ఇన్ద్రమాశంసమానస్తు త్రాతారం సింహికాసుతః । ఇన్ద్ర ఇన్ద్రేతి సంత్రాసాన్ముహుర్మహురభాషత ।। ౭.౩౫.
సింహిక కుమారుడు రక్షణ కోసం ఇంద్రుని ఆశిస్తూ, భయంతో పదే పదే 'ఇంద్రా! ఇంద్రా!' అని అరవసాగాడు.
రాహోర్విక్రోశమానస్య ప్రాగేవాలక్షితం స్వరమ్ । శ్రుత్వేన్ద్రోవాచ మా భైషీరహమేనం నిషూదయే ।। ౭.౩౫.
రాహువు అరుపును ముందే గమనించిన ఇంద్రుడు, 'భయపడకుము, నేనే అతన్ని సంహరిస్తాను' అని అన్నాడు.
ఐరావతం తతో దృష్ట్వా మహత్తదిదమిత్యపి । ఫలం మత్వా హస్తిరాజమభిదుద్రావ మారుతిః ।। ౭.౩౫.
ఆ సమయంలో ఎర్రావతాన్ని చూసిన మారుతి, అది గొప్ప ఫలమని భావించి, ఏనుగుల రాజు వైపు పరుగెత్తాడు.
తథాస్య ధావతో రూపమైరావతజిఘృక్షయా । ముహూర్తమభవద్ఘోరమిన్ద్రాగ్న్యోరివ భాస్వరమ్ ।। ౭.౩౫.
అలా ఎర్రావతాన్ని పట్టుకోవాలని పరుగెత్తుతున్నప్పుడు, హనుమంతుడి రూపం కొంతసేపు భయంకరంగా, ఇంద్రుడు, అగ్ని దేవుడు లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసింది.
ఏవమాధావమానం తు నాతిక్రుద్ధః శచీపతిః । హస్తాన్తాదతిముక్తేన కులిశేనాభ్యతాడయత్ ।। ౭.౩౫.
అలా పరుగెత్తుతున్న హనుమంతుడిని, శచీదేవి భర్త అయిన ఇంద్రుడు, ఎక్కువ కోపం లేకుండా, తన చేతిలోని వజ్రాయుధంతో కొట్టాడు.
తతో గిరౌ పపాతైష ఇన్ద్రవజ్రాభితాడితః । పతమానస్య చైతస్య వామో హనురభజ్యత ।। ౭.౩౫.
ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తగిలి, హనుమంతుడు కొండపై పడిపోయాడు. పడిపోతున్నప్పుడు అతని ఎడమ చెంప విరిగిపోయింది.
తస్మింస్తు పతితే బాలే వజ్రతాడనవిహ్వలే । చుక్రోధేన్ద్రాయ పవనః ప్రజానామహితాయ సః ।। ౭.౩౫.
అలా చిన్నవాడు వజ్రాయుధం తాకి, మూర్చిపోయి పడిపోవడంతో, ప్రాణులకు హాని కలిగిందని భావించి, వాయుదేవుడు ఇంద్రునిపై కోపించుకున్నాడు.
ప్రచారం స తు సఙ్గృహ్య ప్రజాస్వన్తర్గతః ప్రభుః । గుహాం ప్రవిష్టః స్వసుతం శిశుమాదాయ మారుతః ।। ౭.౩౫.
వాయుదేవుడు తన ప్రభావాన్ని సమీకరించుకొని, ప్రాణుల్లో అంతర్భాగంగా మారి, తన కుమారుడైన మారుతిని తీసుకుని ఒక గుహలోకి వెళ్లిపోయాడు.
విణ్మూత్రాశయమావృత్య ప్రజానాం పరమార్తికృత్ । రురోధ సర్వభూతాని యథా వర్షాణి వాసవః ।। ౭.౩౫.
వాడు మలమూత్ర మార్గాలను మూసివేసి, సకల జీవులకు గొప్ప బాధ కలిగించాడు. ఇంద్రుడు వర్షాన్ని ఆపినట్లు, ఆ ప్రాణులు అన్నీ అతని చేత నిరోధించబడ్డాయి.
వాయుప్రకోపాద్భూతాని నిరుచ్ఛ్వాసాని సర్వతః । సన్ధిభిర్భిద్యమానైశ్చ కాష్ఠభూతాని జజ్ఞిరే ।। ౭.౩౫.
గాలి కోపంతో, అన్ని ప్రాణులు ఊపిరాడక బీటలు బారాయి. వారి జోడులు విడిపోవడంతో, చెక్కపొలికలవంటి జీవులు పుట్టుకొచ్చాయి.
నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం నిష్క్రియం ధర్మవర్జితమ్ । వాయుప్రకోపాత్ऺత్రైలోక్యం నిరయస్థమివాభవత్ ।। ౭.౩౫.
గాలి కోపంతో, మూడు లోకాలు వేదపఠనం, హోమమంత్రాలు, కర్మలు, ధర్మం అన్నీ లేకుండా పోయాయి. అవి నరకంలో ఉన్నట్లయ్యాయి.
తతః ప్రజాః సగన్ధర్వాః సదేవాసురమానుషాః । ప్రజాపతిం సమాధావన్దుఃఖితాశ్చ సుఖేచ్ఛయా ।। ౭.౩౫.
అప్పుడు గంధర్వులు, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు సహా సకల ప్రాణులు బాధతో, సుఖం కోసం ప్రజాపతిని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.
ఊచుః ప్రాఞ్జలయో దేవా మహోదరనిభోదరాః । త్వయా ను భగవన్సృష్టాః ప్రజానాథ చతుర్విధాః ।। ౭.౩౫.
పెద్ద కొండల్లాంటి పొట్టలతో ఉన్న దేవతలు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నారు: 'ప్రభూ! నువ్వే ఈ నాలుగు రకాల ప్రాణులను సృష్టించావు.'
త్వయా దత్తో ఽయమస్మాకమాయుషః పవనః పతిః । సో ఽస్మాన్ప్రాణేశ్వరో భూత్వా కస్మాదేషో ఽద్య సత్తమ ।। ౭.౩౫.
'ప్రభూ! మా ఆయుష్కు అధిపతిగా గాలిని నువ్వే నియమించావు. ఇప్పుడు ప్రాణాధిపతిగా ఉన్న ఆ గాలి, ఎందుకు మమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడుతున్నాడు?'
రురోధ దుఃఖం జనయన్నన్తఃపుర ఇవ స్త్రియః । తస్మాత్త్వాం శరణం ప్రాప్తా వాయునోహతా వయమ్ ।। ౭.౩౫.
'అతడు మమ్మల్ని అడ్డగించి, ఇంట్లో ఉన్న మహిళల్లా బాధ పెట్టాడు. అందుకే గాలి చేత బాధపడుతూ మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము.'
ఏతత్ప్రజానాం శ్రుత్వా తు ప్రజానాథః ప్రజాపతిః । కారణాదితి చోక్త్వాసౌ ప్రజాః పునరభాషత ।। ౭.౩౫.
ప్రాణులు ఇలా చెప్పిన మాటలు విని, ప్రజాపతి 'ఇది కారణం' అని చెప్పి, మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు.
యస్మింశ్చ కారణే వాయుశ్చుక్రోధ చ రురోధ చ । ప్రజాః శృణుధ్వం తత్సర్వం శ్రోతవ్యం చాత్మనః క్షమమ్ ।। ౭.౩౫.
'ఎందుకు గాలి కోపంతో మిమ్మల్ని అడ్డుకున్నాడో, ఆ కారణాన్ని మీరు అందరూ వినండి. మీకు వినడం సముచితమే.'
పుత్రస్తస్యామరేశేన ఇన్ద్రేణాద్య నిపాతితః । రాహోర్వచనమాస్థాయ తతః స కుపితో ఽనిలః ।। ౭.౩౫.
'ఇంద్రుడు, రాహువు మాట విని, ఈరోజు గాలి కుమారుడిని సంహరించాడు. అందుకే గాలి కోపంగా మారాడు.'
అశరీరః శరీరేషు వాయుశ్చరతి పాలయన్ । శరీరం హి వినా వాయుం సమతాం యాతి దారుభిః ।। ౭.౩౫.
'గాలి శరీరం లేకుండా, శరీరాల్లో సంచరిస్తూ వాటిని పోషిస్తాడు. గాలి లేకుండా శరీరాలు చెక్కపొలికల్లా అయిపోతాయి.'
వాయుః ప్రాణః సుఖం వాయుర్వాయుః సర్వమిదం జగత్ । వాయునా సమ్పరిత్యక్తం న సుఖం విన్దతే జగత్ ।। ౭.౩౫.
'గాలే ప్రాణం, గాలే సుఖం, ఈ జగత్తులో అన్నీ గాలే. గాలి విడిచిపెడితే, ఈ లోకానికి సుఖం ఉండదు.'
అద్యైవ చ పరిత్యక్తం వాయునా జగదాయుషా । అద్యైవ తే నిరుచ్ఛ్వాసాః కాష్ఠకుడ్యోపమాః స్థితాః ।। ౭.౩౫.
'ఈ రోజు ప్రాణవాయువు లోకాన్ని విడిచిపోయింది. మీరు అందరూ ఊపిరిలేని చెక్కగోడల్లా నిలబడ్డారు.'
తద్యామస్తత్ర యత్రాస్తే మారుతో రుక్ప్రదో హి నః । మా వినాశం గమిష్యామ అప్రసాద్యాదితేః సుతాః ।। ౭.౩౫.
'మనకు బాధ కలిగిస్తున్న గాలి ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడికి మనం వెళ్లాలి. ఆదితి కుమారులను ప్రసన్నం చేయకుండా మనం నాశనం కాకూడదు.'
తతః ప్రజాభిః సహితః ప్రజాపతిః సదేవగన్ధర్వభుజఙ్గగుహ్యకైః । జగామ తత్రాస్యతి యత్ర మారుతః సుతం సురేన్ద్రాభిహతం ప్రగృహ్య సః ।। ౭.౩౫.
అంతటితో ప్రజాపతి, ప్రజలు, దేవతలు, గంధర్వులు, పాములు, గుహ్యకులతో కలిసి, దేవేంద్రుడు సంహరించిన కుమారుడిని ఒడిలో పట్టుకుని ఉన్న గాలి వద్దకు వెళ్లాడు.
తతో ఽర్కవైశ్వానరకాఞ్చనప్రభం సుతం తదోత్సఙ్గగతం సదాగతేః । చతుర్ముఖో వీక్ష్య కృపామథాకరోత్సదేవగన్ధర్వర్షియక్షరాక్షసైః ।। ౭.౩౫.
అక్కడ, సూర్యుడు, అగ్ని, బంగారం లాంటి ప్రకాశంతో ఉన్న కుమారుడు తన తండ్రి ఒడిలో పడుకుని ఉండటం చూచి, నాలుగు ముఖాలవాడు దేవతలు, గంధర్వులు, ఋషులు, యక్షులు, రాక్షసులతో కలిసి దయతో చూశాడు.
తతః పితామహం దృష్ట్వా వాయుః పుత్రవధార్దితః । శిశుకం తం సమాదాయ ఉత్తస్థౌ ధాతురగ్రతః ।। ౭.౩౬.
తర్వాత, తండ్రిపెద్దను చూసిన గాలి, కుమారుని మరణంతో బాధపడి, ఆ చిన్నవాడిని తీసుకుని సృష్టికర్త ఎదుట నిలబడ్డాడు.
చలకుణ్డలమౌలిస్రక్తపనీయవిభూషణః । పాదయోర్న్యపతద్వాయుస్తిస్రోపస్థాయ వేధసే ।। ౭.౩౬.
తడులాడే కుండలాలు, పూలమాల, నీటి ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన గాలి, సృష్టికర్త వద్దకు వెళ్లి, మూడు సార్లు అతని పాదాలకు నమస్కరించాడు.
తం తు వేదవిదా తేన లమ్బాభరణశోభినా । వాయుముత్థాప్య హస్తేన శిశుం తం పరిమృష్టవాన్ ।। ౭.౩౬.
వేదాలు తెలిసిన ఆ మహాత్ముడు, మెరిసే అలంకారాలతో అలంకరించబడి, తన చేతితో గాలిని లేపి, ఆ చిన్నవాడిని మృదువుగా తాకాడు.
స్పృష్టమాత్రస్తతః సో ఽథ సలీలం పద్మయోనినా । జలసిక్తం యథా సస్యం పునర్జీవితమాప్తవాన్ ।। ౭.౩౬.
కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మ తాకగానే, ఆ శిశువు నీళ్ళు చల్లిన మొక్కలా, మళ్లీ ప్రాణం పొందాడు.
ప్రాణవన్తమిమం దృష్ట్వా ప్రాణో గన్ధవహో ముదా । చచార సర్వభూతేషు సన్నిరుద్ధం యథా పురా ।। ౭.౩౬.
ఈ బాలుడు ప్రాణాలతో ఉన్నాడని చూసి, సుగంధ గాలి ఆనందంతో మునుపటిలా అన్ని జీవుల్లో తిరిగింది, ఇక ఆగిపోలేదు.
మరుద్రోధాద్వినిర్ముక్తాస్తాః ప్రజా ముదితా ఽభవన్ । శీతదాహవినిర్ముక్తాః పద్మిన్య ఇవ సామ్బుజాః ।। ౭.౩౬.
గాలి ఆపివేత నుండి విముక్తులైన ప్రాణులు, చలి వేడి బాధల నుండి బయటపడిన పద్మాలు తమ ముక్కులతో ఉన్నట్లుగా, ఆనందంగా మారారు.