విముక్తకవచస్తత్ర వధ్యమానో ఽపి రావణిః । త్రిదశైః సుమహావీర్యైర్న చకార చ కిఞ్చన ।। ౭.౨౯.
అక్కడ, రక్షణ కవచం లేకుండా ఉన్నప్పటికీ, మహాబలశాలి దేవతలు రావణిపై దాడి చేసినా, అతడు ఏమాత్రం స్పందించలేదు.
స మాతలిం సమాయాన్తం తాడయిత్వా శరోత్తమైః । మహేన్ద్రం బాణవర్షేణ భూయ ఏవాభ్యవాకిరత్ ।। ౭.౨౯.
అతడు దగ్గరకు వస్తున్న మాతలిని ఉత్తమమైన బాణాలతో కొట్టి, మళ్లీ మహేంద్రుడిని బాణవర్షంతో ముంచెత్తాడు.
తతస్త్యక్త్వా రథం శక్రో విససర్జ చ సారథిమ్ । ఐరావతం సమారుహ్య మృగయామాస రావణిమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ తరువాత ఇంద్రుడు తన రథాన్ని వదిలి, సారథిని పంపి, ఐరావతాన్ని ఎక్కి రావణిని వెంబడించాడు.
స తత్ర మాయాబలవానదృశ్యో ఽథాన్తరిక్షగః । ఇన్ద్రం మాయాపరిక్షిప్తం కృత్వా స ప్రాద్రవచ్ఛరైః ।। ౭.౨౯.
అక్కడ రావణి మాయాబలంతో కనిపించకుండా, ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, ఇంద్రుడిని మాయలో ముంచి, బాణాలతో దాడి చేశాడు.
స తం యదా పరిశ్రాన్తమిన్ద్రం జజ్ఞే ఽథ రావణిః । తదైనం మాయయా బద్ధ్వా స్వసైన్యమభితో ఽనయత్ ।। ౭.౨౯.
ఇంద్రుడు అలసిపోయినట్టు గమనించిన రావణి, మాయతో అతన్ని బంధించి, తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టి తీసుకెళ్లాడు.
తం తు దృష్ట్వా బలాత్తేన నీయమానం మహారణాత్ । మహేన్ద్రమమరాః సర్వే కిం ను స్యాదిత్యచిన్తయన్ ।। ౭.౨౯.
బలవంతంగా మహా యుద్ధభూమి నుంచి ఇంద్రుడిని తీసుకెళ్తున్నదాన్ని చూసి, అమరులు అందరూ ఏమి జరుగుతుందో అని ఆలోచించారు.
దృశ్యతే న స మాయావీ శక్రజిత్సమితిఞ్జయః । విద్యావానపి యేనేన్ద్రో మాయయా నీయతే బలాత్ ।। ౭.౨౯.
ఆ మాయావి, విజేత అయిన శక్రజిత్ ఎవరో కనిపించడంలేదు; అతని చేత మాయతోనే విద్యావంతుడైన ఇంద్రుడు బలవంతంగా తీసుకెళ్లబడుతున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధాః సర్వే సురగణాస్తదా । రావణం విముఖీకృత్య శరవర్షైరవాకిరన్ ।। ౭.౨౯.
అప్పటికి దేవతలందరూ కోపంతో రావణిని ఎదిరించి, బాణవర్షంతో అతనిపై వర్షంలా కురిపించారు.
రావణస్తు సమాసాద్య ఆదిత్యాంశ్చ వసూంస్తదా । న శశాక స సఙ్గ్రామే యోద్ధుం శత్రుభిరర్దితః ।। ౭.౨౯.
ఆ సమయంలో రావణి ఆదిత్యులు, వసువులను ఎదుర్కొన్నప్పుడు, శత్రువుల ఒత్తిడితో యుద్ధంలో పోరాడలేకపోయాడు.
స తం దృష్ట్వా పరిమ్లానం ప్రహారైర్జర్జరీకృతమ్ । రావణిః పితరం యుద్ధే దర్శనస్థో ఽబ్రవీదిదమ్ ।। ౭.౨౯.
తన తండ్రి యుద్ధంలో బలహీనమై, గాయాలతో అలసిపోయినట్టు చూసి, రావణి యుద్ధరంగంలో ఎదురుగా నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
ఆగచ్ఛ తాత గచ్ఛామో రణకర్మ నివర్తతామ్ । జితం నో విదితం తే ఽస్తు స్వస్థో భవ గతజ్వరః ।। ౭.౨౯.
రా తండ్రీ, మనం వెళ్దాం; యుద్ధం ఇక ముగించాలి. మనకు విజయం లభించింది అని తెలుసుకో. నీవు నిశ్చింతగా, బాధ లేకుండా ఉండు.
అయం హి సురసైన్యస్య త్రైలోక్యస్య చ యః ప్రభుః । స గృహీతో దైవబలాద్భగ్నదర్పాః సురాః కృతాః ।। ౭.౨౯.
దేవతల సైన్యానికి, మూడు లోకాలకూ అధిపతి అయిన ఇంద్రుడు ఇప్పుడు దైవబలంతో పట్టుబడిపోయాడు; దేవతల గర్వం చూరగొనబడింది.
యథేష్టం భుఙ్క్ష్వ లోకాంస్త్రీన్నిగృహ్యారాతిమోజసా । వృథా కిం తే శ్రమేణేహ యుద్ధమద్య తు నిష్ఫలమ్ ।। ౭.౨౯.
నీ శక్తితో శత్రువులను జయించి, మూడు లోకాలను నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు. ఇక వృథాగా శ్రమ ఎందుకు? ఈ రోజు యుద్ధం ఫలితం లేదు.
తతస్తే దైవతగణా నివృత్తా రణకర్మణః । తచ్ఛ్రుత్వా రావణేర్వాక్యం స్వస్థచేతాః బభూవ హ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడు దేవతల గణాలు యుద్ధాన్ని ఆపి, రావణి మాటలు విని మళ్లీ మనశ్శాంతిని పొందారు.
అథ స రణవిగతజ్వరః ప్రభుర్విజయమవాప్య నిశాచరాధిపః । స్వభవనమభితో జగామ హృష్టః స్వసుతమవాప్య చ వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసాధిపతి, యుద్ధ భయం పోయి, విజయం సాధించి, తన కుమారుడిని పొందిన ఆనందంతో తన ఇంటికి చేరి ఇలా అన్నాడు.
అతిబలసదృశైః పరాక్రమైస్తైర్మమ కులమానవివర్ధనం కృతమ్ । యదయమతుల్యబలస్త్వయాద్య వై త్రిదశపతిస్త్రిదశాశ్చ నిర్జితాః ।। ౭.౨౯.
అతిబలుడి వంటి పరాక్రమాలతో నీవు మా వంశ గౌరవాన్ని పెంచావు; ఎందుకంటే ఈ రోజు నీ అపూర్వ బలంతో దేవేంద్రుడిని, దేవతలందరినీ జయించావు.
నయ రథమధిరోప్య వాసవం నగరమితో వ్రజ సేనయా వృతస్త్వమ్ । అహమపి తవ గచ్ఛతో ద్రుతం సహ సచివైరనుయామి పృష్ఠతః ।। ౭.౨౯.
ఇప్పుడు నీవు ఇంద్రుడిని రథంపై ఎక్కించుకుని, నీ సైన్యంతో కలిసి ఇక్కడినుంచి అతని నగరానికి వెళ్ళు; నేను కూడా నా మంత్రులతో నీ వెనక వెంటనే వస్తాను.
అథ స బలవృతః సవాహనస్త్రిదశపతిం పరిగృహ్య రావణిః । స్వభవనమభిగమ్య వీర్యవాన్కృతసమరాన్విససర్జ రాక్షసాన్ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడు రావణి తన సైన్యంతో, వాహనాలతో కలిసి, త్రిదశాధిపతిని పట్టుకుని తన ఇంటికి వెళ్లి, యుద్ధం ముగించాక రాక్షసులను పంపించాడు.
జితే మహేన్ద్రే ఽతిబలే రావణస్య సుతేన వై । ప్రజాపతిం పురస్కృత్య యయుర్లఙ్కాం సురాస్తదా ।। ౭.౩౦.
అతిబలుడు అయిన రావణి చేత మహేంద్రుడు జయించబడినప్పుడు, ప్రజాపతి నాయకత్వంలో దేవతలు లంకకు వెళ్లారు.
తత్ర రావణమాసాద్య పుత్రభ్రాతృభిరావృతమ్ । అబ్రవీద్గగనే తిష్ఠన్సామపూర్వం ప్రజాపతిః ।। ౭.౩౦.
అక్కడ కుమారులు, సోదరులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న రావణిని చూసి, ఆకాశంలో నిలబడి, ప్రజాపతి మృదువుగా ఇలా అన్నాడు.
వత్స రావణ తుష్టో ఽస్మి పుత్రస్య తవ సంయుగే । అహో ఽస్య విక్రమౌదార్యం తవ తుల్యో ఽధికో ఽపి వా ।। ౭.౩౦.
రావణా కుమారుడా, యుద్ధంలో నీ కుమారుడి ధైర్యం, ఉదారత చూసి నేను సంతోషించాను. అతని పరాక్రమం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. నీవు ఎంత శక్తివంతుడవో, అతను కూడా అంతే, లేదా మరింత గొప్పవాడైనా కావచ్చు.
జితం హి భవతా సర్వం త్రైలోక్యం స్వేన తేజసా । కృతా ప్రతిజ్ఞా సఫలా ప్రీతో ఽస్మి స్వసుతేన వై ।। ౭.౩౦.
నీ తేజస్సుతో నువ్వు మూడు లోకాలను జయించావు. నీ ప్రతిజ్ఞ నెరవేరింది. నీ కుమారుడి వల్ల నేను ఆనందిస్తున్నాను.
అయం చ పుత్రో ఽతిబలస్తవ రావణ వీర్యవాన్ । జగతీన్ద్రజిదిత్యేవ పరిఖ్యాతో భవిష్యతి ।। ౭.౩౦.
రావణా, నీ కుమారుడు అతిబలుడు మహాశక్తివంతుడు. అతడు లోకాల్లో అందరికీ ఇంద్రుని జయించినవాడిగా ప్రసిద్ధి పొందతాడు.
బలవాన్దుర్జయశ్చైవ భవిష్యత్యేవ రాక్షసః । యం సమాశ్రిత్య తే రాజన్స్థాపితాస్త్రిదశా వశే ।। ౭.౩౦.
ఈ రాక్షసుడు బలవంతుడు, ఎవ్వరూ గెలవలేరు. రాజా, నీవు ఇతడిని ఆధారంగా చేసుకొని దేవతలను నీ వశంలోకి తెచ్చుకున్నావు.
తన్ముచ్యతాం మహాబాహో మహేన్ద్రః పాకశాసనః । కిఞ్చాస్య మోక్షణార్థాయ ప్రయచ్ఛన్తు దివౌకసః ।। ౭.౩౦.
కాబట్టి, మహాబాహువైన రావణా, పాకశాసనుడైన మహేంద్రుణ్ని విడుదల చేయు. అతని విమోచన కోసం దేవతలు ఏదైనా వరం ఇవ్వాలి.
అథాబ్రవీన్మహాతేజా ఇన్ద్రజిత్సమితిఞ్జయః । అమరత్వమహం దేవ వృణే యద్యేష ముచ్యతే ।। ౭.౩౦.
అప్పుడు యుద్ధ విజేత, మహాతేజస్సుతో ఉన్న ఇంద్రజిత్ ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలారా, అతన్ని విడిచిపెడితే నాకు అమరత్వాన్ని ఇవ్వండి.'
చతుష్పదాం ఖేచరాణామన్యేషాం వా మహౌజసామ్ । వృక్షగుల్మక్షుపలతాతృణోపలమహీభృతామ్ ।। ౭.౩౦.
నాలుగు కాళ్లున్న జంతువులు, ఆకాశంలో సంచరించే వారు, లేదా ఇతర మహాశక్తివంతులు, చెట్లు, పొదలు, వల్లి, గడ్డి, రాళ్లు, పర్వతాలు—
సర్వే ఽపి జన్తవో ఽన్యోన్యం భేతవ్యే సతి బిభ్యతి । అతో ఽత్ర లోకే సర్వేషాం సర్వస్మాచ్చ భవేద్భయమ్ ।। ౭.౩౦.
ప్రతి జీవి మరొకదానిని భయపడే పరిస్థితి వస్తే, అందరూ భయపడతారు. అందుకే ఈ లోకంలో అందరికీ అందరి వల్ల భయం కలుగుతుంది.
తతో ఽబ్రవీన్మహాతేజా మేఘనాదం ప్రజాపతిః । నాస్తి సర్వామరత్వం హి కస్యచిత్ప్రాణినో భువి । చతుష్పదః పక్షిణశ్చ భూతానాం వా మహౌజసామ్ ।। ౭.౩౦.
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న ప్రజాపతి మేఘనాదునికి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ భూమిపై ఎవ్వరికీ సంపూర్ణమైన అమరత్వం లేదు—నాలుగు కాళ్ల జంతువులకు, పక్షులకు, ఇతర మహాశక్తివంతులకు కూడా.'
శ్రుత్వా పితామహేనోక్తమిన్ద్రజిత్ప్రభుణావ్యయమ్ ।। ౭.౩౦.
అజరామరుడైన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్న మాటలు వినిన ఇంద్రజిత్—