నహ్యేష హన్తుం శక్యో ఽద్య వరదానాత్సునిర్భయః । తద్గ్రహీష్యామహే రక్షో యత్తా భవత సంయుగే ।। ౭.౨౯.
ఇవాళ అతన్ని చంపడం సాధ్యం కాదు, ఎందుకంటే వరాల వల్ల అతనికి భయమే లేదు. అందుకే, మీకు యుద్ధంలో ఎంత సాధ్యమో, ఆ రాక్షసుడిని పట్టుకోండి.
యథా బలౌ నిరుద్ధే చ త్రైలోక్యం భుజ్యతే మయా । ఏవమేతస్య పాపస్య నిరోధో మమ రోచతే ।। ౭.౨౯.
బలుడు, విరోచనుడు అదుపులో ఉన్నప్పుడు నేను మూడు లోకాలను పాలించినట్టు, ఇప్పుడు ఈ దుష్టుడిని కూడా అలా అదుపులో పెట్టాలని నాకు ఇష్టం.
తతో ఽన్యం దేశమాస్థాయ శక్రః సన్త్యజ్య రావణమ్ । అయుధ్యత మహారాజ రాక్షసాంస్త్రాసయన్రణే ।। ౭.౨౯.
ఆ తర్వాత ఇంద్రుడు రావణుడిని వదిలేసి, మరో ప్రాంతానికి వెళ్లి, యుద్ధంలో రాక్షసులను భయపెట్టాడు, ఓ మహారాజా.
ఉత్తరేణ దశగ్రీవః ప్రవివేశానివర్తకః । దక్షిణేన తు పార్శ్వేన ప్రవివేశ శతక్రతుః ।। ౭.౨౯.
రావణుడు ఉత్తర దిక్కు నుంచి వెనక్కి తిరగకుండా ప్రవేశించాడు. శతక్రతువు మాత్రం దక్షిణ వైపు నుంచి ప్రవేశించాడు.
తతః స యోజనశతం ప్రవిష్టో రాక్షసాధిపః । దేవతానాం బలం సర్వం శరవర్షైరవాకిరత్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత రాక్షసాధిపతి వంద యోజనాలు ముందుకు వెళ్లి, దేవతల సైన్యాన్ని బాణవర్షాలతో ముంచెత్తాడు.
తతః శక్రో నిరీక్ష్యాథ ప్రనష్టం తు స్వకం బలమ్ । న్యవర్తయదసమ్భ్రాన్తః సమావృత్య దశాననమ్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత ఇంద్రుడు తన సైన్యం నాశనం అయినదని చూసి, ఏమాత్రం గబగబపడకుండా రావణుడిని చుట్టుముట్టి తిరిగి వచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే నాదో ముక్తో దానవరాక్షసైః । హా హతాః స్మ ఇతి గ్రస్తం దృష్ట్వా శక్రేణ రావణమ్ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడే దానవులు, రాక్షసులు 'అయ్యో, మేము చనిపోయాం!' అని అరవడం మొదలుపెట్టారు, ఎందుకంటే రావణుడు ఇంద్రుడిచేత పట్టుబడినట్టు చూశారు.
తతో రథం సమాస్థాయ రావణిః క్రోధమూర్చ్ఛితః । తత్సైన్యమతిసఙ్క్రుద్ధః ప్రవివేశ సుదారుణమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ తర్వాత రావణి కోపంతో రగిలిపోయి, తన రథంపై ఎక్కి, తీవ్రమైన ఆగ్రహంతో ఆ భయంకరమైన సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
తాం ప్రవిశ్య మహామాయాం ప్రాప్తాం గోపతినా పురా । ప్రవివేశ సుసంరబ్ధస్తత్సైన్యం సమభిద్రవత్ ।। ౭.౨౯.
ఆ మహామాయలోకి, పూర్వం గోపతి పొందినదానిలోకి, అతడు బాగా ఆందోళనతో ప్రవేశించి, ఆ సైన్యంపై దాడి చేశాడు.
స సర్వా దేవతాస్త్యక్త్వా శక్రమేవాభ్యధావత । మహేన్ద్రశ్చ మహాతేజా నాపశ్యచ్చ సుతం రిపోః ।। ౭.౨౯.
అతడు అన్ని దేవతలను వదిలేసి నేరుగా ఇంద్రుడిపై దాడికి వెళ్లాడు. కానీ మహాబలుడు మహేంద్రుడు శత్రువు కుమారుడిని చూడలేకపోయాడు.
విముక్తకవచస్తత్ర వధ్యమానో ఽపి రావణిః । త్రిదశైః సుమహావీర్యైర్న చకార చ కిఞ్చన ।। ౭.౨౯.
అక్కడ, రక్షణ కవచం లేకుండా ఉన్నప్పటికీ, మహాబలశాలి దేవతలు రావణిపై దాడి చేసినా, అతడు ఏమాత్రం స్పందించలేదు.
స మాతలిం సమాయాన్తం తాడయిత్వా శరోత్తమైః । మహేన్ద్రం బాణవర్షేణ భూయ ఏవాభ్యవాకిరత్ ।। ౭.౨౯.
అతడు దగ్గరకు వస్తున్న మాతలిని ఉత్తమమైన బాణాలతో కొట్టి, మళ్లీ మహేంద్రుడిని బాణవర్షంతో ముంచెత్తాడు.
తతస్త్యక్త్వా రథం శక్రో విససర్జ చ సారథిమ్ । ఐరావతం సమారుహ్య మృగయామాస రావణిమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ తరువాత ఇంద్రుడు తన రథాన్ని వదిలి, సారథిని పంపి, ఐరావతాన్ని ఎక్కి రావణిని వెంబడించాడు.
స తత్ర మాయాబలవానదృశ్యో ఽథాన్తరిక్షగః । ఇన్ద్రం మాయాపరిక్షిప్తం కృత్వా స ప్రాద్రవచ్ఛరైః ।। ౭.౨౯.
అక్కడ రావణి మాయాబలంతో కనిపించకుండా, ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, ఇంద్రుడిని మాయలో ముంచి, బాణాలతో దాడి చేశాడు.
స తం యదా పరిశ్రాన్తమిన్ద్రం జజ్ఞే ఽథ రావణిః । తదైనం మాయయా బద్ధ్వా స్వసైన్యమభితో ఽనయత్ ।। ౭.౨౯.
ఇంద్రుడు అలసిపోయినట్టు గమనించిన రావణి, మాయతో అతన్ని బంధించి, తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టి తీసుకెళ్లాడు.
తం తు దృష్ట్వా బలాత్తేన నీయమానం మహారణాత్ । మహేన్ద్రమమరాః సర్వే కిం ను స్యాదిత్యచిన్తయన్ ।। ౭.౨౯.
బలవంతంగా మహా యుద్ధభూమి నుంచి ఇంద్రుడిని తీసుకెళ్తున్నదాన్ని చూసి, అమరులు అందరూ ఏమి జరుగుతుందో అని ఆలోచించారు.
దృశ్యతే న స మాయావీ శక్రజిత్సమితిఞ్జయః । విద్యావానపి యేనేన్ద్రో మాయయా నీయతే బలాత్ ।। ౭.౨౯.
ఆ మాయావి, విజేత అయిన శక్రజిత్ ఎవరో కనిపించడంలేదు; అతని చేత మాయతోనే విద్యావంతుడైన ఇంద్రుడు బలవంతంగా తీసుకెళ్లబడుతున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధాః సర్వే సురగణాస్తదా । రావణం విముఖీకృత్య శరవర్షైరవాకిరన్ ।। ౭.౨౯.
అప్పటికి దేవతలందరూ కోపంతో రావణిని ఎదిరించి, బాణవర్షంతో అతనిపై వర్షంలా కురిపించారు.
రావణస్తు సమాసాద్య ఆదిత్యాంశ్చ వసూంస్తదా । న శశాక స సఙ్గ్రామే యోద్ధుం శత్రుభిరర్దితః ।। ౭.౨౯.
ఆ సమయంలో రావణి ఆదిత్యులు, వసువులను ఎదుర్కొన్నప్పుడు, శత్రువుల ఒత్తిడితో యుద్ధంలో పోరాడలేకపోయాడు.
స తం దృష్ట్వా పరిమ్లానం ప్రహారైర్జర్జరీకృతమ్ । రావణిః పితరం యుద్ధే దర్శనస్థో ఽబ్రవీదిదమ్ ।। ౭.౨౯.
తన తండ్రి యుద్ధంలో బలహీనమై, గాయాలతో అలసిపోయినట్టు చూసి, రావణి యుద్ధరంగంలో ఎదురుగా నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
ఆగచ్ఛ తాత గచ్ఛామో రణకర్మ నివర్తతామ్ । జితం నో విదితం తే ఽస్తు స్వస్థో భవ గతజ్వరః ।। ౭.౨౯.
రా తండ్రీ, మనం వెళ్దాం; యుద్ధం ఇక ముగించాలి. మనకు విజయం లభించింది అని తెలుసుకో. నీవు నిశ్చింతగా, బాధ లేకుండా ఉండు.
అయం హి సురసైన్యస్య త్రైలోక్యస్య చ యః ప్రభుః । స గృహీతో దైవబలాద్భగ్నదర్పాః సురాః కృతాః ।। ౭.౨౯.
దేవతల సైన్యానికి, మూడు లోకాలకూ అధిపతి అయిన ఇంద్రుడు ఇప్పుడు దైవబలంతో పట్టుబడిపోయాడు; దేవతల గర్వం చూరగొనబడింది.
యథేష్టం భుఙ్క్ష్వ లోకాంస్త్రీన్నిగృహ్యారాతిమోజసా । వృథా కిం తే శ్రమేణేహ యుద్ధమద్య తు నిష్ఫలమ్ ।। ౭.౨౯.
నీ శక్తితో శత్రువులను జయించి, మూడు లోకాలను నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు. ఇక వృథాగా శ్రమ ఎందుకు? ఈ రోజు యుద్ధం ఫలితం లేదు.
తతస్తే దైవతగణా నివృత్తా రణకర్మణః । తచ్ఛ్రుత్వా రావణేర్వాక్యం స్వస్థచేతాః బభూవ హ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడు దేవతల గణాలు యుద్ధాన్ని ఆపి, రావణి మాటలు విని మళ్లీ మనశ్శాంతిని పొందారు.
అథ స రణవిగతజ్వరః ప్రభుర్విజయమవాప్య నిశాచరాధిపః । స్వభవనమభితో జగామ హృష్టః స్వసుతమవాప్య చ వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసాధిపతి, యుద్ధ భయం పోయి, విజయం సాధించి, తన కుమారుడిని పొందిన ఆనందంతో తన ఇంటికి చేరి ఇలా అన్నాడు.
అతిబలసదృశైః పరాక్రమైస్తైర్మమ కులమానవివర్ధనం కృతమ్ । యదయమతుల్యబలస్త్వయాద్య వై త్రిదశపతిస్త్రిదశాశ్చ నిర్జితాః ।। ౭.౨౯.
అతిబలుడి వంటి పరాక్రమాలతో నీవు మా వంశ గౌరవాన్ని పెంచావు; ఎందుకంటే ఈ రోజు నీ అపూర్వ బలంతో దేవేంద్రుడిని, దేవతలందరినీ జయించావు.
నయ రథమధిరోప్య వాసవం నగరమితో వ్రజ సేనయా వృతస్త్వమ్ । అహమపి తవ గచ్ఛతో ద్రుతం సహ సచివైరనుయామి పృష్ఠతః ।। ౭.౨౯.
ఇప్పుడు నీవు ఇంద్రుడిని రథంపై ఎక్కించుకుని, నీ సైన్యంతో కలిసి ఇక్కడినుంచి అతని నగరానికి వెళ్ళు; నేను కూడా నా మంత్రులతో నీ వెనక వెంటనే వస్తాను.
అథ స బలవృతః సవాహనస్త్రిదశపతిం పరిగృహ్య రావణిః । స్వభవనమభిగమ్య వీర్యవాన్కృతసమరాన్విససర్జ రాక్షసాన్ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడు రావణి తన సైన్యంతో, వాహనాలతో కలిసి, త్రిదశాధిపతిని పట్టుకుని తన ఇంటికి వెళ్లి, యుద్ధం ముగించాక రాక్షసులను పంపించాడు.
జితే మహేన్ద్రే ఽతిబలే రావణస్య సుతేన వై । ప్రజాపతిం పురస్కృత్య యయుర్లఙ్కాం సురాస్తదా ।। ౭.౩౦.
అతిబలుడు అయిన రావణి చేత మహేంద్రుడు జయించబడినప్పుడు, ప్రజాపతి నాయకత్వంలో దేవతలు లంకకు వెళ్లారు.
తత్ర రావణమాసాద్య పుత్రభ్రాతృభిరావృతమ్ । అబ్రవీద్గగనే తిష్ఠన్సామపూర్వం ప్రజాపతిః ।। ౭.౩౦.
అక్కడ కుమారులు, సోదరులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న రావణిని చూసి, ఆకాశంలో నిలబడి, ప్రజాపతి మృదువుగా ఇలా అన్నాడు.