అశరీరః శరీరస్య కృతే ఽన్యస్య మహామునిః । వసిష్ఠః సుమహాతేజా జగామ పితురన్తికమ్ ।। ౭.౫౬.
అతిపెద్ద తేజస్సుతో ఉన్న వసిష్ఠ మహర్షి, మరొకరి శరీరానికి కోసం శరీరం లేకుండా, తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లాడు.
సో ఽభివాద్య తతః పాదౌ దేవదేవస్య ధర్మవిత్ । పితామహమథోవాచ వాయుభూత ఇదం వచః ।। ౭.౫౬.
ఆ తరువాత, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన దేవదేవుడైన తన తండ్రి పాదాలకు వందనం చేసి, వాయువుగా మారిన వసిష్ఠుడు, పితామహుడిని ఇలా అడిగాడు.
భగవన్నిమిశాపేన విదేహత్వముపాగమమ్ । లోకనాథ మహాదేవ అణ్డజో ఽపి త్వమబ్జజః ।। ౭.౫౬.
ప్రభూ! నిమి శాపం వల్ల నేను శరీరం కోల్పోయాను. లోకాలకు అధిపతివైన మహాదేవా! మీరు కూడా అండంలో జన్మించిన పద్మజుడే.
సర్వేషాం దేహహీనానాం మహద్దుఃఖం భవిష్యతి । లుప్యన్తే సర్వకార్యణి హీనదేహస్య వై ప్రభో । దేహస్యాన్యస్య సద్భావే ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ।। ౭.౫౬.
ప్రభూ! శరీరం లేని వారికి చాలా బాధలు కలుగుతాయి. శరీరం లేనివారికి ఏ పనులు జరగవు. మరొక శరీరం లభిస్తే, దయచేసి అనుగ్రహించాలి.
తమువాచ తతో బ్రహ్మా స్వయమ్భూరమితప్రభః । మిత్రావరుణజం తేజ ప్రవిశ త్వం మహాయశః ।। ౭.౫౬.
అప్పుడు అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న స్వయంభువుడైన బ్రహ్మదేవుడు, 'మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వాడా! మిత్ర, వరుణుల తేజస్సులో ప్రవేశించు' అని చెప్పాడు.
అయోనిజస్త్వం భవితా తత్రాపి ద్విజసత్తమ । ధర్మేణ మహతా యుక్తః పునరేష్యసి మే వశమ్ ।। ౭.౫౬.
అక్కడ కూడా, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! నువ్వు గర్భంలో కాకుండా జన్మిస్తావు. గొప్ప ధర్మంతో కూడి, మళ్ళీ నా ఆధీనంలోకి వస్తావు.
ఏవముక్తస్తు దేవేన చాభివాద్య ప్రదక్షిణమ్ । కృత్వా పితామహం తూర్ణం ప్రయయౌ వరుణాలయమ్ ।। ౭.౫౬.
దేవుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, వసిష్ఠుడు పితామహుడికి నమస్కరించి, ప్రదక్షిణగా చుట్టి, వెంటనే వరుణుని నివాసానికి వెళ్లాడు.
తమేవ కాలం మిత్రో ఽపి వరుణత్వమకారయత్ । క్షీరోదేన సహోపేతః పూజ్యమానః సురోత్తమైః ।। ౭.౫౬.
అదే సమయంలో, మిత్రుడు క్షీరోదుని తోడుగా తీసుకుని, వసిష్ఠుణ్ని వరుణుని స్థానంలో కూర్చోబెట్టాడు. అప్పుడు అతడిని దేవతలందరూ ఘనంగా సత్కరించారు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ఉర్వశీ పరమాప్సరాః । యదృచ్ఛయా తముద్దేశమాయయౌ సఖిభిర్వృతా ।। ౭.౫౬.
అదే సమయంలో, అతి శ్రేష్ఠమైన అప్సరస అయిన ఉర్వశి, తన స్నేహితులతో కలిసి ఆ ప్రదేశానికి యాదృచ్ఛికంగా వచ్చింది.
తాం దృష్ట్వా రూపసమ్పన్నాం క్రీడన్తీం వరుణాలయే । ఆవిశత్పరమో హర్షో వరుణం చోర్వశీకృతే ।। ౭.౫౬.
ఆమెను, అందంతో నిండినదిగా, వరుణుని నివాసంలో ఆడుకుంటూ చూస్తూ, ఉర్వశి వల్ల వరుణునికి అపారమైన ఆనందం కలిగింది.
స తాం పద్మపలాశాక్షీం పూర్ణచన్ద్రనిభాననామ్ । వరుణో వరయామాస మైథునాయాప్సరోవరామ్ ।। ౭.౫౬.
పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులు, పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖం ఉన్న అప్సరస ఉర్వశిని, వరుణుడు సంయోగానికి కోరాడు.
ప్రత్యువాచ తతః సా తు వరుణం ప్రాఞ్జలిః స్థితా । మిత్రేణాహం వృతా సాక్షాత్పూర్వమేవ సురేశ్వర ।। ౭.౫౬.
అప్పుడు ఉర్వశి చేతులు జోడించి, 'దేవతల అధిపతీ! నన్ను మిత్రుడు ముందే స్వీకరించాడు' అని వరుణునికి సమాధానం చెప్పింది.
వరుణస్త్వబ్రవీద్వాక్యం కన్దర్పశరపీడితః । ఇదం తేజః సముత్స్రక్ష్యే కుమ్భే ఽస్మిన్దేవనిర్మితే ।। ౭.౫౬.
కామదేవుని బాణాల వల్ల బాధపడుతూ వరుణుడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ దేవతలు తయారుచేసిన కుండలో నా తేజస్సును ఉంచుతాను."
ఏవముత్సృజ్య సుశ్రోణి త్వయ్యహం వరవర్ణిని । కృతకామో భవిష్యామి యది నేచ్ఛసి సఙ్గమమ్ ।। ౭.౫౬.
అందమైన నడుము కలదానీ, శుభ్రవర్ణముతో ఉన్నవాడా, నీవు నా దగ్గరికి రాకపోతే, ఈ తేజస్సును నీలో ఉంచి నా కోరిక తీరినట్టవుతుంది."
తస్య తల్లోకపాలస్య వరుణస్య సుభాషితమ్ । ఉర్వశీ పరమప్రీతా శ్రుత్వా వాక్యమువాచ హ ।। ౭.౫౬.
అలా లోకపాలుడైన వరుణుడు చెప్పిన మంచి మాటలు విని, ఉర్వశి ఎంతో ఆనందంతో ఇలా చెప్పింది.
కామమేతద్భవత్వేవం హృదయం మే త్వయి స్థితమ్ । భావశ్చాప్యధికస్తుభ్యం దేహో మిత్రస్య తు ప్రభో ।। ౭.౫౬.
"నీకు ఎలా కావాలో అలా జరగాలి. నా హృదయం నీవైపే ఉంది. నీపై నాకు ఎంతో ప్రేమ ఉంది. కానీ నా శరీరం మిత్రునికే చెందింది ప్రభూ!"
ఉర్వశ్యా ఏవముక్తస్తు రేతస్తన్మహదద్భుతమ్ । జ్వలదగ్నిశిఖాప్రఖ్యం తస్మిన్కుమ్భే హ్యపాసృజత్ ।। ౭.౫౬.
ఉర్వశి ఇలా చెప్పిన తరువాత, వరుణుడు అద్భుతంగా, అగ్నిశిఖలా మెరుస్తూ ఉన్న తన వీర్యాన్ని ఆ కుండలో ఉంచాడు.
ఉర్వశీ త్వగమత్తత్ర మిత్రో వై యత్ర దేవతా । తాం తు మిత్రః సుసఙ్క్రమ్య ఉర్వశీమిదమబ్రవీత్ ।। ౭.౫౬.
ఆ సమయంలో ఉర్వశి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది. అక్కడ దేవతలు ఉన్న చోట మిత్రుడు వచ్చి, ఉర్వశిని సమీపించి ఇలా అన్నాడు.
మయా నిమన్త్రితా పూర్వం కస్మాత్త్వమవసర్జితా । పతిమన్యం వృతవతీ తస్మాత్త్వం దుష్టచారిణీ ।। ౭.౫౬.
"నేను ముందే నిన్ను ఆహ్వానించాను. అయినా నువ్వు నన్ను వదిలేసి, ఇంకొకరిని భర్తగా ఎంచుకున్నావు. అందుకే నీవు చెడ్డ మార్గంలో నడిచావు."
అనేన దుష్కృతేన త్వం మత్క్రోధకలుషీకృతా । మనుష్యలోకమాస్థాయ కఞ్చిత్కాలం నివత్స్యసి ।। ౭.౫౬.
"ఈ తప్పు వల్ల, నా కోపంతో కలుషితమై, కొంతకాలం నీవు మనుష్య లోకంలో నివసించాలి."
బుధస్య పుత్రో రాజర్షిః కాశీరాజః పురూరవాః । తమద్య గచ్ఛ దుర్బుద్ధే స తే భర్తా భవిష్యతి ।। ౭.౫౬.
"బుదుడు కుమారుడైన రాజర్షి, కాశీరాజు పురూరవుని దగ్గరకు ఇప్పుడే వెళ్ళు, మూర్ఖురాలా! అతడే నీ భర్త అవుతాడు."
తతః సా శాపదోషేణ పురూరవసమభ్యగాత్ । ప్రతియాతే పురూరవం బుధస్యాత్మజమౌరసమ్ ।। ౭.౫౬.
ఆ శాపబలం వల్ల, ఉర్వశి బుదుడు కుమారుడైన పురూరవుని దగ్గరకు అతడు తిరిగి వచ్చిన తరువాత వెళ్ళింది.
తస్య జజ్ఞే తతః శ్రీమానాయుః పుత్రో మహాబలః । నహుషో యస్య పుత్రస్తు బభూవేన్ద్రసమద్యుతిః ।। ౭.౫౬.
వారిద్దరికీ శ్రీమంతుడైన, మహాబలుడు అయిన ఆయువు అనే కుమారుడు జన్మించాడు. ఆయువుకు నహుషుడు కుమారుడుగా పుట్టి, ఇంద్రుని తేజస్సుతో మెరిసాడు.
వజ్రముత్సృజ్య వృత్రాయ భ్రాన్తే ఽథ త్రిదివేశ్వరే । శతం వర్షసహస్రాణి యేనేన్ద్రత్వం ప్రశాసితమ్ ।। ౭.౫౬.
వజ్రాయుధాన్ని వృత్రాసురునిపై ప్రయోగించిన తరువాత, త్రిభువనాధిపతిగా ఉన్నవాడు అయోమయంలో పడిపోయాడు. ఆ కార్యం వల్ల, వంద వేల సంవత్సరాలు ఇంద్రునిగా పాలించాడు.
సా తేన శాపేన జగామ భూమిం తదోర్వశీ చారుదతీ సునేత్రా । బహూని వర్షాణ్యవసచ్చ సుభ్రూః శాపక్షయాదిన్ద్రసదో యయౌ చ ।। ౭.౫౬.
ఆ శాపం వల్ల, అందమైన పళ్ళు, సుందరమైన కళ్ళు కలిగిన ఉర్వశి భూమిపైకి వచ్చింది. ఆ సుభ్రువా అక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు ఉండి, శాపం తీరిన తరువాత మళ్లీ ఇంద్రుని లోకానికి వెళ్లింది.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే శ్రీమదుత్తరకాణ్డే షట్పఞ్చాశః సర్గః
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన ఆదికావ్యమైన శ్రీమద్రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో యాభై ఆరవ సర్గ ముగిసింది.
తాం శ్రుత్వా దివ్యసఙ్కాశాం కథామద్భుతదర్శనామ్ । లక్ష్మణః పరమప్రీతో రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౭.౫౭.
ఆ అద్భుతమైన, దివ్యంగా కనిపించే కథను విని, లక్ష్మణుడు ఎంతో ఆనందంతో రాఘవుని ఇలా అడిగాడు.
నిక్షిప్తదేహౌ కాకుత్స్థ కథం తౌ ద్విజపార్థివౌ । పునర్దేహేన సంయోగం జగ్ముర్దేవసమ్మతౌ ।। ౭.౫౭.
"కాకుత్స్థ వంశజా! ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణుడు, రాజు తమ శరీరాలను విడిచిన తరువాత, దేవతల అనుగ్రహంతో మళ్లీ ఎలా కలిశారు?"
తస్య తద్భాషితం శ్రుత్వా రామః సత్యపరాక్రమః । తాం కథాం కథయామాస వసిష్ఠస్య మహాత్మనః ।। ౭.౫౭.
అతని మాటలు విని, సత్యపరుడు, పరాక్రమశాలి అయిన రాముడు, మహాత్ముడైన వశిష్ఠుని కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
యస్తు కుమ్భో రఘుశ్రేష్ఠ తేజఃపూర్ణో మహాత్మనోః । తస్మింస్తేజోమయౌ విప్రౌ సమ్భూతావృషిసత్తమౌ ।। ౭.౫౭.
"రఘువంశంలో ఉత్తముడా! ఆ మహాత్ముల తేజస్సుతో నిండిన ఆ కుండలో, ఇద్దరు ప్రకాశవంతమైన ఋషులు, ఋషులలో శ్రేష్ఠులు, జన్మించారు."