇంద్రునితో పాటు పిలిపించి, మీలో ప్రతి ఒక్కరు మీ తేజస్సులో భాగాలు ఇవ్వండి అని అన్నాడు.
తతో దదుర్లోకపాలాః సర్వే భాగాన్స్వతేజసః । అక్షుపచ్చ తతో బ్రహ్మా యతో జాతః క్షుపో నృపః ।। ౭.౭౬.
అందుకు లోకపాలులందరూ తమ తేజస్సులో భాగాలు ఇచ్చారు. ఆ తేజస్సుతో బ్రహ్మ క్షుపుడనే రాజును సృష్టించాడు.
తం బ్రహ్మా లోకపాలానాం సహాంశైః సమయోజయత్ । తతో దదౌ నృపం తాసాం ప్రజానామీశ్వరం క్షుపమ్ ।। ౭.౭౬.
ఆ క్షుపుడుని లోకపాలుల తేజస్సుతో కలిపి, ఆ ప్రజలకు అధిపతిగా రాజుగా క్షుపుడుని ఇచ్చాడు.
తత్రైన్ద్రేణ చ భాగేన మహీమాజ్ఞాపయన్నృపః । వారుణేన తు భాగేన వపుః పుష్యతి పార్థివః ।। ౭.౭౬.
అక్కడ ఇంద్రుని తేజస్సుతో రాజు భూమిపై ఆజ్ఞాపిస్తాడు. వరుణుని భాగంతో రాజు రూపం కాంతివంతంగా ఉంటుంది.
కౌబేరేణ తు భాగేన విత్తమాసాం దదౌ తదా । యస్తు యామ్యో ఽభవద్భాగస్తేన శాస్తి స్మ స ప్రజాః ।। ౭.౭౬.
కుబేరుని భాగంతో వారికి ధనం ఇచ్చారు. యముని భాగంతో రాజు ప్రజలను పాలించేవాడు.
తత్రైన్ద్రేణ నరశ్రేష్ఠ భాగేన రఘునన్దన । ప్రతిగృహ్ణీష్వ భద్రం తే తారణార్థం మమ ప్రభో ।। ౭.౭౬.
రఘునందన! మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! అక్కడ ఇంద్రుని భాగాన్ని స్వీకరించు. నీ మంగళానికి, నా విమోచన కోసం ఇది అవసరం.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ఋషేః పరమధార్మికమ్ । తద్రామః ప్రతిజగ్రాహ మునేరాభరణం వరమ్ ।। ౭.౭౬.
ఆ ఋషి ధర్మబద్ధంగా చెప్పిన మాటలు విని, రాముడు ఆ ముని నుంచి ఆ అద్భుతమైన ఆభరణాన్ని స్వీకరించాడు.
ప్రతిగృహ్య తతో రామస్తదాభరణముత్తమమ్ । ఆగమం తస్య దీప్తస్య ప్రష్టుమేవోపచక్రమే ।। ౭.౭౬.
ఆ అద్భుతమైన ఆభరణాన్ని తీసుకున్న తర్వాత, రాముడు దాని ఉద్భవాన్ని అడగడం ప్రారంభించాడు.
అత్యద్భుతమిదం దివ్యం వపుషా యుక్తముత్తమమ్ । కథం వా భగవతా ప్రాప్తం కుతో వా కేన వా హృతమ్ ।। ౭.౭౬.
ఇది ఎంత అద్భుతంగా, దివ్యంగా, అతి అందంగా ఉంది! భగవంతుడు దీన్ని ఎలా పొందాడు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఎవరు దొంగిలించారు?
కుతూహలితయా బ్రహ్మన్పృచ్ఛామి త్వాం మహాయశః । ఆశ్చర్యాణాం బహూనాం హి నిధిః పరమకో భవాన్ ।। ౭.౭౬.
బ్రాహ్మణుడా! నాకు ఆసక్తి కలిగి అడుగుతున్నాను. ఎందుకంటే మీరు అనేక అద్భుతాల గని.
ఏవం బ్రువతి కాకుత్స్థే మునిర్వాక్యమథాబ్రవీత్ । శృణు రామ యథావృత్తం పురా త్రేతాయుగే యుగే ।। ౭.౭౬.
కాకుత్స్థుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ ముని ఇలా అన్నాడు: 'రామా! ప్రాచీన కాలమైన త్రేతాయుగంలో జరిగినదాన్ని విను.'
రమణీయప్రదేశే ఽస్మిన్ వనే యద్దృష్టవానహమ్ । ఆశ్చర్యం మే మహాబాహో దానమాశ్రిత్య కేవలమ్ ।। ౭.౭౬.
ఈ మధురమైన అడవిలో, ఓ మహాబాహూ, నేను ఒక అద్భుతాన్ని చూశాను. అది కేవలం దానం వల్లనే జరిగింది.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే షట్సప్తతితమః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో డబ్బై ఆరవ సర్గ ముగిసింది.
పురా త్రేతాయుగే రామ బభూవ బహువిస్తరమ్ । సమన్తాద్యోజనశతం విమృగం పక్షివర్జితమ్ ।। ౭.౭౭.
ఓ రామా, త్రేతాయుగంలో చాలా పెద్ద అడవి ఒకటి ఉండేది. అది చుట్టూ వంద యోజనల పొడవుగా విస్తరించి, అక్కడ జంతువులు, పక్షులు లేవు.
తస్మిన్నిర్మానుషే ఽరణ్యే కుర్వాణస్తప ఉత్తమమ్ । అహమాక్రమితుం సౌమ్య తదరణ్యముపాగమమ్ ।। ౭.౭౭.
ఆ అడవిలో మనుషులు ఎవరూ లేకుండా, గొప్ప తపస్సు చేస్తూ ఉండగా, ఓ సౌమ్యా, నేను ఆ అడవిని తిరగడానికి వెళ్లాను.
తస్య రూపమరణ్యస్య నిర్దేష్టుం న శశాక హ । ఫలమూలైః సుఖాస్వాదైర్బహురూపైశ్చ పాదపైః ।। ౭.౭౭.
ఆ అడవికి ఉన్న అందాన్ని చెప్పడం సాధ్యం కాదు. అక్కడ రకరకాల చెట్లు, రుచికరమైన పండ్లు, కందులు పుష్కలంగా ఉండేవి.
తస్యారణ్యస్య మధ్యే తు సరో యోజనమాయతమ్ । హంసకారణ్డవాకీర్ణం చక్రవాకోపశోభితమ్ ।। ౭.౭౭.
ఆ అడవి మధ్యలో ఒక యోజన పొడవైన సరస్సు ఉంది. అందులో హంసలు, నెమళ్ళు, చక్రవాక పక్షులు ఎంతో అందంగా అలంకరించాయి.
పద్మోత్పలసమాకీర్ణం సమతిక్రాన్తశైవలమ్ । తదాశ్చర్యమివాత్యర్థం సుఖాస్వాదమనుత్తమమ్ ।। ౭.౭౭.
ఆ సరస్సు పాద్మాలు, ఉట్పలాలతో నిండిపోయి, మొక్కజొన్న లేకుండా, నిజంగా అద్భుతంగా, అపూర్వమైన ఆనందాన్ని ఇచ్చేది.
అరజస్కం తథా ఽక్షోభ్యం శ్రీమత్పక్షిగణాయుతమ్ । సమీపే తస్య సరసో మహదద్భుతమాశ్రమమ్ ।। ౭.౭౭.
ఆ సరస్సు దుమ్ము లేకుండా, ఎవరూ కలవరపెట్టని విధంగా, అందమైన పక్షుల గుంపులతో నిండిపోయింది. ఆ సరస్సు దగ్గర ఒక గొప్ప ఆశ్రమం ఉంది.
పురాణం పుణ్యమత్యర్థం తపస్విజనవర్జితమ్ । తత్రాహమవసం రాత్రిం నైదాఘీం పురుషర్షభ ।। ౭.౭౭.
ఆ ఆశ్రమం పురాతనమైనది, ఎంతో పవిత్రమైనది, కానీ తపస్సు చేసేవారు అక్కడ లేకపోయారు. అక్కడనే నేను చల్లని కాలంలో ఒక రాత్రి గడిపాను, ఓ పురుషోత్తమా.
ప్రభాతే కాల్యముత్థాయ సరస్తదుపచక్రమే । అథాపశ్యం శవం తత్ర సుపుష్టమజరం క్వచిత్ ।। ౭.౭౭.
ఉదయం త్వరగా లేచి, ఆ సరస్సు దగ్గరకు వెళ్లాను. అక్కడ ఒక చోట, వయస్సు పెరగని, బాగా దృఢమైన శవాన్ని చూశాను.
పఙ్కిభేదేన పుష్టాఙ్గం సమాశ్రితసరోవరమ్ । తిష్ఠన్తం పరయా లక్ష్మ్యా తస్మింస్తోయాశయే నృప ।। ౭.౭౭.
ఆ శవానికి అవయవాలు బలంగా ఉండి, కొంత మట్టి అంటుకుని, ఆ సరస్సులోనే విశ్రాంతిగా నిలబడి, అత్యంత అందంగా కనిపించింది, ఓ రాజా.
తమర్థం చిన్తయానో ఽహం ముహూర్తం తత్ర రాఘవ । ఉషితో ఽస్మి సరస్తీరే కిన్న్విదం స్యాదితి ప్రభో ।। ౭.౭౭.
ఆ విషయం గురించి ఆలోచిస్తూ, ఓ రాఘవా, నేను కొంతసేపు ఆ సరస్సు ఒడ్డున నిలబడి, 'ఇది ఏమై ఉంటుందో?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాను.
అథాపశ్యం ముహూర్తేన దివ్యమద్భుతదర్శనమ్ । విమానం పరమోదారం హంసయుక్తం మనోజవమ్ ।। ౭.౭౭.
అంతలోనే, కొద్ది సేపట్లోనే, ఓ అద్భుతమైన దివ్య దర్శనం కనబడింది. హంసలు లాగుతున్న, మనసు వేగంతో పరిగెత్తే ఒక గొప్ప విమానం కనిపించింది.
అత్యర్థం స్వర్గిణం త విమానే రఘునన్దన । ఉపాస్తే ఽప్సరసాం వీర సహస్రం దివ్యభూషణమ్ ।। ౭.౭౭.
ఓ రఘునందనా, ఆ అత్యంత స్వర్గీయమైన విమానంలో, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించిన వెయ్యి అప్సరసలు ఒక ప్రకాశవంతుడిని సేవించేవారు.
గాయన్తి దివ్యగేయాని వాదయన్తి తథా ఽపరాః । క్ష్వేలయన్తి తథా చాన్యా నృత్యన్తి చ తథా ఽపరాః ।। ౭.౭౭.
వారిలో కొందరు దివ్యమైన పాటలు పాడుతూ, మరికొందరు వాద్యాలు వాయిస్తూ, ఇంకొందరు మధురమైన శబ్దాలు చేస్తూ, ఇంకొందరు నృత్యం చేస్తూ ఉండేవారు.
అపరాశ్చన్ద్రరశ్మ్యాభైర్హేమదణ్డైశ్చ చామరైః । దోధూయుర్వదనం తస్య పుణ్డరీకనిభేక్షణమ్ ।। ౭.౭౭.
ఇంకొందరు చంద్రకాంతులా మెరిసే బంగారు కంఠాలతో, చామరాలతో అతని ముఖాన్ని ఆలవాలం చేస్తూ, అతని కనులు కమలాలను పోలి మెరిసేవి.
తతః సింహాసనం త్యక్త్వా మేరుకూటమివాంశుమాన్ । పశ్యతో మే తదా రామ విమానాదవరుహ్య చ । తం శవం భక్షయామాస స స్వర్గీ రఘునన్దన ।। ౭.౭౭.
ఆ సమయంలో, సింహాసనం వదిలి, మెరు పర్వతంపై నుండి సూర్యుడు దిగినట్టు, నేను చూస్తుండగా, ఓ రామా, ఆ విమానం నుండి దిగిపోయి, ఆ శవాన్ని తినడం మొదలుపెట్టాడు.
తథా భుక్త్వా యథాకామం మాంసం బహు సుపీవరమ్ । అవతీర్య సరః స్వర్గీ సంస్ప్రష్టుముపచక్రమే ।। ౭.౭౭.
అతను తన ఇష్టానికి అనుగుణంగా, బాగా మాంసాన్ని తిని, ఆ తరువాత ఆ స్వర్గవాసి సరస్సులోకి దిగిపోయి స్నానం చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.