thumb|సప్తసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాణ్డే సప్తసప్తతితమః సర్గః ॥౧-
ఇది డెబ్బైయేడవ సర్గ. వినండి.
గతే రామే ప్రశాన్తాత్మా రామో దాశరథిర్ధనుః। వరుణాయాప్రమేయాయ దదౌ హస్తే మహాయశాః
రాముడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, ప్రశాంతమైన మనసున్న దశరథుని కుమారుడు రాముడు, గొప్ప కీర్తిని పొందినవాడు, ఆ ధనుస్సును అపారమైన వరుణుని చేతిలో పెట్టాడు.
అభివాద్య తతో రామో వసిష్ఠప్రముఖానృషీన్। పితరం వికలం దృష్ట్వా ప్రోవాచ రఘునన్దనః
ఆ తరువాత రాముడు వశిష్ఠుడు మొదలైన మహర్షులకు నమస్కరించి, తన తండ్రిని బాధతో ఉన్నట్టుగా చూసి, రఘువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు ఇలా అన్నాడు.
జామదగ్న్యో గతో రామః ప్రయాతు చతురంగిణీ। అయోధ్యాభిముఖీ సేనా త్వయా నాథేన పాలితా
జామదగ్న్యుడు అయిన రాముడు వెళ్లిపోయాడు. ఇప్పుడు నీవు రక్షణగా ఉండగా, నాలుగు విభాగాల సైన్యం అయోధ్య వైపు ప్రయాణించాలి.
రామస్య వచనం శ్రుత్వా రాజా దశరథః సుతమ్। బాహుభ్యాం సమ్పరిష్వజ్య మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ రాఘవమ్
రాముని మాటలు విని, రాజైన దశరథుడు తన కుమారుడైన రాఘవుణ్ణి రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసి, అతని తలపై ముద్దిచ్చాడు.
గతో రామ ఇతి శ్రుత్వా హృష్టః ప్రముదితో నృపః। పునర్జాతం తదా మేనే పుత్రమాత్మానమేవ చ
రాముడు వెళ్లిపోయాడని విని, రాజు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా మారాడు. ఆ సమయంలో తన కుమారుడిని, తనను తాను మళ్లీ పుట్టినట్టుగా భావించాడు.
చోదయామాస తాం సేనాం జగామాశు తతః పురీమ్। పతాకాధ్వజినీం రమ్యాం తూర్యోద్ఘుష్టనినాదితామ్
ఆ సైన్యాన్ని ముందుకు పోవాలని ఆజ్ఞాపించి, వెంటనే పట్టణానికి వెళ్లాడు. ఆ నగరం జెండాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడి, తూర్యాలు, మృదంగాల శబ్దాలతో మారుమోగుతూ అందంగా కనిపించింది.
సిక్తరాజపథారమ్యాం ప్రకీర్ణకుసుమోత్కరామ్। రాజప్రవేశసుముఖైః పౌరైర్మఙ్గలపాణిభిః
రాజమార్గం నీటితో చల్లబడి, పుష్పాల రాశులతో అలంకరించబడి, మంగళకరమైన వస్తువులు చేతబట్టి రాజును ఆహ్వానించేందుకు ప్రజలు రాజప్రవేశ ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నారు.
సమ్పూర్ణాం ప్రావిశద్ రాజా జనౌఘైః సమలంకృతామ్। పౌరైః ప్రత్యుద్గతో దూరం ద్విజైశ్చ పురవాసిభిః
రాజు జనసమూహాలతో నిండిన, అలంకరించబడిన పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు. ప్రజలు, బ్రాహ్మణులు, పట్టణవాసులు దూరం నుంచే స్వాగతం పలికారు.
పుత్రైరనుగతః శ్రీమాన్ శ్రీమద్భిశ్చ మహాయశాః। ప్రవివేశ గృహం రాజా హిమవత్సదృశం ప్రియమ్
తన కుమారులు, మహిమాన్వితులైన స్నేహితులతో కూడి, రాజు హిమవంతు పర్వతాన్ని పోలిన తన ప్రియమైన రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు.
ననన్ద స్వజనై రాజా గృహే కామైః సుపూజితః। కౌసల్యా చ సుమిత్రా చ కైకేయీ చ సుమధ్యమా
రాజు తన కుటుంబంతో ఇంట్లో ఆనందంగా ఉత్సాహంగా ఉండగా, కావలసిన కోరికలు అన్నీ తీరినట్లుగా గౌరవించబడ్డాడు. కౌసల్య, సుమిత్ర, సుందర నడుము కలిగిన కైకేయి కూడా ఆనందించారు.
వధూప్రతిగ్రహే యుక్తా యాశ్చాన్యా రాజయోషితః। తతః సీతాం మహాభాగామూర్మిలాం చ యశస్వినీమ్
వధువులను ఆహ్వానించడంలో నిమగ్నమైన ఇతర రాజకన్యలతో పాటు, వారు మహాభాగ్యవంతురాలైన సీతను, కీర్తిశాలి అయిన ఊర్మిళను కూడా ఆహ్వానించారు.
కుశధ్వజసుతే చోభే జగృహుర్నృపయోషితః। మంగలాలాపనైర్హోమైః శోభితాః క్షౌమవాససః
కుశధ్వజుని కుమార్తెలిద్దరినీ రాజకన్యలు మంగళకరమైన మాటలు పలుకుతూ, హోమాలతో అలంకరించి, మెత్తని వస్త్రాలు ధరించి స్వీకరించారు.
దేవతాయతనాన్యాశు సర్వాస్తాః ప్రత్యపూజయన్। అభివాద్యాభివాద్యాంశ్చ సర్వా రాజసుతాస్తదా
అందరూ త్వరగా దేవతాల మందిరాలను పూజించారు. ఆ సమయంలో రాజకుమారులు గౌరవానికి అర్హులైనవారికి నమస్కరించారు.
రేమిరే ముదితాః సర్వా భర్తృభిర్ముదితా రహః। కృతదారాః కృతాస్త్రాశ్చ సధనాః ససుహృజ్జనాః
అందరూ స్త్రీలు ఆనందంగా, తమ భర్తలతో గోప్యంగా సంతోషంగా గడిపారు. వివాహం పూర్తయింది, ఆయుధ విద్యలో నైపుణ్యం ఉంది, ధనం, మిత్రులు ఉన్నారు.
శుశ్రూషమాణాః పితరం వర్తయన్తి నరర్షభాః। కస్యచిత్త్వథ కాలస్య రాజా దశరథః సుతమ్
నరశ్రేష్ఠులు తమ తండ్రికి సేవ చేస్తూ, శ్రద్ధగా ఉండేవారు. కొంతకాలం తరువాత, రాజైన దశరథుడు తన కుమారుడితో ఇలా అన్నాడు.
భరతం కైకయీపుత్రమబ్రవీద్ రఘునన్దనః। అయం కేకయరాజస్య పుత్రో వసతి పుత్రక
కైకేయి కుమారుడైన భరతునితో రఘువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ కేకయ రాజుని కుమారుడు ఉన్నాడు, కుమారా.'
త్వాం నేతుమాగతో వీరో యుధాజిన్మాతులస్తవ। శ్రుత్వా దశరథస్యైతద్ భరతః కైకయీసుతః
'నీ మామ అయిన యుధాజిత్ నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చాడు.' దశరథుని మాటలు విని, కైకేయి కుమారుడైన భరతుడు—
గమనాయాభిచక్రామ శత్రుఘ్నసహితస్తదా। ఆపృచ్ఛ్య పితరం శూరో రామం చాక్లిష్టకారిణమ్
ఆ సమయంలో శత్రుఘ్నుడితో కలిసి, ఆ వీరుడు తన తండ్రి, రాముని దగ్గర వీడ్కోలు చెప్పి ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు.
మాతౄశ్చాపి నరశ్రేష్ఠః శత్రుఘ్నసహితో యయౌ। యుధాజిత్ ప్రాప్య భరతం సశత్రుఘ్నం ప్రహర్షితః
శత్రుఘ్నుడితో కలిసి, ఆ మహాపురుషుడు తల్లి దగ్గరకు వెళ్లాడు. యుధాజిత్, భరతుడు మరియు శత్రుఘ్నుడిని చూసి ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
స్వపురం ప్రావిశద్ వీరః పితా తస్య తుతోష హ। గతే చ భరతే రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః
ఆ వీరుడు తన స్వగ్రామంలోకి ప్రవేశించాడు. అతని తండ్రికి చాలా సంతోషం కలిగింది. భరతుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత రాముడు, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు అక్కడే ఉన్నారు.
పితరం దేవసంకాశం పూజయామాసతుస్తదా। పితురాజ్ఞాం పురస్కృత్య పౌరకార్యాణి సర్వశః
ఆ సమయంలో వారు దేవతలతో సమానమైన తండ్రిని గౌరవించారు. తండ్రి ఆజ్ఞను ముందుగా ఉంచుకొని, పట్టణ ప్రజల పనులన్నింటినీ నిర్వర్తించారు.
చకార రామః సర్వాణి ప్రియాణి చ హితాని చ। మాతృభ్యో మాతృకార్యాణి కృత్వా పరమయన్త్రితః
రాముడు అందరికీ ఇష్టమైనవి, హితమైనవి చేశాడు. తల్లుల పట్ల తల్లిదండ్రుల పనులను నిబద్ధతతో నిర్వహించాడు.
గురూణాం గురుకార్యాణి కాలే కాలేఽన్వవైక్షత। ఏవం దశరథః ప్రీతో బ్రాహ్మణా నైగమాస్తథా
గురువులకు కావలసిన పనులను సమయానికి చేసేవాడు. ఇలా దశరథుడు, బ్రాహ్మణులు, పట్టణ ప్రజలు అందరూ సంతోషించారు.
రామస్య శీలవృత్తేన సర్వే విషయవాసినః। తేషామతియశా లోకే రామః సత్యపరాక్రమః
రాముని మంచితనంతో, ప్రవర్తనతో రాజ్యంలో ఉన్నవారు అందరూ సంతోషించారు. సత్యం, పరాక్రమంలో నిలబడిన రాముని పేరు అందరిలో ప్రసిద్ధమైంది.
స్వయంభూరివ భూతానాం బభూవ గుణవత్తరః। రామశ్చ సీతయా సార్ధం విజహార బహూనృతూన్
స్వయంభువుని లాగా, రాముడు అన్ని గుణాలలో అత్యుత్తముడయ్యాడు. సీతతో కలిసి అనేక ఋతువులను ఆనందంగా గడిపాడు.
మనస్వీ తద్గతమనాస్తస్యా హృది సమర్పితః। ప్రియా తు సీతా రామస్య దారాః పితృకృతా ఇతి
ఆ సమయంలో రాముడు మనసు సీతపై కేంద్రీకరించాడు. సీత కూడా రామునికి ఎంతో ప్రియమైన భార్యగా, తండ్రి నిర్ణయించిన వరంగా నిలిచింది.
గుణాద్రూపగుణాచ్చాపి ప్రీతిర్భూయోఽభివర్ధతే। తస్యాశ్చ భర్తా ద్విగుణం హృదయే పరివర్తతే
ఆమె గుణాల వల్ల, అందం వల్ల ప్రేమ మరింత పెరిగింది. ఆమె హృదయంలో భర్తకు రెట్టింపు స్థానం కలిగింది.
అన్తర్గతమపి వ్యక్తమాఖ్యాతి హృదయం హృదా। తస్య భూయో విశేషేణ మైథిలీ జనకాత్మజా। దేవతాభిః సమా రూపే సీతా శ్రీరివ రూపిణీ
హృదయం హృదయానికి తెలియజేసినంతగా, లోపల దాగిన భావాలు కూడా బయటపడతాయి. ముఖ్యంగా జనకుని కుమార్తె అయిన మైథిలి సీత, దేవతలకు సమానమైన రూపంతో, లక్ష్మీదేవిలా ప్రకాశించింది.
తయా స రాజర్షిసుతోఽభికామయా। సమేయివానుత్తమరాజకన్యయా। అతీవ రామః శుశుభే ముదాన్వితో విభుః శ్రియా విష్ణురివామరేశ్వరః
ఆ రాజర్షి కుమారుడు, సీతతో కలసి, ఉత్తమ రాజకుమార్తెతో ఐక్యమై, రాముడు ఎంతో ఆనందంతో, విష్ణువు లాగా మహిమతో ప్రకాశించాడు.