స తాం పద్మపలాశాక్షీం పూర్ణచన్ద్రనిభాననామ్ । వరుణో వరయామాస మైథునాయాప్సరోవరామ్ ।। ౭.౫౬.
పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులు, పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖం ఉన్న అప్సరస ఉర్వశిని, వరుణుడు సంయోగానికి కోరాడు.
ప్రత్యువాచ తతః సా తు వరుణం ప్రాఞ్జలిః స్థితా । మిత్రేణాహం వృతా సాక్షాత్పూర్వమేవ సురేశ్వర ।। ౭.౫౬.
అప్పుడు ఉర్వశి చేతులు జోడించి, 'దేవతల అధిపతీ! నన్ను మిత్రుడు ముందే స్వీకరించాడు' అని వరుణునికి సమాధానం చెప్పింది.
వరుణస్త్వబ్రవీద్వాక్యం కన్దర్పశరపీడితః । ఇదం తేజః సముత్స్రక్ష్యే కుమ్భే ఽస్మిన్దేవనిర్మితే ।। ౭.౫౬.
కామదేవుని బాణాల వల్ల బాధపడుతూ వరుణుడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ దేవతలు తయారుచేసిన కుండలో నా తేజస్సును ఉంచుతాను."
ఏవముత్సృజ్య సుశ్రోణి త్వయ్యహం వరవర్ణిని । కృతకామో భవిష్యామి యది నేచ్ఛసి సఙ్గమమ్ ।। ౭.౫౬.
అందమైన నడుము కలదానీ, శుభ్రవర్ణముతో ఉన్నవాడా, నీవు నా దగ్గరికి రాకపోతే, ఈ తేజస్సును నీలో ఉంచి నా కోరిక తీరినట్టవుతుంది."
తస్య తల్లోకపాలస్య వరుణస్య సుభాషితమ్ । ఉర్వశీ పరమప్రీతా శ్రుత్వా వాక్యమువాచ హ ।। ౭.౫౬.
అలా లోకపాలుడైన వరుణుడు చెప్పిన మంచి మాటలు విని, ఉర్వశి ఎంతో ఆనందంతో ఇలా చెప్పింది.
కామమేతద్భవత్వేవం హృదయం మే త్వయి స్థితమ్ । భావశ్చాప్యధికస్తుభ్యం దేహో మిత్రస్య తు ప్రభో ।। ౭.౫౬.
"నీకు ఎలా కావాలో అలా జరగాలి. నా హృదయం నీవైపే ఉంది. నీపై నాకు ఎంతో ప్రేమ ఉంది. కానీ నా శరీరం మిత్రునికే చెందింది ప్రభూ!"
ఉర్వశ్యా ఏవముక్తస్తు రేతస్తన్మహదద్భుతమ్ । జ్వలదగ్నిశిఖాప్రఖ్యం తస్మిన్కుమ్భే హ్యపాసృజత్ ।। ౭.౫౬.
ఉర్వశి ఇలా చెప్పిన తరువాత, వరుణుడు అద్భుతంగా, అగ్నిశిఖలా మెరుస్తూ ఉన్న తన వీర్యాన్ని ఆ కుండలో ఉంచాడు.
ఉర్వశీ త్వగమత్తత్ర మిత్రో వై యత్ర దేవతా । తాం తు మిత్రః సుసఙ్క్రమ్య ఉర్వశీమిదమబ్రవీత్ ।। ౭.౫౬.
ఆ సమయంలో ఉర్వశి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది. అక్కడ దేవతలు ఉన్న చోట మిత్రుడు వచ్చి, ఉర్వశిని సమీపించి ఇలా అన్నాడు.
మయా నిమన్త్రితా పూర్వం కస్మాత్త్వమవసర్జితా । పతిమన్యం వృతవతీ తస్మాత్త్వం దుష్టచారిణీ ।। ౭.౫౬.
"నేను ముందే నిన్ను ఆహ్వానించాను. అయినా నువ్వు నన్ను వదిలేసి, ఇంకొకరిని భర్తగా ఎంచుకున్నావు. అందుకే నీవు చెడ్డ మార్గంలో నడిచావు."
అనేన దుష్కృతేన త్వం మత్క్రోధకలుషీకృతా । మనుష్యలోకమాస్థాయ కఞ్చిత్కాలం నివత్స్యసి ।। ౭.౫౬.
"ఈ తప్పు వల్ల, నా కోపంతో కలుషితమై, కొంతకాలం నీవు మనుష్య లోకంలో నివసించాలి."
బుధస్య పుత్రో రాజర్షిః కాశీరాజః పురూరవాః । తమద్య గచ్ఛ దుర్బుద్ధే స తే భర్తా భవిష్యతి ।। ౭.౫౬.
"బుదుడు కుమారుడైన రాజర్షి, కాశీరాజు పురూరవుని దగ్గరకు ఇప్పుడే వెళ్ళు, మూర్ఖురాలా! అతడే నీ భర్త అవుతాడు."
తతః సా శాపదోషేణ పురూరవసమభ్యగాత్ । ప్రతియాతే పురూరవం బుధస్యాత్మజమౌరసమ్ ।। ౭.౫౬.
ఆ శాపబలం వల్ల, ఉర్వశి బుదుడు కుమారుడైన పురూరవుని దగ్గరకు అతడు తిరిగి వచ్చిన తరువాత వెళ్ళింది.
తస్య జజ్ఞే తతః శ్రీమానాయుః పుత్రో మహాబలః । నహుషో యస్య పుత్రస్తు బభూవేన్ద్రసమద్యుతిః ।। ౭.౫౬.
వారిద్దరికీ శ్రీమంతుడైన, మహాబలుడు అయిన ఆయువు అనే కుమారుడు జన్మించాడు. ఆయువుకు నహుషుడు కుమారుడుగా పుట్టి, ఇంద్రుని తేజస్సుతో మెరిసాడు.
వజ్రముత్సృజ్య వృత్రాయ భ్రాన్తే ఽథ త్రిదివేశ్వరే । శతం వర్షసహస్రాణి యేనేన్ద్రత్వం ప్రశాసితమ్ ।। ౭.౫౬.
వజ్రాయుధాన్ని వృత్రాసురునిపై ప్రయోగించిన తరువాత, త్రిభువనాధిపతిగా ఉన్నవాడు అయోమయంలో పడిపోయాడు. ఆ కార్యం వల్ల, వంద వేల సంవత్సరాలు ఇంద్రునిగా పాలించాడు.
సా తేన శాపేన జగామ భూమిం తదోర్వశీ చారుదతీ సునేత్రా । బహూని వర్షాణ్యవసచ్చ సుభ్రూః శాపక్షయాదిన్ద్రసదో యయౌ చ ।। ౭.౫౬.
ఆ శాపం వల్ల, అందమైన పళ్ళు, సుందరమైన కళ్ళు కలిగిన ఉర్వశి భూమిపైకి వచ్చింది. ఆ సుభ్రువా అక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు ఉండి, శాపం తీరిన తరువాత మళ్లీ ఇంద్రుని లోకానికి వెళ్లింది.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే షట్పఞ్చాశః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన ఆదికావ్యమైన శ్రీమద్రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో యాభై ఆరవ సర్గ ముగిసింది.
తాం శ్రుత్వా దివ్యసఙ్కాశాం కథామద్భుతదర్శనామ్ । లక్ష్మణః పరమప్రీతో రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౭.౫౭.
ఆ అద్భుతమైన, దివ్యంగా కనిపించే కథను విని, లక్ష్మణుడు ఎంతో ఆనందంతో రాఘవుని ఇలా అడిగాడు.
నిక్షిప్తదేహౌ కాకుత్స్థ కథం తౌ ద్విజపార్థివౌ । పునర్దేహేన సంయోగం జగ్ముర్దేవసమ్మతౌ ।। ౭.౫౭.
"కాకుత్స్థ వంశజా! ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణుడు, రాజు తమ శరీరాలను విడిచిన తరువాత, దేవతల అనుగ్రహంతో మళ్లీ ఎలా కలిశారు?"
తస్య తద్భాషితం శ్రుత్వా రామః సత్యపరాక్రమః । తాం కథాం కథయామాస వసిష్ఠస్య మహాత్మనః ।। ౭.౫౭.
అతని మాటలు విని, సత్యపరుడు, పరాక్రమశాలి అయిన రాముడు, మహాత్ముడైన వశిష్ఠుని కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
యస్తు కుమ్భో రఘుశ్రేష్ఠ తేజఃపూర్ణో మహాత్మనోః । తస్మింస్తేజోమయౌ విప్రౌ సమ్భూతావృషిసత్తమౌ ।। ౭.౫౭.
"రఘువంశంలో ఉత్తముడా! ఆ మహాత్ముల తేజస్సుతో నిండిన ఆ కుండలో, ఇద్దరు ప్రకాశవంతమైన ఋషులు, ఋషులలో శ్రేష్ఠులు, జన్మించారు."
పూర్వం సమభవత్తత్ర హ్యగస్త్యో భగవానృషిః । నాహం సుతస్తవేత్యుక్త్వా మిత్రం తస్మాదపాక్రమత్ ।। ౭.౫౭.
అంతకు ముందు అక్కడ భగవంతుడు అయిన అగస్త్య మహర్షి ప్రత్యక్షమై, "నేను నీ కుమారుడు కాను" అని చెప్పి, మిత్రుని దగ్గర నుండి వెళ్లిపోయాడు.
తద్ధి తేజస్తు మిత్రస్య ఉర్వస్యాః పూర్వమాహితమ్ । తస్మిన్సమభవత్కుమ్భే తత్తేజో యత్ర వారుణమ్ ।। ౭.౫౭.
మిత్రుని తేజస్సు, ఊర్వశి తేజస్సు కూడా ముందుగా అక్కడే ఉంచబడ్డాయి. ఆ కుండలో వరుణుని తేజస్సు కూడా కలిసింది.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య మిత్రావరుణసమ్భవః । వసిష్ఠస్తేజసా యుక్తో జజ్ఞే ఇక్ష్వాకుదైవతమ్ ।। ౭.౫౭.
కొంత కాలం తర్వాత, మిత్రుడు, వరుణుడు కలిసినప్పుడు, వశిష్ఠుని తేజస్సుతో కూడిన ఇక్ష్వాకుడు దేవతగా జన్మించాడు.
తమిక్ష్వాకుర్మహాతేజా జాతమాత్రమనిన్దితమ్ । వవ్రే పురోధసం సౌమ్య వంశస్యాస్య భవాయ నః ।। ౭.౫౭.
మహాతేజస్సుతో జన్మించిన నిర్దోషుడైన ఇక్ష్వాకుడు, పుట్టిన వెంటనే తన వంశానికి మేలుగా పురోహితుడిని ఎంచుకున్నాడు.
ఏవం త్వపూర్వదేహస్య వసిష్ఠస్య మహాత్మనః । కథితో నిర్గమః సౌమ్య నిమేః శృణు యథా ఽభవత్ ।। ౭.౫౭.
ఓ సౌమ్యా! ఇంతవరకు వశిష్ఠ మహాత్ముని పూర్వదేహం నుండి ఎలా బయటపడ్డాడో చెప్పాను. ఇప్పుడు నిమికి ఎలా జరిగిందో విను.
దృష్ట్వా విదేహం రాజానమృషయః సర్వ ఏవ తే । తం చ తే యోజయామాసుర్యాగదీక్షాం మనీషిణః ।। ౭.౫౭.
విదేహ రాజును చూసిన అన్ని ఋషులు, జ్ఞానులు కలిసి, యాగదీక్షలో అతనిని ప్రవేశపెట్టారు.
తం చ దేహం నరేన్ద్రస్య రక్షన్తి స్మ ద్విజోత్తమాః । గన్ధైర్మాల్యైశ్చ వస్త్రైశ్చ పౌరభృత్యసమన్వితాః ।। ౭.౫౭.
ఆ రాజుని శరీరాన్ని, ద్విజోత్తములు, పౌరులు, సేవకులతో కలిసి, సుగంధాలు, పుష్పమాలలు, వస్త్రాలతో సంరక్షించారు.
తతో యజ్ఞే సమాప్తే తు భృగుస్తత్రేదమబ్రవీత్ । ఆనయిష్యామి తే చేతస్తుష్టో ఽస్మి తవ పార్థివ ।। ౭.౫౭.
యజ్ఞం పూర్తయ్యాక, అక్కడ భృగు మహర్షి ఇలా అన్నాడు: "రాజా! నేను నీ మనస్సును తిరిగి తీసుకొస్తాను. నీవు నన్ను సంతృప్తిపరిచావు."
సుప్రీతాశ్చ సురాః సర్వే నిమేశ్చేతస్తథాబ్రువన్ । వరం వరయ రాజర్షే క్వ తే చేతో నిరూప్యతామ్ ।। ౭.౫౭.
అందరూ దేవతలు ఎంతో ఆనందంతో నిమిని ఇలా అన్నారు: "రాజర్షీ! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. నీ మనస్సు ఎక్కడ ఉండాలని అనుకుంటున్నావో చెప్పు."
ఏవముక్తః సురైః సర్వైర్నిమేశ్చేతస్తదాబ్రవీత్ । నేత్రేషు సర్వభూతానాం వసేయం సురసత్తమాః ।। ౭.౫౭.
అప్పుడు అన్ని దేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, నిమి ఇలా అన్నాడు: "దేవతలారా! నేను అన్ని జీవుల కళ్లలో నివసించాలనుకుంటున్నాను."