ఆరోప్య స ధనూ రామః శరం సజ్యం చకార హ। జామదగ్న్యం తతో రామం రామః క్రుద్ధోఽబ్రవీదిదమ్
రాముడు ఆ ధనుస్సును ఎక్కించి, బాణాన్ని సిద్ధం చేశాడు. తరువాత కోపంతో రాముడు, జమదగ్ని కుమారునికి ఇలా అన్నాడు.
బ్రాహ్మణోఽసీతి పూజ్యో మే విశ్వామిత్రకృతేన చ। తస్మాచ్ఛక్తో న తే రామ మోక్తుం ప్రాణహరం శరమ్
నీవు బ్రాహ్మణుడవు, విశ్వామిత్రుని వలె నాకు పూజ్యుడవు. అందువల్ల రామా! నీపై ప్రాణహరణ బాణాన్ని వదిలే శక్తి నాకు లేదు.
ఇమాం వా త్వద్గతిం రామ తపోబలసమర్జితాన్। లోకానప్రతిమాన్ వాపి హనిష్యామీతి మే మతిః
రామా, నీ ఈ మార్గాన్ని నేను ధ్వంసం చేస్తాను లేదా తపస్సు బలంతో పొందిన ఈ అపూర్వ లోకాలను నేనే నాశనం చేస్తాను — ఇదే నా సంకల్పం.
న హ్యయం వైష్ణవో దివ్యః శరః పరపురంజయః। మోఘః పతతి వీర్యేణ బలదర్పవినాశనః
శత్రు నగరాలను జయించినవాడా, ఈ విష్ణువు యొక్క దివ్యమైన బాణం వృథాగా పడదు; దీని శక్తితో బలవంతుల గర్వాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
వరాయుధధరం రామం ద్రష్టుం సర్షిగణాః సురాః। పితామహం పురస్కృత్య సమేతాస్తత్ర సర్వశః
ఉత్తమ ఆయుధాన్ని ధరించిన రాముడిని చూడటానికి, బ్రహ్మను ముందుగా ఉంచుకుని, అన్ని దేవతలు, ఋషుల సమూహాలు అక్కడ సమీకరించబడ్డారు.
గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ సిద్ధచారణకిన్నరాః। యక్షరాక్షసనాగాశ్చ తద్ ద్రష్టుం మహదద్భుతమ్
గంధర్వులు, అప్సరసలు, సిద్ధులు, చారణులు, కిన్నరులు, యక్షులు, రాక్షసులు, నాగులు కూడా ఆ మహద్భుతమైన సంఘటనను చూడటానికి అక్కడికి చేరుకున్నారు.
జడీకృతే తదా లోకే రామే వరధనుర్ధరే। నిర్వీర్యో జామదగ్న్యోఽసౌ రామో రామముదైక్షత
అప్పుడు రాముడు గొప్ప ధనుస్సు పట్టుకున్నపుడు లోకం స్థిరంగా మారింది. జామదగ్న్యుడు శక్తి లేని వాడై, ఆనందంగా రాముని చూశాడు.
తేజోభిర్గతవీర్యత్వాజ్జామదగ్న్యో జడీకృతః। రామం కమలపత్రాక్షం మన్దం మన్దమువాచ హ
రాముని తేజంతో శక్తి కోల్పోయిన జామదగ్న్యుడు, కమలదళాలాంటి కళ్లున్న రాముని నెమ్మదిగా, మృదువుగా ఇలా అన్నాడు.
కాశ్యపాయ మయా దత్తా యదా పూర్వం వసుంధరా। విషయే మే న వస్తవ్యమితి మాం కాశ్యపోఽబ్రవీత్
పూర్వం నేను ఈ భూమిని కాశ్యపునికి ఇచ్చాను; అప్పుడే కాశ్యపుడు నాకు, నా ప్రాంతంలో నివసించకూడదని చెప్పాడు.
సోఽహం గురువచః కుర్వన్ పృథివ్యాం న వసే నిశామ్। తదాప్రభృతి కాకుత్స్థ కృతా మే కాశ్యపస్య హ
కాబట్టి గురువు మాటను పాటిస్తూ, రాత్రిపూట భూమిపై నివసించను. అప్పటి నుంచి, కకుత్స్థ వంశజా, కాశ్యపుని మాటను నేను నిలబెట్టుకున్నాను.
తామిమాం మద్గతిం వీర హన్తుం నార్హసి రాఘవ। మనోజవం గమిష్యామి మహేన్ద్రం పర్వతోత్తమమ్
వీరా రాఘవా, నా ఈ మార్గాన్ని నాశనం చేయకూడదు. నేను మనసులో ఆలోచన వచ్చిన వేగంతో మహేంద్రపర్వతానికి వెళ్ళిపోతాను.
లోకాస్త్వప్రతిమా రామ నిర్జితాస్తపసా మయా। జహి తాఞ్ఛరముఖ్యేన మా భూత్ కాలస్య పర్యయః
రామా, తపస్సుతో నేను పొందిన ఈ అపూర్వ లోకాలను నీ శ్రేష్ఠమైన బాణంతో నాశనం చేయి; కాలాంతరంలో నాశనం రాకుండా చూడు.
అక్షయ్యం మధుహన్తారం జానామి త్వాం సురేశ్వరమ్। ధనుషోఽస్య పరామర్శాత్ స్వస్తి తేఽస్తు పరంతప
మధును సంహరించిన, అమరుడవైన దేవేంద్రుడవు నీవని నాకు తెలుసు. ఈ ధనుస్సును తాకినందుకు నీకు శుభం కలగాలి, శత్రువులను దహించే వాడా.
ఏతే సురగణాః సర్వే నిరీక్షన్తే సమాగతాః। త్వామప్రతిమకర్మాణమప్రతిద్వన్ద్వమాహవే
ఈ సమస్త దేవతలు నీ అపూర్వ కార్యాలను, యుద్ధంలో సమానుడు లేని నిన్ను చూస్తూ ఇక్కడికి వచ్చి నిలబడ్డారు.
న చేయం మమ కాకుత్స్థ వ్రీడా భవితుమర్హతి। త్వయా త్రైలోక్యనాథేన యదహం విముఖీకృతః
కకుత్స్థ వంశజా, నీవు మూడు లోకాల అధిపతివై నన్ను ఓడించినందుకు నాకు ఇది అవమానంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు.
శరమప్రతిమం రామ మోక్తుమర్హసి సువ్రత। శరమోక్షే గమిష్యామి మహేన్ద్రం పర్వతోత్తమమ్
ధృఢనిశ్చయుడైన రామా, నీవు ఈ అపూర్వ బాణాన్ని విడువాలి. బాణాన్ని విడిచిన తరువాత నేను మహేంద్రపర్వతానికి వెళ్ళిపోతాను.
తథా బ్రువతి రామే తు జామదగ్న్యే ప్రతాపవాన్। రామో దాశరథిః శ్రీమాంశ్చిక్షేప శరముత్తమమ్
జామదగ్న్యుడు రామునితో ఇలా చెప్పిన తరువాత, దశరథ కుమారుడైన రాముడు, మహిమాన్వితుడై, ఉత్తమమైన బాణాన్ని విడిచాడు.
స హతాన్ దృశ్య రామేణ స్వాఁల్లోకాంస్తపసార్జితాన్। జామదగ్న్యో జగామాశు మహేన్ద్రం పర్వతోత్తమమ్
తపస్సుతో పొందిన తన లోకాలను రాముడు నాశనం చేసినదాన్ని చూసి, జామదగ్న్యుడు వెంటనే మహేంద్రపర్వతానికి వెళ్ళిపోయాడు.
తతో వితిమిరాః సర్వా దిశశ్చోపదిశస్తథా। సురాః సర్షిగణా రామం ప్రశశంసురుదాయుధమ్
అంతటా దిక్కులు, మధ్య దిక్కులు ప్రకాశించాయి; దేవతలు, ఋషుల సమూహాలు గొప్ప ధనుస్సు పట్టిన రాముని స్తుతించారు.
రామం దాశరథిం రామో జామదగ్న్యః ప్రపూజితః। తతః ప్రదక్షిణీకృత్య జగామాత్మగతిం ప్రభుః
దశరథ కుమారుడైన రాముడిని, జామదగ్న్యుడైన రాముడు ఘనంగా సత్కరించాడు. ఆ తరువాత ప్రదక్షిణంగా చేసి, ప్రభువు తన మార్గంలో వెళ్లిపోయాడు.
thumb|సప్తసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాణ్డే సప్తసప్తతితమః సర్గః ॥౧-
ఇది డెబ్బైయేడవ సర్గ. వినండి.
గతే రామే ప్రశాన్తాత్మా రామో దాశరథిర్ధనుః। వరుణాయాప్రమేయాయ దదౌ హస్తే మహాయశాః
రాముడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, ప్రశాంతమైన మనసున్న దశరథుని కుమారుడు రాముడు, గొప్ప కీర్తిని పొందినవాడు, ఆ ధనుస్సును అపారమైన వరుణుని చేతిలో పెట్టాడు.
అభివాద్య తతో రామో వసిష్ఠప్రముఖానృషీన్। పితరం వికలం దృష్ట్వా ప్రోవాచ రఘునన్దనః
ఆ తరువాత రాముడు వశిష్ఠుడు మొదలైన మహర్షులకు నమస్కరించి, తన తండ్రిని బాధతో ఉన్నట్టుగా చూసి, రఘువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు ఇలా అన్నాడు.
జామదగ్న్యో గతో రామః ప్రయాతు చతురంగిణీ। అయోధ్యాభిముఖీ సేనా త్వయా నాథేన పాలితా
జామదగ్న్యుడు అయిన రాముడు వెళ్లిపోయాడు. ఇప్పుడు నీవు రక్షణగా ఉండగా, నాలుగు విభాగాల సైన్యం అయోధ్య వైపు ప్రయాణించాలి.
రామస్య వచనం శ్రుత్వా రాజా దశరథః సుతమ్। బాహుభ్యాం సమ్పరిష్వజ్య మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ రాఘవమ్
రాముని మాటలు విని, రాజైన దశరథుడు తన కుమారుడైన రాఘవుణ్ణి రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసి, అతని తలపై ముద్దిచ్చాడు.
గతో రామ ఇతి శ్రుత్వా హృష్టః ప్రముదితో నృపః। పునర్జాతం తదా మేనే పుత్రమాత్మానమేవ చ
రాముడు వెళ్లిపోయాడని విని, రాజు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా మారాడు. ఆ సమయంలో తన కుమారుడిని, తనను తాను మళ్లీ పుట్టినట్టుగా భావించాడు.
చోదయామాస తాం సేనాం జగామాశు తతః పురీమ్। పతాకాధ్వజినీం రమ్యాం తూర్యోద్ఘుష్టనినాదితామ్
ఆ సైన్యాన్ని ముందుకు పోవాలని ఆజ్ఞాపించి, వెంటనే పట్టణానికి వెళ్లాడు. ఆ నగరం జెండాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడి, తూర్యాలు, మృదంగాల శబ్దాలతో మారుమోగుతూ అందంగా కనిపించింది.
సిక్తరాజపథారమ్యాం ప్రకీర్ణకుసుమోత్కరామ్। రాజప్రవేశసుముఖైః పౌరైర్మఙ్గలపాణిభిః
రాజమార్గం నీటితో చల్లబడి, పుష్పాల రాశులతో అలంకరించబడి, మంగళకరమైన వస్తువులు చేతబట్టి రాజును ఆహ్వానించేందుకు ప్రజలు రాజప్రవేశ ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నారు.
సమ్పూర్ణాం ప్రావిశద్ రాజా జనౌఘైః సమలంకృతామ్। పౌరైః ప్రత్యుద్గతో దూరం ద్విజైశ్చ పురవాసిభిః
రాజు జనసమూహాలతో నిండిన, అలంకరించబడిన పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు. ప్రజలు, బ్రాహ్మణులు, పట్టణవాసులు దూరం నుంచే స్వాగతం పలికారు.
పుత్రైరనుగతః శ్రీమాన్ శ్రీమద్భిశ్చ మహాయశాః। ప్రవివేశ గృహం రాజా హిమవత్సదృశం ప్రియమ్
తన కుమారులు, మహిమాన్వితులైన స్నేహితులతో కూడి, రాజు హిమవంతు పర్వతాన్ని పోలిన తన ప్రియమైన రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు.