ఇత్యేవం మతిమాస్థాయ వాలీ కర్ణముపాశ్రితః । జపన్వై నైగమాన్మన్త్రాంస్తస్థౌ పర్వతరాడివ ।। ౭.౩౪.
ఇలా నిర్ణయించుకుని, వాలీ తన బలాన్ని నమ్ముకుని, వేద మంత్రాలు జపిస్తూ పర్వత శిఖరంలా నిలబడ్డాడు.
తావన్యోన్యం జిఘృక్షన్తౌ హరిరాక్షసపార్థివౌ । ప్రయత్నవన్తౌ తత్కర్మ ఈహతుర్బలదర్పితౌ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ ఆ వానరుడు, రాక్షస రాజు ఇద్దరూ ఒకరిని ఒకరు పట్టుకోవాలని ఉత్సాహంతో, తమ బలాన్ని చూపిస్తూ శ్రమతో కార్యాన్ని కొనసాగించారు.
హస్తగ్రాహం తు తం మత్వా పాదశబ్దేన రావణమ్ । పరాఙ్ముఖో ఽపి జగ్రాహ వాలీ సర్పమివాణ్డజః ।। ౭.౩౪.
రావణుడు తనను పట్టుకోవాలని యత్నిస్తున్నాడని గ్రహించిన వాలీ, వెనక్కు తిరిగి ఉన్నప్పటికీ, తన కాలితో రావణుడిని గరుడుడు పామును పట్టుకున్నట్టు పట్టుకున్నాడు.
గ్రహీతుకామం తం గృహ్య రక్షసామీశ్వరం హరిః । ఖముత్పపాత వేగేన కృత్వా కక్షావలమ్బినమ్ ।। ౭.౩౪.
తనను పట్టుకోవాలని వచ్చిన రాక్షసాధిపతిని వానరుడు పట్టుకుని, రావణుడిని తన కక్షంలో వేలాడదీసుకుని వేగంగా ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
తం చాపీడయమానం తు వితుదన్తం నఖైర్ముహుః । జహార రావణం వాలీ పవనస్తోయదం యథా ।। ౭.౩౪.
రావణుడు ఎన్ని సార్లు గోళ్లతో కొట్టినా, తాపీడించినా, వాలీ అతన్ని గాలివాన మేఘాన్ని ఎత్తుకుపోయినట్టు తీసుకెళ్లాడు.
అథ తే రాక్షసామాత్యా హ్రియమాణం దశాననమ్ । ముమోక్షయిషవో వాలిం రవమాణా అభిద్రుతాః ।। ౭.౩౪.
అప్పుడు రావణుడు అరుస్తూ వాలీ చేతిలో పట్టుబడి పోతున్నాడని చూసిన రాక్షస మంత్రులు, అతన్ని విడిపించేందుకు పరుగెత్తారు.
అన్వీయమానస్తైర్వాలీ భ్రాజతే ఽమ్బరమధ్యగః । అన్వీయమానో మేఘౌఘైరమ్బరస్థ ఇవాంశుమాన్ ।। ౭.౩౪.
వాళ్లంతా వెంబడించగా, వాలి ఆకాశ మధ్యలో సూర్యుడు మేఘాల మధ్య వెలిగినట్టు ప్రకాశించాడు.
తే ఽశక్నువన్తః సమ్ప్రాప్తుం వాలినం రాక్షసోత్తమాః । తస్య బాహూరువేగేన పరిశ్రాన్తా వ్యవస్థితాః ।। ౭.౩౪.
వాళ్లంతా వాలిని అందుకోలేక, అతని చేతులు, తొడల బలానికి అలసిపోయి, ఆ రాక్షసులు ఆగిపోయారు.
వాలిమార్గాదపాక్రామన్పర్వతేన్ద్రో హి గచ్ఛతః । కిం పునర్జీవితప్రేప్సుర్బిభ్రద్వై మాంసశోణితమ్ ।। ౭.౩౪.
వాలి దారి చూస్తే, కొండల రాజు కూడా తప్పించుకుంటాడు. మరి ప్రాణాలు విలువైనవాడు, మాంసం, రక్తంతో ఉన్నవాడు ఎంతగా భయపడతాడో!
అపక్షిగణసమ్పాతాన్వానరేన్ద్రో మహాజవః । క్రమశః సాగరాన్సర్వాన్సన్ధ్యాకాలమవన్దత ।। ౭.౩౪.
పక్షుల గుంపులను దాటి, వేగవంతమైన వానరుల రాజు వాలి, సాయంకాలంలో సముద్రాలను ఒక్కొక్కటిగా నమస్కరించాడు.
సభాజ్యమానో భూతైస్తు ఖైచరైః ఖైచరోత్తమః । పశ్చిమం సాగరం వాలీ హ్యాజగామ సరావణః ।। ౭.౩౪.
ఆకాశ జీవులందరి నుంచి గౌరవం పొందుతూ, ఆకాశంలో ఉత్తముడైన వాలి, రావణుడిని మోస్తూ పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరాడు.
తస్మిన్సన్ధ్యాముపాసిత్వా స్నాత్వా జప్త్వా చ వానరః । ఉత్తరం సాగరం ప్రాయాద్వహమానో దశాననమ్ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ సాయంకాల పూజ చేసి, స్నానం చేసి, జపం చేసిన వానరుడు, రావణుడిని మోస్తూ ఉత్తర సముద్రానికి వెళ్లాడు.
బహుయోజనసాహస్రం వహమానో మహాహరిః । వాయువచ్చ మనోవచ్చ జగామ సహ శత్రుణా ।। ౭.౩౪.
విపక్షిని వేల యోజనాల దూరం మోస్తూ, ఆ మహా వానరుడు గాలి, మనసు వేగంతో ప్రయాణించాడు.
ఉత్తరే సాగరే సన్ధ్యాముపాసిత్వా దశాననమ్ । వహమానో ఽగమద్వాలీ పూర్వం వై స మహోదధిమ్ ।। ౭.౩౪.
ఉత్తర సముద్రంలో సాయంకాల పూజ చేసి, వాలి రావణుడిని మోస్తూ తూర్పు మహాసముద్రానికి వెళ్లాడు.
తత్రాపి సన్ధ్యామన్వాస్య వాసవిః సహరీశ్వరః । కిష్కిన్ధామభితో గృహ్య రావణం పునరాగమత్ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ కూడా సాయంకాల పూజ చేసిన వానరుల అధిపతి, దేవేంద్రునితో కలిసి రావణుడిని తిరిగి కిష్కింధకు సమీపంలోకి తీసుకొచ్చాడు.
చతుర్ష్వపి సముద్రేషు సన్ధ్యామన్వాస్య వానరః । రావణోద్వహనశ్రాన్తః కిష్కిన్ధోపవనే ఽపతత్ ।। ౭.౩౪.
నాలుగు సముద్రాల్లో సాయంకాల పూజ చేసి, రావణుడిని మోసిన అలసటతో వానరుడు కిష్కింధకు దగ్గరలోని తోటలో దిగాడు.
రావణం తు ముమోచాథ స్వకక్షాత్కపిసత్తమః । కుతస్త్వమితి చోవాచ ప్రహసన్రావణం ముహుః ।। ౭.౩౪.
అప్పుడు వానరులలో శ్రేష్ఠుడు తన కింద నుంచి రావణుడిని వదిలి, నవ్వుతూ, "నువ్వెక్కడి నుండి వచ్చావు?" అని మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
విస్మయం తు మహద్గత్వా శ్రమలోలనిరీక్షణః । రాక్షసేన్ద్రో హరీన్ద్రం తమిదం వచనమబ్రవీత్ ।। ౭.౩౪.
అద్భుతంగా ఆశ్చర్యపడి, అలసటతో కన్నులు తిప్పుతూ, రాక్షసుల రాజు వానరుల అధిపతిని ఇలా అడిగాడు.
వానరేన్ద్ర మహేన్ద్రాభ రాక్షసేన్ద్రో ఽస్మి రావణః । యుద్ధేప్సురిహ సమ్ప్రాప్తః స చాద్యాసాదితస్త్వయా ।। ౭.౩౪.
వానరుల రాజా! ఇంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తున్నవాడా! నేనే రాక్షసుల రాజు రావణుడు. యుద్ధం కోసం ఇక్కడికి వచ్చాను. నీవు నన్ను ఈ రోజు పట్టుకున్నావు.
అహో బలమహో వీర్యమహో గామ్భీర్యమేవ చ । యేనాహం పశువద్గృహ్య భ్రామితశ్చతురో ఽర్ణవాన్ ।। ౭.౩౪.
అయ్యో! ఎంత బలం, ఎంత వీరత్వం, ఎంత లోతైన ధైర్యం! నన్ను పశువులా పట్టుకుని, నలుగు సముద్రాలూ తిప్పావు.
ఏవమశ్రాన్తవద్వీర శీఘ్రమేవ మహార్ణవాన్ । మాం చైవోద్వహమానస్తు కో ఽన్యో వీరః క్రమిష్యతి ।। ౭.౩౪.
నీలా అలసిపోకుండా, మహాసముద్రాలన్నీ నన్ను ఇలా త్వరగా మోసే వీరుడు ఇంకెవరు ఉంటాడు?
త్రయాణామేవ భూతానాం గతిరేషా ప్లవఙ్గమ । మనోనిలసుపర్ణానాం తవ చాత్ర న సంశయః ।। ౭.౩౪.
అన్ని జీవుల్లో, ఓ వానరా! ఈ వేగం మనస్సు, గాలి, గరుడుడు—ఇవాళ్లకే ఉంటుంది. నీకూ ఇది నిస్సందేహంగా ఉంది.
సో ఽహం దృష్టబలస్తుభ్యమిచ్ఛామి హరిపుఙ్గవ । త్వయా సహ చిరం సఖ్యం సుస్నిగ్ధం పావకాగ్రతః ।। ౭.౩౪.
నీ బలాన్ని చూసాక, ఓ వానరులలో శ్రేష్ఠుడా! నేను నీవుతో దీర్ఘకాలం, గాఢమైన స్నేహం కోరుకుంటున్నాను. అగ్ని సమక్షంలో.
దారాః పుత్రాః పురం రాష్ట్రం భోగాచ్ఛాదనభోజనమ్ । సర్వమేవావిభక్తం నౌ భవిష్యతి హరీశ్వర ।। ౭.౩౪.
భార్యలు, పిల్లలు, పట్టణం, రాజ్యం, ఆనందాలు, వస్త్రాలు, భోజనం—ఇవన్నీ మనిద్దరికీ విడిపోకుండా ఒకటిగా ఉంటాయి, ఓ వానరాధిపతీ!
తతః ప్రజ్వాలయిత్వాగ్నిం తావుభౌ హరీరాక్షసౌ । భ్రాతృత్వముపసమ్పన్నౌ పరిష్వజ్య పరస్పరమ్ ।। ౭.౩౪.
ఆ తర్వాత, అగ్ని వెలిగించి, ఆ ఇద్దరూ — వానరుడు, రాక్షసుడు — ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకుని, సోదరులుగా అయ్యారు.
అన్యోన్యం లమ్బితకరౌ తతస్తౌ హరిరాక్షసౌ । కిష్కిన్ధాం విశతుర్హృష్టౌ సింహౌ గిరిగుహామివ ।। ౭.౩౪.
తరువాత, చేతులు కలిపుకుని, ఆ ఇద్దరూ ఆనందంగా కిష్కింధలోకి ప్రవేశించారు. వారు రెండు సింహాలు కొండ గుహలోకి వెళ్లినట్లు కనిపించారు.
స తత్ర మాసముషితః సుగ్రీవ ఇవ రావణః । అమాత్యైరాగతైర్నీతస్త్రైలోక్యోత్సాదనార్థిభిః ।। ౭.౩౪.
అక్కడ రావణుడు ఒక నెల రోజులపాటు ఉండి, చివరకు మూడు లోకాలను జయించాలనే ఆశతో వచ్చిన తన మంత్రులతో పాటు తీసుకెళ్లబడ్డాడు.
ఏవమేతత్పురావృత్తం వాలినా రావణః ప్రభో । ధర్షితశ్చ కృతశ్చాపి భ్రాతా పావకసన్నిధౌ ।। ౭.౩౪.
ప్రభూ, పూర్వకాలంలో వాలి చేత రావణుడు ఓడించబడి, అగ్ని సాక్షిగా సోదరుడిగా చేసుకున్నాడు.
బలమప్రతిమం రామ వాలినో ఽభవదుత్తమమ్ । సో ఽపి త్వయా వినిర్దగ్ధః శలభో వహ్నినా యథా ।। ౭.౩౪.
రామా, వాలికి అపూర్వమైన, అత్యుత్తమమైన బలం ఉండేది. అయినా, నువ్వు అతన్ని అగ్నిలో పడి కాలిపోయే పురుగు లాగా సంహరించావు.
అపృచ్ఛత తదా రామో దక్షిణాశాశ్రమం మునిమ్ । ప్రాఞ్జలిర్వినయోపేత ఇదమాహ వచో ఽర్థవత్ ।। ౭.౩౫.
ఆ సమయంలో రాముడు, దక్షిణాశ్రమంలో ఉన్న మునిని, చేతులు జోడించి, వినయంతో ఇలా అడిగాడు: