యద్వా ఽమృతరసః పీతస్త్వయా రావణ రాక్షస । తదా వాలినమాసాద్య తదన్తం తవ జీవితమ్ ।। ౭.౩౪.
రావణా రాక్షసా, నీవు అమృతాన్ని తాగినవాడివైనా, వాలీని ఎదుర్కొన్నప్పుడు నీ ప్రాణానికి అంతం తప్పదు.
పశ్యేదానీం జగచ్చిత్రమిమం విశ్రవసః సుత । ఇదం ముహూర్తం తిష్ఠస్వ దుర్లభం తే భవిష్యతి ।। ౭.౩౪.
విశ్రవసు కుమారుడా, ఇప్పుడు నీవు ఈ లోకంలోని అద్భుతాలను చూస్తావు. ఈ క్షణం కొంతసేపు ఆగు, తరువాత నీకు ఇవి అందుబాటులో ఉండవు.
అథవా త్వరసే మర్తుం గచ్ఛ దక్షిణసాగరమ్ । వాలినం ద్రక్ష్యసే తత్ర భూమిస్థమివ పావకమ్ ।। ౭.౩౪.
లేదా, మరణించేందుకు తొందరగా ఉంటే, దక్షిణ సముద్రానికి వెళ్ళు. అక్కడ భూమిపై అగ్ని వలె ఉన్న వాలీని చూస్తావు.
స తు తారం వినిర్భర్త్స్య రావణో లోకరావణః । పుష్పకం తత్సమారుహ్య ప్రయయౌ దక్షిణార్ణవమ్ ।। ౭.౩౪.
అప్పుడు లోకాలకు భయంకరుడైన రావణుడు, తారను మందలించి, పుష్పక విమానంపై ఎక్కి దక్షిణ సముద్రానికి బయలుదేరాడు.
తత్ర హేమగిరిప్రఖ్యం తరుణార్కనిభాననమ్ । రావణో వాలినం దృష్ట్వా సన్ధ్యోపాసనతత్పరమ్ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ, రావణుడు పసిడి పర్వతంలా, ఉదయించే సూర్యుని ముఖవర్ణంతో ఉన్న వాలీని సంధ్యావందనంలో తలమునకగా చూశాడు.
పుష్పకాదవరుహ్యాథ రావణో ఽఞ్జనసన్నిభః । గ్రహీతుం వాలినం తూర్ణం నిఃశబ్దపదమావ్రజత్ ।। ౭.౩౪.
ఆ తరువాత, అంజనపు నలుపు వర్ణంతో ఉన్న రావణుడు, పుష్పక విమానం నుండి దిగిపోతూ, వాలీని పట్టుకోవాలని నిశ్శబ్దంగా దగ్గరికి వచ్చాడు.
యదృచ్ఛయా తదా దృష్టో వాలినాపి స రావణః । పాపాభిప్రాయవాన్ దృష్ట్వా చకార న తు సమ్భ్రమమ్ ।। ౭.౩౪.
అప్పటికి, వాలీ యాదృచ్ఛికంగా రావణుడిని చూశాడు. రావణుడు చెడు ఉద్దేశంతో ఉన్నాడని తెలుసుకున్నా, వాలీ మాత్రం ఏమాత్రం కలవరపడలేదు.
శశమాలక్ష్య సింహో వా పన్నగం గరుడో యథా । న చిన్తయతి తం వాలీ రావణం పాపనిశ్చయమ్ ।। ౭.౩౪.
సింహం కుందేలు చూసినట్టు, గరుడుడు పాము చూసినట్టు, వాలీ కూడా పాపపు సంకల్పంతో ఉన్న రావణుడిని ఏమాత్రం పట్టించుకోలేదు.
జిఘృక్షమాణమాయాన్తం రావణం పాపచేతసమ్ । కక్షావలమ్బినం కృత్వా గమిష్యే త్రీన్మహార్ణవాన్ ।। ౭.౩౪.
చెడు మనసుతో నన్ను పట్టుకోవడానికి రావణుడు వస్తున్నాడని గమనించిన వాలీ, 'వాడిని నా చేతిలో పెట్టుకుని మూడు మహాసముద్రాలు దాటి పోతాను' అని అనుకున్నాడు.
ద్రక్ష్యన్త్యరిం మమాఙ్కస్థం స్రంసదూరుకరామ్బరమ్ । లమ్బమానం దశగ్రీవం గరుడస్యేవ పన్నగమ్ ।। ౭.౩౪.
నా శత్రువు నా పక్కదాకా వేలాడుతూ, తొడచీర, పై వస్త్రం జారిపోతూ, గరుడుని చేతిలో పాము లా రావణుడు వేలాడుతున్నట్టు అందరూ చూస్తారు.
ఇత్యేవం మతిమాస్థాయ వాలీ కర్ణముపాశ్రితః । జపన్వై నైగమాన్మన్త్రాంస్తస్థౌ పర్వతరాడివ ।। ౭.౩౪.
ఇలా నిర్ణయించుకుని, వాలీ తన బలాన్ని నమ్ముకుని, వేద మంత్రాలు జపిస్తూ పర్వత శిఖరంలా నిలబడ్డాడు.
తావన్యోన్యం జిఘృక్షన్తౌ హరిరాక్షసపార్థివౌ । ప్రయత్నవన్తౌ తత్కర్మ ఈహతుర్బలదర్పితౌ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ ఆ వానరుడు, రాక్షస రాజు ఇద్దరూ ఒకరిని ఒకరు పట్టుకోవాలని ఉత్సాహంతో, తమ బలాన్ని చూపిస్తూ శ్రమతో కార్యాన్ని కొనసాగించారు.
హస్తగ్రాహం తు తం మత్వా పాదశబ్దేన రావణమ్ । పరాఙ్ముఖో ఽపి జగ్రాహ వాలీ సర్పమివాణ్డజః ।। ౭.౩౪.
రావణుడు తనను పట్టుకోవాలని యత్నిస్తున్నాడని గ్రహించిన వాలీ, వెనక్కు తిరిగి ఉన్నప్పటికీ, తన కాలితో రావణుడిని గరుడుడు పామును పట్టుకున్నట్టు పట్టుకున్నాడు.
గ్రహీతుకామం తం గృహ్య రక్షసామీశ్వరం హరిః । ఖముత్పపాత వేగేన కృత్వా కక్షావలమ్బినమ్ ।। ౭.౩౪.
తనను పట్టుకోవాలని వచ్చిన రాక్షసాధిపతిని వానరుడు పట్టుకుని, రావణుడిని తన కక్షంలో వేలాడదీసుకుని వేగంగా ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
తం చాపీడయమానం తు వితుదన్తం నఖైర్ముహుః । జహార రావణం వాలీ పవనస్తోయదం యథా ।। ౭.౩౪.
రావణుడు ఎన్ని సార్లు గోళ్లతో కొట్టినా, తాపీడించినా, వాలీ అతన్ని గాలివాన మేఘాన్ని ఎత్తుకుపోయినట్టు తీసుకెళ్లాడు.
అథ తే రాక్షసామాత్యా హ్రియమాణం దశాననమ్ । ముమోక్షయిషవో వాలిం రవమాణా అభిద్రుతాః ।। ౭.౩౪.
అప్పుడు రావణుడు అరుస్తూ వాలీ చేతిలో పట్టుబడి పోతున్నాడని చూసిన రాక్షస మంత్రులు, అతన్ని విడిపించేందుకు పరుగెత్తారు.
అన్వీయమానస్తైర్వాలీ భ్రాజతే ఽమ్బరమధ్యగః । అన్వీయమానో మేఘౌఘైరమ్బరస్థ ఇవాంశుమాన్ ।। ౭.౩౪.
వాళ్లంతా వెంబడించగా, వాలి ఆకాశ మధ్యలో సూర్యుడు మేఘాల మధ్య వెలిగినట్టు ప్రకాశించాడు.
తే ఽశక్నువన్తః సమ్ప్రాప్తుం వాలినం రాక్షసోత్తమాః । తస్య బాహూరువేగేన పరిశ్రాన్తా వ్యవస్థితాః ।। ౭.౩౪.
వాళ్లంతా వాలిని అందుకోలేక, అతని చేతులు, తొడల బలానికి అలసిపోయి, ఆ రాక్షసులు ఆగిపోయారు.
వాలిమార్గాదపాక్రామన్పర్వతేన్ద్రో హి గచ్ఛతః । కిం పునర్జీవితప్రేప్సుర్బిభ్రద్వై మాంసశోణితమ్ ।। ౭.౩౪.
వాలి దారి చూస్తే, కొండల రాజు కూడా తప్పించుకుంటాడు. మరి ప్రాణాలు విలువైనవాడు, మాంసం, రక్తంతో ఉన్నవాడు ఎంతగా భయపడతాడో!
అపక్షిగణసమ్పాతాన్వానరేన్ద్రో మహాజవః । క్రమశః సాగరాన్సర్వాన్సన్ధ్యాకాలమవన్దత ।। ౭.౩౪.
పక్షుల గుంపులను దాటి, వేగవంతమైన వానరుల రాజు వాలి, సాయంకాలంలో సముద్రాలను ఒక్కొక్కటిగా నమస్కరించాడు.
సభాజ్యమానో భూతైస్తు ఖైచరైః ఖైచరోత్తమః । పశ్చిమం సాగరం వాలీ హ్యాజగామ సరావణః ।। ౭.౩౪.
ఆకాశ జీవులందరి నుంచి గౌరవం పొందుతూ, ఆకాశంలో ఉత్తముడైన వాలి, రావణుడిని మోస్తూ పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరాడు.
తస్మిన్సన్ధ్యాముపాసిత్వా స్నాత్వా జప్త్వా చ వానరః । ఉత్తరం సాగరం ప్రాయాద్వహమానో దశాననమ్ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ సాయంకాల పూజ చేసి, స్నానం చేసి, జపం చేసిన వానరుడు, రావణుడిని మోస్తూ ఉత్తర సముద్రానికి వెళ్లాడు.
బహుయోజనసాహస్రం వహమానో మహాహరిః । వాయువచ్చ మనోవచ్చ జగామ సహ శత్రుణా ।। ౭.౩౪.
విపక్షిని వేల యోజనాల దూరం మోస్తూ, ఆ మహా వానరుడు గాలి, మనసు వేగంతో ప్రయాణించాడు.
ఉత్తరే సాగరే సన్ధ్యాముపాసిత్వా దశాననమ్ । వహమానో ఽగమద్వాలీ పూర్వం వై స మహోదధిమ్ ।। ౭.౩౪.
ఉత్తర సముద్రంలో సాయంకాల పూజ చేసి, వాలి రావణుడిని మోస్తూ తూర్పు మహాసముద్రానికి వెళ్లాడు.
తత్రాపి సన్ధ్యామన్వాస్య వాసవిః సహరీశ్వరః । కిష్కిన్ధామభితో గృహ్య రావణం పునరాగమత్ ।। ౭.౩౪.
అక్కడ కూడా సాయంకాల పూజ చేసిన వానరుల అధిపతి, దేవేంద్రునితో కలిసి రావణుడిని తిరిగి కిష్కింధకు సమీపంలోకి తీసుకొచ్చాడు.
చతుర్ష్వపి సముద్రేషు సన్ధ్యామన్వాస్య వానరః । రావణోద్వహనశ్రాన్తః కిష్కిన్ధోపవనే ఽపతత్ ।। ౭.౩౪.
నాలుగు సముద్రాల్లో సాయంకాల పూజ చేసి, రావణుడిని మోసిన అలసటతో వానరుడు కిష్కింధకు దగ్గరలోని తోటలో దిగాడు.
రావణం తు ముమోచాథ స్వకక్షాత్కపిసత్తమః । కుతస్త్వమితి చోవాచ ప్రహసన్రావణం ముహుః ।। ౭.౩౪.
అప్పుడు వానరులలో శ్రేష్ఠుడు తన కింద నుంచి రావణుడిని వదిలి, నవ్వుతూ, "నువ్వెక్కడి నుండి వచ్చావు?" అని మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
విస్మయం తు మహద్గత్వా శ్రమలోలనిరీక్షణః । రాక్షసేన్ద్రో హరీన్ద్రం తమిదం వచనమబ్రవీత్ ।। ౭.౩౪.
అద్భుతంగా ఆశ్చర్యపడి, అలసటతో కన్నులు తిప్పుతూ, రాక్షసుల రాజు వానరుల అధిపతిని ఇలా అడిగాడు.
వానరేన్ద్ర మహేన్ద్రాభ రాక్షసేన్ద్రో ఽస్మి రావణః । యుద్ధేప్సురిహ సమ్ప్రాప్తః స చాద్యాసాదితస్త్వయా ।। ౭.౩౪.
వానరుల రాజా! ఇంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తున్నవాడా! నేనే రాక్షసుల రాజు రావణుడు. యుద్ధం కోసం ఇక్కడికి వచ్చాను. నీవు నన్ను ఈ రోజు పట్టుకున్నావు.
అహో బలమహో వీర్యమహో గామ్భీర్యమేవ చ । యేనాహం పశువద్గృహ్య భ్రామితశ్చతురో ఽర్ణవాన్ ।। ౭.౩౪.
అయ్యో! ఎంత బలం, ఎంత వీరత్వం, ఎంత లోతైన ధైర్యం! నన్ను పశువులా పట్టుకుని, నలుగు సముద్రాలూ తిప్పావు.