ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే చతుఃసప్తతితమః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో ఉత్తరకాండలో డెబ్బై నాలుగవ సర్గ ముగిసింది.
నారదస్య తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా ఽమృతమయం తదా । ప్రహర్షమతులం లేభే లక్ష్మణం చేదమబ్రవీత్ ।। ౭.౭౫.
నారదుడు చెప్పిన ఆ అమృతసమానమైన మాటలు విని లక్ష్మణుడు అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందాడు. తరువాత అతను ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ సౌమ్య ద్విజశ్రేష్ఠం సమాశ్వాసయ సువ్రతమ్ । బాలస్య తు శరీరం తత్తైలద్రోణ్యాం నిధాపయ ।। ౭.౭౫.
సౌమ్యా! నీవు వెళ్లి, మంచి వ్రతాన్ని పాటించే ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడిని ధైర్యపరచు. ఆ బాలుడి శరీరాన్ని నూనెతో నిండిన పాత్రలో పెట్టు.
గన్ధైశ్చ పరమోదారైస్తైలైశ్చాపి సుగన్ధిభిః । యథా న క్షీయతే బాలస్తథా సౌమ్య విధీయతామ్ ।। ౭.౭౫.
అత్యుత్తమమైన పరిమళాలు, సుగంధమైన నూనెలు ఉపయోగించి, ఆ బాలుడు శరీరం చెడిపోకుండా జాగ్రత్తగా ఏర్పాటుచేయు.
యథా శరీరో బాలస్య గుప్తః సన్ శిష్టకర్మణః । విపత్తిః పరిభేదో వా న భవేచ్చ తథా కురు ।। ౭.౭౫.
బాలుడి శరీరాన్ని రక్షిస్తూ, అవసరమైన క్రియలు నిర్వహించేటప్పుడు, ఏ విధమైన హాని లేకుండా చూసుకో.
ఏవమాదిశ్య కాకుత్స్థో లక్ష్మణం శుభలక్షణమ్ । మనసా పుష్పకం దధ్యావాగచ్ఛేతి మహాయశాః ।। ౭.౭౫.
ఇలా శుభలక్షణాలున్న లక్ష్మణుడికి ఆదేశించిన తరువాత, కాకుత్స్థ వంశజుడైన శ్రీరాముడు మనసులో పుష్పక విమానాన్ని పిలిచాడు.
ఇఙ్గితం స తు విజ్ఞాయ పుష్పకో హేమభూషితః । ఆజగామ ముహూర్తేన సమీపే రాఘవస్య వై ।। ౭.౭౫.
పుష్పక విమానం, బంగారు అలంకారాలతో మెరిసిపోతూ, రాఘవుని సంకేతాన్ని గ్రహించి, క్షణంలో అక్కడికి వచ్చేసింది.
సో ఽబ్రవీత్ప్రణతో భూత్వా అయమస్మి నరాధిప । వశ్యస్తవ మహాబాహో కిఙ్కరః సముపస్థితః ।। ౭.౭౫.
ఆ విమానం నమస్కరించి, 'నరాధిపా! నేను ఇక్కడ ఉన్నాను. నీకు వశుడిని. మహాబాహువా! నీ సేవకుడిని, సిద్ధంగా ఉన్నాను' అని చెప్పింది.
భాషితం రుచిరం శ్రుత్వా పుష్పకస్య నరాధిపః । అభివాద్య మహర్షీంస్తాన్ విమానం సో ఽధ్యరోహత ।। ౭.౭౫.
పుష్పక విమానం మధురంగా మాట్లాడిన మాటలు విని, నరాధిపుడు మహర్షులను నమస్కరించి, ఆ విమానంలో ఎక్కాడు.
ధనుర్గృహీత్వా తూణీ చ ఖడ్గం చ రుచిరప్రభమ్ । నిక్షిప్య నగరే వీరౌ సౌమిత్రిభరతావుభౌ ।। ౭.౭౫.
తన విల్లు, బాణపు సంచి, మెరిసే ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, వీరులైన సౌమిత్రి, భరతులను నగరంలో ఉంచి బయలుదేరాడు.
ప్రాయాత్ప్రతీచీం హరితం విచిన్వంశ్చ తతస్తతః । ఉత్తరామగమచ్ఛ్రీమాన్దిశం హిమవతా వృతామ్ ।। ౭.౭౫.
ఆయన పడమర వైపు వెళ్ళుతూ, అక్కడక్కడా వెతికాడు. తరువాత హిమవంతులతో చుట్టుముట్టిన ఉత్తర దిశను చేరాడు.
అపశ్యమానస్తత్రాపి స్వల్పమప్యథ దుష్కృతమ్ । పూర్వామపి దిశం సర్వామథో ఽపశ్యన్నరాధిపః ।। ౭.౭౫.
అక్కడ కూడా, తక్కువైన దుర్మార్గాన్ని కూడా చూడలేదు. అలాగే తూర్పు దిశలో ఎక్కడా తప్పు కనిపించలేదు.
ప్రవిశుద్ధసమాచారామాదర్శతలనిర్మలామ్ । పుష్పకస్థో మహాబాహుస్తదాపశ్యన్నరాధిపః ।। ౭.౭౫.
పుష్పక విమానంలో కూర్చొని, మహాబాహువు అయిన రాజు, అతి పవిత్రమైన, అద్దంలా నిర్మలమైన ప్రాంతాన్ని చూశాడు.
దక్షిణాం దిశమాక్రామత్తతో రాజర్షినన్దనః । శైవలస్యోత్తరే పార్శ్వే దదర్శ సుమహత్సరః ।। ౭.౭౫.
అనంతరం రాజర్షుల వంశజుడు దక్షిణ దిశకు వెళ్లి, శైవల నదికి ఉత్తర తీరంలో గొప్ప సరస్సును చూశాడు.
తస్మిన్సరసి తప్యన్తం తాపసం సుమహత్తపః । దదర్శ రాఘవః శ్రీమాఁల్లమ్బమానమధోముఖమ్ ।। ౭.౭౫.
ఆ సరస్సులో, రాఘవుడు మహా తపస్సు చేస్తున్న, తల వంచి, శరీరం వదిలేసినట్టు నిలబడి ఉన్న తపస్విని చూశాడు.
రాఘవస్తముపాగమ్య తప్యన్తం తప ఉత్తమమ్ । ఉవాచ స తదా వాక్యం ధన్యస్త్వమసి సువ్రత ।। ౭.౭౫.
రాఘవుడు ఆ తపస్సులో లీనమైన తపస్విని దగ్గరికి వెళ్లి, 'నీకు ధన్యుడివి, సువ్రతుడవు' అని పలికాడు.
కస్యాం యోన్యాం తపోవృద్ధ వర్తసే దృఢవిక్రమ । కౌతూహలాత్త్వాం పృచ్ఛామి రామో దాశరథిర్హ్యహమ్ ।। ౭.౭౫.
తపస్సులో ప్రగాఢుడవు, ధైర్యవంతుడవు, నీవు ఏ వంశానికి చెందావు? ఈ విషయం తెలుసుకోవాలని అడుగుతున్నాను. నేను దశరథుని కుమారుడైన రాముడను.
కో ఽర్థో మనీషితస్తుభ్యం స్వర్గలాభః పరో ఽథవా । వరాశ్రయో యదర్థం త్వం తపస్యసి సుదుష్కరమ్ । యమాశ్రిత్య తపస్తప్తం శ్రోతుమిచ్ఛామి తాపస ।। ౭.౭౫.
నీ లక్ష్యం ఏమిటి? స్వర్గప్రాప్తి కోసం లేదా మరేదైనా గొప్ప ఫలితాన్ని కోరి తపస్సు చేస్తున్నావా? ఈ కఠినమైన తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు? ఏ ఆశ్రయంతో తపస్సు చేస్తున్నావో వినాలని ఉంది, ఓ తపస్వీ!
బ్రాహ్మణో వా ఽసి భద్రం తే క్షత్రియో వా ఽసి దుర్జయః । వైశ్యస్తృతీయవర్ణో వా శూద్రో వా సత్యవాగ్భవ ।। ౭.౭౫.
నీవు బ్రాహ్మణుడివా? నీకు శుభం కలగాలి. నీవు అజేయుడైన క్షత్రియుడివా? లేక మూడవ వర్ణమైన వైశ్యుడివా? లేదా శూద్రుడివా? నిజంగా చెప్పు.
ఇత్యేవముక్తః స నరాధిపేన హ్యవాక్ఛిరా దాశరథాయ తస్మై । ఉవాచ జాతిం నృపపుఙ్గవాయ యత్కారణే చైవ తపఃప్రయత్నః ।। ౭.౭౫.
అలా రాజు అడిగినప్పుడు, ఆ తపస్వి తల వంచి దశరథుని కుమారుడైన రామునికి తన వంశాన్ని, తపస్సు చేసే కారణాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే పఞ్చసప్తతితమః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన ఆదికావ్యమైన రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో డెబ్బై ఐదవ సర్గ ముగిసింది.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రామస్యాక్లిష్టకర్మణః । అవాక్ఛిరాస్తథాభూత్వా వాక్యమేతదువాచ హ ।। ౭.౭౬.
పాపం లేని కార్యాలు చేసే రాముడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ తపస్వి తల వంచి ఇలా చెప్పాడు.
శూద్రయోన్యాం ప్రసూతో ఽస్మి శమ్బూకో నామ నామతః । దేవత్వం పార్థయే రామ సశరీరో మహాయశః ।। ౭.౭౬.
నేను శూద్ర కులంలో పుట్టాను. నా పేరు శంభూకుడు. మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన రామా, ఈ శరీరంతోనే దేవతల స్థానం పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
న మిథ్యా ఽహం వదే రామ దేవలోకజిగీషయా । శూద్రం మాం విద్ధి కాకుత్స్థ తప ఉగ్రం సమాస్థితమ్ ।। ౭.౭౬.
రామా, నేను అబద్ధం చెప్పడం లేదు. దేవలోకాన్ని పొందాలనే కోరికతోనే నేను శూద్రుడిగా గట్టి తపస్సు చేస్తున్నాను. నీవు దీన్ని తెలుసుకో.
భాషతస్తస్య శూద్రస్య ఖడ్గం సురుచిరప్రభమ్ । నిష్కృష్య కోశాద్విమలం శిరశ్చిచ్ఛేద రాఘవః ।। ౭.౭౬.
ఆ శూద్రుడు మాట్లాడుతుండగా, రాఘవుడు తన ఖడ్గాన్ని పొదిలో నుంచి తీసి, ఆ మెరిసే ఖడ్గంతో అతని తలను నరికేశాడు.
తస్మిఞ్ఛూద్రే హతే దేవాః సేన్ద్రాః సాగ్నిపురోగమాః । సాధు సాధ్వితి కాకుత్స్థం ప్రశశంసుర్ముహుర్ముహుః ।। ౭.౭౬.
ఆ శూద్రుడు చనిపోయిన వెంటనే, ఇంద్రుడు, అగ్ని మొదలైన దేవతలు అందరూ రాముడిని 'బాగుచేశావు, బాగుచేశావు' అని పదే పదే ప్రశంసించారు.
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీద్దివ్యానాం సుసుగన్ధినామ్ । పుష్పాణాం వాయుముక్తానాం సర్వతః ప్రపపాత హ ।। ౭.౭౬.
అప్పుడు ఆకాశంలో నుండి గాలి తోడుగా అన్ని వైపులా నుండి పరిమళభరితమైన దివ్యమైన పువ్వుల వర్షం కురిసింది.
సుప్రీతాశ్చాబ్రువన్రామం దేవాః సత్యపరాక్రమమ్ । సురకార్యమిదం సౌమ్య సుకృతం తే మహామతే ।। ౭.౭౬.
అంతే కాదు, సంతోషంతో ఉన్న దేవతలు రాముని చూసి, 'సౌమ్యా, దేవతల కోసం నీవు చేసిన ఈ పని చాలా మంచిది, మహామతి!' అని చెప్పారు.
గృహాణ చ వరం సౌమ్య యత్త్వమిచ్ఛస్యరిన్దమ । స్వర్గభాఙ్నహి శూద్రో ఽయం త్వత్కృతే రఘునన్దన ।। ౭.౭౬.
సౌమ్యా, నీవు కోరుకున్న వరం ఏదైనా కోరుకో. రఘునందనా, నీ వల్ల ఈ శూద్రుడు స్వర్గాన్ని పొందలేడు.
దేవానాం భాషితం శ్రుత్వా రాఘవః సుసమాహితః । ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం సహస్రాక్షం పురన్దరమ్ ।। ౭.౭౬.
దేవతలు చెప్పిన మాటలు విని, రాఘవుడు మనసు స్థిరంగా ఉంచుకుని, చేతులు జోడించి సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రునికి ఇలా అన్నాడు.