స విసృజ్య తతో రామః పుష్పకం హేమభూషితమ్ । ప్రవివేశ మహాబాహురశోకవనికాం తదా ।। ౭.౪౨.
అప్పుడా రాముడు బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న పుష్పకాన్ని పంపించి, తన బాహుబలంతో అశోకవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
చన్దనాగురుచూతైశ్చ తుఙ్గకాలేయకైరపి । దేవదారువనైశ్చాపి సమన్తాదుపశోభితామ్ ।। ౭.౪౨.
ఆ వనం చందనం, అగరు, మామిడి, ఎత్తైన కాలేయక వృక్షాలు, దేవదారు వనాలతో చుట్టూ అందంగా అలంకరించబడి ఉంది.
చమ్పకాశోకపున్నాగమధూకపనసాసనైః । శోభితాం పారిజాతైశ్చ విధూమజ్వలనప్రభైః ।। ౭.౪౨.
అది చంపక, అశోక, పున్నాగ, మధూక, పనస, సాల వృక్షాలతో, పొగ లేని అగ్నిలా ప్రకాశించే పారిజాతాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
లోధ్రనీపార్జునైర్నాగైః సప్తపర్ణాతిముక్తకైః । మన్దారకదలీగుల్మలతాజాలసమావృతామ్ ।। ౭.౪౨.
అది లోధ్ర, నీప, అర్జున, నాగ, సప్తపర్ణ, అతిముక్తక వృక్షాలతో, మందార, అరటి, లతల సమూహాలతో కప్పబడి ఉంది.
ప్రియఙ్గుభిః కదమ్బైశ్చ తథా చ వకులైరపి । జమ్బూభిర్దాడిమైశ్చైవ కోవిదారైశ్చ శోభితామ్ ।। ౭.౪౨.
ప్రియంగు, కదంబ, వకుల, జంబు, దాడిమ, కోవిదార వృక్షాలతో ఆ వనం మరింత అందంగా ఉంది.
సర్వదా కుసుమై రమ్యైః ఫలవద్భిర్మనోరమైః । దివ్యగన్ధరసోపేతైస్తరుణాఙ్కురపల్లవైః ।। ౭.౪౨.
అందులో ఎప్పుడూ అందమైన పువ్వులు, రుచికరమైన ఫలాలు, పరిమళభరితమైన కొత్త మొగ్గలు, కోయిలిన పల్లవాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తథైవ తరుభిర్దివ్యైః శిల్పిభిః పరికల్పితైః । చారుపల్లవపుష్పాఢ్యైర్మత్తభ్రమరసఙ్కులైః ।। ౭.౪౨.
అలాగే, కళాకారులు తయారు చేసిన దివ్య వృక్షాలు, అందమైన ఆకులు, పుష్పాలతో, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
కోకిలైర్భృఙ్గరాజైశ్చ నానావర్ణైశ్చ పక్షిభిః । శోభితాం శతశశ్చిత్రాం చూతవృక్షావతంసకైః ।। ౭.౪౨.
కోకిలలు, తేనెటీగల రాజు, ఎన్నో రంగుల పక్షులు, వందలాది మామిడి వృక్షాలతో ఆ వనం అలంకరించబడి ఉంది.
శాతకుమ్భనిభాః కేచిత్కేచిదగ్నిశిఖోపమాః । నీలాఞ్జననిభాశ్చాన్యే భాన్తి తత్రత్యపాదపాః ।। ౭.౪౨.
అక్కడ కొన్ని వృక్షాలు మెరిసే బంగారంలా, మరికొన్ని అగ్నిశిఖలవంటి రంగులో, ఇంకొన్ని నీలాంజనం వలె నలుపుగా కనిపిస్తున్నాయి.
సురభీణి చ పుష్పాణి మాల్యాని వివిధాని చ । దీర్ఘికా వివిధాకారాః పూర్ణాః పరమవారిణా ।। ౭.౪౨.
అక్కడ పరిమళభరితమైన పుష్పాలు, వివిధ రకాల హారాలు, ఎన్నో ఆకారాలలో ఉన్న, శుద్ధమైన నీటితో నిండిన చెరువులు ఉన్నాయి.
మాణిక్యకృతసోపానాః స్ఫాటికాన్తరకుట్టిమాః । ఫుల్లపద్మోత్పలవనాశ్చక్రవాకోపశోభితాః ।। ౭.౪౨.
మాణిక్యంతో చేసిన మెట్లూ, స్ఫటికంతో అలంకరించిన నేలలు, వికసించిన తామరలు, నీలోత్పల వనాలు, చక్రవాక పక్షులతో ఆ చెరువులు అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
దాత్యూహశుకసఙ్ఘుష్టా హంససారసనాదితాః । తరుభిః పుష్పవద్భిశ్చ తీరజైరుపశోభితాః ।। ౭.౪౨.
దాత్యూహ, చిలుకల కిలకిలారావాలతో, హంసలు, సారస పక్షుల కూళ్లతో, తీరం పుష్పవంతమైన వృక్షాలతో ఆ చెరువులు మరింత అందంగా ఉన్నాయి.
ప్రాకారైర్వివిధాకారైః శోభితాశ్చ శిలాతలైః । తత్రైవ చ వనోద్దేశే వైడూర్యమణిసన్నిభైః ।। ౭.౪౨.
వివిధమైన రూపాల గోడలతో, రకాల రాళ్లతో అలంకరించబడిన ఆ ప్రాంతంలో, అడవి మధ్యలో, వైడూర్య మణిలా మెరిసే రాళ్ల తలపైన కూడా అందంగా కనిపించింది.
శాద్వలైః పరమోపేతాం పుష్పితద్రుమకాననామ్ । తత్ర సఙ్ఘర్షజాతానాం వృక్షాణాం పుష్పశాలినామ్ ।। ౭.౪౨.
అక్కడ ఉన్న ఆ అడవి, మృదువైన పచ్చికతో, పుష్పాలతో నిండిన చెట్లతో కూడిన తోటలతో, చెట్ల నుండి పడి ఉన్న పువ్వులతో భూమి పరచబడి ఎంతో అందంగా ఉంది.
ప్రస్తరాః పుష్పశబలా నభస్తారాగణైరివ । నన్దనం హి యథేన్ద్రస్య బ్రాహ్మం చైత్రరథం యథా । తథాభూతం హి రామస్య కాననం సన్నివేశనమ్ ।। ౭.౪౨.
రాళ్ల పైభాగాలు పువ్వులతో మచ్చలు పడినట్లు ఉండి, ఆకాశంలో నక్షత్రాల సమూహంలా మెరిసాయి. ఇంద్రుని నందనవనం, బ్రహ్మదేవుని చైత్రరథవనం లాగా, రాముని ఆ అడవి నివాసం కూడా అద్భుతంగా కనిపించింది.
బహ్వాసనగృహోపేతాం లతాగృహసమావృతామ్ । అశోకవనికాం స్ఫీతాం ప్రవిశ్య రఘునన్దనః ।। ౭.౪౨.
అనేక ఆసనాల గృహాలతో, లతా మంటపాలతో చుట్టుముట్టబడి, పుష్పాలతో నిండిన అశోకవనంలో రఘువంశంలో ఆనందాన్ని తెచ్చిన రాముడు ప్రవేశించాడు.
ఆసనే చ శుభాకారే పుష్పప్రకరభూషితే । కుశాస్తరణసంస్తీర్ణే రామః సన్నిషసాద హ ।। ౭.౪౨.
పువ్వులతో అలంకరించబడిన, కుశ గడ్డి పరచబడిన అందమైన ఆసనంపై రాముడు కూర్చున్నాడు.
సీతామాదాయం హస్తేన మధుమైరేయకం శుచి । పాయయామాస కాకుత్స్థః శచీమివ పురన్దరః ।। ౭.౪౨.
శుద్ధమైన తేనెల మద్యం తీసుకొని, సీతను చేతిపట్టి, కకుత్స్థుడు ఆమెకు తాగించాడు. అది ఇంద్రుడు శచీదేవికి మద్యం తాగించినట్లే జరిగింది.
మాంసాని చ సమృష్టాని ఫలాని వివిధాని చ । రామస్యాభ్యవహారార్థం కిఙ్కరాస్తూర్ణమాహరన్ ।। ౭.౪౨.
రాముని భోజనార్థం, సేవకులు త్వరగా బాగా వండిన మాంసం, వివిధ రకాల పండ్లు తీసుకొచ్చారు.
ఉపానృత్యంశ్చ రాజానం నృత్యగీతవిశారదాః । బాలాశ్చ రూపవత్యశ్చ స్త్రియః పానవశానుగాః ।। ౭.౪౨.
నాట్యం, పాటలో నైపుణ్యం కలిగిన అందమైన యువతులు, మద్యం ప్రభావంతో, రాజు ఎదుట నాట్యం చేశారు.
మనోభిరామా రామాస్తా రామో రమయతాం వరః । రమయామాస ధర్మాత్మా నిత్యం పరమభూషితః ।। ౭.౪౨.
ఆ స్త్రీలు మనసును ఆకట్టుకునే వారు, ఎప్పుడూ అలంకరించబడి ఉండేవారు. ధర్మాత్ముడైన రాముడు, ఆనందాన్ని పంచేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, వారిని సంతోషపరిచాడు.
స తయా సీతయా సార్ధమాసీనో విరరాజ హ । అరున్ధత్యా సహాసీనో వసిష్ఠ ఇవ తేజసా ।। ౭.౪౨.
సీతతో కలిసి కూర్చున్న రాముడు, అరుంధతితో వసిష్ఠుడు కూర్చున్నట్లు, తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.
ఏవం రామో ముదా యుక్తః సీతాం సురసుతోపమామ్ । రమయామాస వైదేహీమహన్యహని దేవవత్ ।। ౭.౪౨.
అలా రాముడు, దేవకన్యలకు సమానమైన సీతను, ప్రతి రోజూ దేవతలా సంతోషపరిచేవాడు.
తథా తయోర్విహరతోః సీతారాఘవయోశ్చిరమ్ । అత్యక్రామచ్ఛుభః కాలః శైశిరో భోగదః సదా ।। ౭.౪౨.
అలా సీత, రాఘవులు కలిసి ఆనందంగా కాలక్షేపం చేస్తూ ఉండగా, శుభమైన శిశిర ఋతువు ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ఇస్తూ గడిచిపోయింది.
దశవర్షసహస్రాణి గతాని సుమహాత్మనోః । ప్రాప్తయోర్వివిధాన్భోగానతీతః శిశిరాగమః ।। ౭.౪౨.
అంతటి మహాత్ములైన వారిద్దరికీ పది వేల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. వారు అనేక సుఖాలు అనుభవిస్తూ, శిశిరకాలం ముగిసింది.
పూర్వాహ్ణే ధర్మకార్యాణి కృత్వా ధర్మేణ ధర్మవిత్ । శేషం దివసభాగార్ధమన్తఃపురగతో ఽభవత్ ।। ౭.౪౨.
ఉదయం ధర్మకార్యాలు నెరవేర్చిన రాముడు, మిగతా అరవై భాగం సమయం అంతఃపురంలో గడిపేవాడు.
సీతాపి దేవకార్యాణి కృత్వా పౌర్వాహ్ణికాని వై । శ్వశ్రూణామకరోత్పూజాం సర్వాసామవిశేషతః ।। ౭.౪౨.
సీత కూడా ఉదయపు దేవతల పూజలు ముగించాక, తన అత్తమణులను అందరినీ, ఎవరినీ విడిచిపెట్టకుండా పూజించేది.
అభ్యగచ్ఛత్తతో రామం విచిత్రాభరణామ్బరా । త్రివిష్టపే సహస్రాక్షముపవిష్టం యథా శచీ ।। ౭.౪౨.
తరువాత, సీత అందమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించి, రాముని వద్దకు వచ్చేది. అది, శచీదేవి త్రివిష్టపంలో సహస్రాక్షుడి వద్దకు వెళ్లినట్లే ఉండేది.
దృష్ట్వా తు రాఘవః పత్నీం కల్యాణేన సమన్వితామ్ । ప్రహర్షమతులం లేభే సాధు సాధ్వితి చాబ్రవీత్ ।। ౭.౪౨.
అందమైన లక్షణాలతో కూడిన తన భార్యను చూసి, రాఘవుడు అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందాడు. 'బాగుంది, బాగుంది' అని అన్నాడు.
అబ్రవీచ్చ వరారోహాం సీతాం సురసుతోపమామ్ । అపత్యలాభో వైదేహి త్వయి మే సముపస్థితః ।। ౭.౪౨.
అప్పుడు రాముడు, దేవకన్యలకు సమానమైన, సీతను చూసి ఇలా అన్నాడు: 'వైదేహి! మనకు సంతానం కలిగే సమయం వచ్చింది.'