స మధుర్వీర్యసమ్పన్నో ధర్మే చ సుసమాహితః । బహువర్షసహస్రాణి రుద్రప్రీత్యా ఽకరోత్తపః ।। ౭.౬౧.
ఆ మధువు గొప్ప శక్తిని, ధర్మంలో స్థిరతను కలిగి, రుద్రుని ప్రసన్నత కోసం వేల సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాడు.
రుద్రః ప్రీతో ఽభవత్తస్మై వరం దాతుం యయౌ చ సః । బహుమానాచ్చ రుద్రేణ దత్తస్తస్యాద్భుతో వరః ।। ౭.౬౧.
ఆయన తపస్సుతో సంతుష్టుడైన రుద్రుడు, మధువుకు వరం ఇవ్వడానికి వచ్చి, అతనిపై గొప్ప గౌరవంతో అద్భుతమైన వరాన్ని ప్రసాదించాడు.
శూలం శూలాద్వినిష్కృష్య మహావీర్యం మహాప్రభమ్ । దదౌ మహాత్మా సుప్రీతో వాక్యం చైతదువాచ హ ।। ౭.౬౧.
తన శూలం నుండి ఒక మహాశక్తివంతమైన, ప్రకాశవంతమైన శూలాన్ని తీసి, మహాత్ముడైన రుద్రుడు సంతోషంతో మధువుకు ఇచ్చి ఇలా అన్నాడు.
త్వయాయమతులో ధర్మో మత్ప్రసాదకరః కృతః । ప్రీత్యా పరమయా యుక్తో దదామ్యాయుధముత్తమమ్ ।। ౭.౬౧.
నీవు నా కోసం అపూర్వమైన ధర్మాన్ని అత్యంత భక్తితో ఆచరించావు కాబట్టి, ఈ శ్రేష్ఠమైన ఆయుధాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.
యావత్సురైశ్చ విప్రైశ్చ న విరుధ్యేర్మహాసుర । తావచ్ఛూలం తవేదం స్యాదన్యథా నాశమేప్యతి ।। ౭.౬౧.
ఓ మహాసురా! నీవు దేవతలు లేదా బ్రాహ్మణులపై విరోధంగా ప్రవర్తించని వరకు ఈ శూలం నీదే ఉంటుంది; లేనిచో అది నశించిపోతుంది.
యశ్చ త్వామభియుఞ్జీత యుద్ధాయ విగతజ్వరః । తం శూలో భస్మసాత్కృత్వా పునరేష్యతి తే కరమ్ ।। ౭.౬౧.
ఎవరైనా భయములేకుండా యుద్ధంలో నిన్ను ఎదుర్కొంటే, ఈ శూలం అతన్ని బూడిదగా చేసి, మళ్లీ నీ చేతికి తిరిగి వస్తుంది.
ఏవం రుద్రాద్వరం లబ్ధ్వా భూయ ఏవ మహాసురః । ప్రణిపత్య మహాదేవం వాక్యమేతదువాచ హ ।। ౭.౬౧.
ఇలా రుద్రుని నుండి వరం పొందిన ఆ మహాసురుడు, మళ్లీ మహాదేవుడికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
భగవన్మమ వంశస్య శూలమేతదనుత్తమమ్ । భవేత్తు సతతం దేవ సురాణామీశ్వరో హ్యసి ।। ౭.౬౧.
ప్రభూ! ఈ శ్రేష్ఠమైన శూలం ఎప్పుడూ మా వంశానికి చెందాలని కోరుకుంటున్నాను. ఎందుకంటే మీరు దేవతల అధిపతి.
తం బ్రువాణం మధుం దేవః సర్వభూతపతిః శివః । ప్రత్యువాచ మహాతేజా నైతదేవం భవిష్యతి ।। ౭.౬౧.
అలా మధువు అడిగినప్పుడు, సమస్త భూతాల అధిపతి అయిన శివుడు, మహాప్రభావంతో ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు: 'అలా జరగదు.'
మా భూత్తే విఫలా వాణీ మత్ప్రసాదకృతా శుభా । భవతః పుత్రమేకం తు శూలమేతద్భజిష్యతే ।। ౭.౬౧.
నా అనుగ్రహంతో నీవు చెప్పిన మాటలు వ్యర్థం కాకూడదు. కానీ నీ కుమారుల్లో ఒకరికి మాత్రమే ఈ శూలం లభిస్తుంది.
యావత్కరస్థః శూలో ఽయం భవిష్యతి సుతస్య తే । అవధ్యః సర్వభూతానాం శూలహస్తో భవిష్యతి ।। ౭.౬౧.
ఈ శూలం నీ కుమారుడి చేతిలో ఉన్నంతకాలం, శూలాన్ని పట్టుకున్న వాడు సమస్త భూతాలకు అవధ్యం అవుతాడు.
ఏవం మధుర్వరం లబ్ధ్వా దేవాత్సుమహదద్భుతమ్ । భవనం సో ఽసురశ్రేష్ఠః కారయామాస సుప్రభమ్ ।। ౭.౬౧.
దేవుని నుండి ఆ అద్భుతమైన, మహత్తరమైన వరాన్ని పొందిన ఆ అసురశ్రేష్ఠుడు, అద్భుతమైన మహలును నిర్మించించాడు.
తస్య పత్నీ మహాభాగా ప్రియా కుమ్భీనసీతి యా । విశ్వావసోరపత్యం సా హ్యనలాయాం మహాప్రభా ।। ౭.౬౧.
అతని భార్య మహాభాగ్యవంతురాలు, ప్రియమైన కుమ్భీనసీ. ఆమె విశ్వావసువు మరియు ప్రకాశవంతమైన అనల యొక్క కుమార్తె.
తస్యాః పుత్రో మహావీర్యో లవణో నామ దారుణః । బాల్యాత్ప్రభృతి దుష్టాత్మా పాపాన్యేవ సమాచరత్ ।। ౭.౬౧.
ఆమెకు లవణుడు అనే భయంకరుడు, మహాశక్తివంతుడు కుమారుడు. బాల్యం నుంచే అతడు చెడ్డ స్వభావంతో, ఎప్పుడూ దుష్కార్యాలే చేసేవాడు.
తం పుత్రం దుర్వినీతం తు దృష్ట్వా క్రోధసమన్వితః । మధుః స శోకమాపేదే న చైనం కిఞ్చిదబ్రవీత్ ।। ౭.౬౧.
తన కుమారుడు నియమం లేకుండా ప్రవర్తించడాన్ని చూసి, మధువు కోపంతో, దుఃఖంతో నిండిపోయి, అతనితో ఏ మాటా మాట్లాడలేదు.
స విహాయ త్విమం లోకం ప్రవిష్టో వరుణాలయమ్ । శూలం నివేశ్య లవణే వరం తస్మై న్యవేదయత్ ।। ౭.౬౧.
ఆయన ఈ లోకాన్ని వదిలి, వరుణుని లోకానికి వెళ్లి, శూలాన్ని లవణుడి వద్ద ఉంచి, అతనికి వరాన్ని ఇచ్చాడు.
స ప్రభావేణ శూలస్య దౌరాత్మ్యేనాత్మనస్తథా । సన్తాపయతి లోకాంస్త్రీన్విశేషేణ చ తాపసాన్ ।। ౭.౬౧.
ఆ శూల శక్తితో, తన దుష్టత్వంతో కూడి, లవణుడు మూడు లోకాలను, ముఖ్యంగా తపస్సు చేసే వారికి, తీవ్రంగా హింసిస్తున్నాడు.
ఏవంప్రభావో లవణః శూలం చైవ తథావిధమ్ । శ్రుత్వా ప్రమాణం కాకుత్స్థ త్వం హి నః పరమా గతిః ।। ౭.౬౧.
లవణుడి శక్తి, ఆ శూలం మహిమ ఈ విధంగా ఉంది. ఇది వినిన తర్వాత, ఓ కాకుత్స్థ వంశజా! మీరు మాకు పరమ ఆశ్రయం.
బహవః పార్థివా రామ భయార్తైర్ఋషిభిః పురా । అభయం యాచితా వీర త్రాతారం న చ విద్మహే ।। ౭.౬౧.
రామా! భయంతో ఉన్న ఋషులు ఎన్నో రాజులను రక్షణ కోసం వేడుకున్నారు. ఓ వీరా! కానీ మేము ఇప్పటివరకు ఒక్కరినీ రక్షకుడిగా చూడలేదు.
తే వయం రావణం శ్రుత్వా హతం సబలవాహనమ్ । త్రాతారం విద్మహే తాత నాన్యం భువి నరాధిపమ్ । తత్పరిత్రాతుమిచ్ఛామో లవణాద్భయపీడితాన్ ।। ౭.౬౧.
రావణుడు తన సైన్యంతో సహా నశించాడని విన్నాక, ప్రియమైనవాడా! ఈ భూమిపై మనుషులలో నీవే మాకు రక్షకుడివని తెలుసుకున్నాము. అందుకే లవణుడి భయంతో బాధపడుతున్న మమ్మల్ని నీవు రక్షించమని కోరుతున్నాము.
ఇతి రామ నివేదితం తు తే భయజం కారణముత్థితం చ యత్ । వినివారయితుం భవాన్క్షమః కురు తం కామమహీనవిక్రమ ।। ౭.౬౧.
రామా! మేము ఎదుర్కొంటున్న భయానికి కారణాన్ని నీకు వివరించాము. దాన్ని తొలగించగలిగేది నీవే. నీ పరాక్రమంతో మా కోరికను నెరవేర్చు.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే ఏకషష్టితమః సర్గః
ఇలా మహర్షి వాల్మీకి రచించిన పవిత్రమైన ఆదికావ్యమైన రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో అరవయ్యొకటవ సర్గ ముగిసింది.
తథోక్తే తానృషీన్రామః ప్రత్యువాచ కృతాఞ్జలిః । కిమాహారః కిమాచారో లవణః క్వ చ వర్తతే ।। ౭.౬౨.
అలా చెప్పిన తర్వాత రాముడు చేతులు జోడించి ఆ ఋషులను అడిగాడు: 'లవణుడు ఏం తింటాడు? అతని ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుంది? అతను ఎక్కడ ఉంటాడు?'
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా ఋషయః సర్వ ఏవ తే । తతో నివేదయామాసుర్లవణో వవృధే యథా ।। ౭.౬౨.
రాఘవుని మాటలు విని, ఆ ఋషులందరూ లవణుడు ఎలా పెరిగాడో వివరించడం ప్రారంభించారు.
ఆహారః సర్వసత్త్వాని విశేషేణ చ తాపసాః । ఆచారో రౌద్రతా నిత్యం వాసో మధువనే తథా ।। ౭.౬౨.
అతడు అన్ని జీవులను, ముఖ్యంగా తపస్సు చేసే వారిని తినేవాడు. అతని ప్రవర్తన ఎప్పుడూ క్రూరంగా ఉంటుంది. అతడు మధువనంలో నివసిస్తాడు.
హత్వా బహుసహస్రాణి సింహవ్యాఘ్రమృగద్విపాన్ । మానుషాంశ్చైవ కురుతే నిత్యమాహారమాహ్నికమ్ ।। ౭.౬౨.
అతడు వేలాదిగా సింహాలు, పులులు, జింకలు, ఏనుగులు, అలాగే మనుషులను చంపి, వాటిని ప్రతిరోజూ తినేవాడు.
తతో ఽన్తరాణి సత్త్వాని ఖాదతే స మహాబలః । సంహారే సమనుప్రాప్తే వ్యాదితాస్య ఇవాన్తకః ।। ౭.౬౨.
ఆ తరువాత, ఆ మహాబలుడు మిగతా జీవులను కూడా తినేస్తాడు. సంహారం సమయం వచ్చినప్పుడు, అతడు తెరిచిన నోటి యమధర్మరాజు లాగా కనిపిస్తాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా రాఘవో వాక్యమువాచ స మహామునీన్ । ఘాతయిష్యామి తద్రక్షో హ్యపగచ్ఛతు వో భయమ్ ।। ౭.౬౨.
ఇది విని రాఘవుడు ఆ మహామునులకు ఇలా అన్నాడు: 'ఆ రాక్షసుడిని నేను చంపుతాను. మీ భయం పోయింది.'
ప్రతిజ్ఞాయ తథా తేషాం మునీనాముగ్రతేజసామ్ । స భ్రాతఽన్సహితాన్సర్వానువాచ రఘునన్దనః ।। ౭.౬౨.
అలా ఉగ్రతేజస్సు గల మునులకు ప్రమాణం చేసిన రఘువంశజుడు తన అన్నదమ్ములందరిని కలిసి ఇలా అన్నాడు.
కో హన్తా లవణం వీరః కస్యాంశః స విధీయతామ్ । భరతస్య మహాబాహోః శత్రుఘ్నస్య చ ధీమతః ।। ౭.౬౨.
'లవణుడిని ఎవరు సంహరిస్తారు? ఈ పని ఎవరికిచ్చితే బాగుంటుంది? మహాబాహువు అయిన భరతుడికి, లేక ధైర్యవంతుడైన శత్రుఘ్నుడికా?'