ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధో దశగ్రీవః ప్రతాపవాన్ । నిరీక్ష్య తద్బలం కృత్స్నం దైవతైర్వినిపాతితమ్ ।। ౭.౨౮.
అంతలో, కోపంతో ఉప్పొంగిన, పరాక్రమశాలి దశముఖి రావణుడు తన సైన్యం అంతటిని దేవతలు సంహరించడాన్ని చూశాడు.
స తం ప్రతి విగాహ్యాశు ప్రవృద్ధం సైన్యసాగరమ్ । త్రిదశాన్సమరే నిఘ్నఞ్ఛక్రమేవాభ్యవర్తత ।। ౭.౨౮.
ఆయన వెంటనే ఆ విస్తారమైన సైన్య సముద్రంలోకి దూకి, యుద్ధంలో దేవతలను ఒక్కొక్కరిని సంహరిస్తూ ముందుకు సాగాడు.
ఆగాచ్ఛక్రో మహచ్చాపం విస్ఫార్య సుమహాస్వనమ్ । యస్య విస్ఫారఘోషేణ స్తనన్తి స్మ దిశో దశ ।। ౭.౨౮.
అప్పుడు ఇంద్రుడు గొప్ప ధ్వనితో తన మహా విల్లు ఎక్కుపట్టి వచ్చాడు. ఆ విల్లు తెనిగిన శబ్దంతో పది దిక్కులూ మారుమోగాయి.
తద్వికృష్య మహచ్చాపమిన్ద్రో రావణమూర్ధని । నిపాతయామాస శరాన్పావకాదిత్యవర్చసః ।। ౭.౨౮.
ఇంద్రుడు తన మహా విల్లు బలంగా లాగి, అగ్ని, సూర్యుల్లా ప్రకాశించే బాణాలను రావణుని తలలపై వర్షంలా కురిపించాడు.
తథైవ చ మహాబాహుర్దశగ్రీవో వ్యవస్థితః । శక్రం కార్ముకవిభ్రష్టైః శరవర్షైరవాకిరత్ ।। ౭.౨౮.
అదే విధంగా, బలవంతుడు అయిన దశముఖి రావణుడు నిలబడి, బాణ వర్షాలతో ఇంద్రుడి విల్లు తన్నిపడేసి, అతనిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
ప్రయుధ్యతోరథ తయోర్బాణవర్షైః సమన్తతః । న జ్ఞాయతే తదా కిఞ్చిత్సర్వం హి తమసా వృతమ్ ।। ౭.౨౮.
వారు ఇద్దరూ చుట్టూ బాణ వర్షాలతో యుద్ధం చేస్తుండగా, చుట్టూ అంతా చీకటితో కమ్ముకుని, ఏమీ కనిపించలేదు.
తతస్తమసి సఞ్జాతే సర్వే తే దేవరాక్షసాః । అయుద్ధ్యన్త బలోన్మత్తాః సూదయన్తః పరస్పరమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ సమయంలో చీకటి కమ్ముకున్నప్పుడు, ఆ దేవతలు, రాక్షసులు యుద్ధ మత్తులో ఉండి, యుద్ధం ఆపేసి, ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.
తతస్తు దేవసైన్యేన రాక్షసానాం బృహద్బలమ్ । దశాంశం స్థాపితం యుద్ధే శేషం నీతం యమక్షయమ్ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడా యుద్ధంలో దేవతల సైన్యం రాక్షసుల గొప్ప బలాన్ని పది వంతులకు తగ్గించి, మిగతావారిని యమలోకానికి పంపింది.
తస్మింస్తు తామసే యుద్ధే సర్వే తే దేవరాక్షసాః । అన్యోన్యం నాభ్యజానన్త యుధ్యమానాః పరస్పరమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ చీకటి యుద్ధంలో, ఆ దేవతలు, రాక్షసులు పరస్పరం యుద్ధం చేస్తూ, ఎవరు ఎవరో గుర్తించలేకపోయారు.
ఇన్ద్రశ్చ రావణశ్చైవ రావణిశ్చ మహాబలః । తస్మింస్తమోజాలవృతే మోహమీయుర్న తే త్రయః ।। ౭.౨౯.
ఆ చీకటి ముసుగులో, ఇంద్రుడు, రావణుడు, రావణుని బలవంతుడు కుమారుడు ముగ్గురూ మోహంలో పడి పోయారు.
స తు దృష్ట్వా బలం సర్వం రావణో నిహతం క్షణాత్ । క్రోధమభ్యగమత్తీవ్రం మహానాదం చ ముక్తవాన్ ।। ౭.౨౯.
కానీ రావణుడు తన సైన్యం అంతా క్షణంలో నాశనం అయినదాన్ని చూసి, తీవ్రమైన కోపంతో గర్జించాడు.
క్రోధాత్సూతం చ దుర్ధర్షః స్యన్దనస్థమువాచ హ । పరసైన్యస్య మధ్యేన యావదన్తో నయస్వ మామ్ ।। ౭.౨౯.
కోపంతో ఉప్పొంగిన రావణుడు తన రథసారధిని పిలిచి, 'విపక్ష సైన్యంలో ముందుకు నన్ను తీసుకెళ్ళు' అని ఆదేశించాడు.
అద్యైతాన్ త్రిదశాన్సర్వాన్విక్రమైః సమరే స్వయమ్ । నానాశస్త్రైర్మహాఘోరైర్నయామి యమసాదనమ్ ।। ౭.౨౯.
'ఈ రోజు నా పరాక్రమంతో, యుద్ధంలో వివిధ భయంకర ఆయుధాలతో ఈ దేవతలందరినీ యమలోకానికి పంపిస్తాను.'
అహమిన్ద్రం వధిష్యామి ధనదం వరుణం యమమ్ । త్రిదశాన్వినిహత్యాథ స్వయం స్థాస్యామ్యథోపరి । విషాదో న చ కర్తవ్యః శీఘ్రం వాహయ మే రథమ్ ।। ౭.౨౯.
'నేను ఇంద్రుణ్ని, కుబేరుణ్ని, వరుణుణ్ని, యముణ్ని చంపుతాను. దేవతల్ని సంహరించి, నేను అందరిపై నిలుస్తాను. మనసు దిగులుపడకూడదు—నా రథాన్ని త్వరగా నడుపు!'
ద్విః ఖలు త్వాం బ్రవీమ్యద్య యావదన్తో నయస్వ మామ్ ।। ౭.౨౯.
నేను మళ్లీ చెబుతున్నాను, వెంటనే నన్ను యుద్ధభూమికి తీసుకెళ్ళు.
అయం స నన్దనోద్దేశో యత్ర వర్తామహే వయమ్ । నయ మామద్య తత్ర త్వముదయో యత్ర పర్వతః ।। ౭.౨౯.
ఇది నందనవనం ప్రాంతం, మనం ఇప్పుడు ఇక్కడే ఉన్నాం. నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్ళు, ఉదయపర్వతం ఎక్కడ ఉన్నదో అక్కడికి.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా తురగాన్స మనోజవాన్ । ఆదిదేశాథ శత్రణాం మధ్యేనైవ చ సారథిః ।। ౭.౨౯.
ఆయన మాటలు విన్న వెంటనే, సారథి వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రాలను ఆజ్ఞాపించి, శత్రువుల మధ్యలో నేరుగా రథాన్ని నడిపించాడు.
తస్య తం నిశ్చయం జ్ఞాత్వా శక్రో దేవేశ్వరస్తదా । రథస్థః సమరస్థస్తాన్దేవాన్వాక్యమథాబ్రవీత్ ।। ౭.౨౯.
ఆయన సంకల్పాన్ని తెలుసుకున్న ఇంద్రుడు, దేవతల అధిపతి, యుద్ధరంగంలో తన రథంపై నిలబడి దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.
సురాః శృణుత మద్వాక్యం యత్తావన్మమ రోచతే । జీవన్నేవ దశగ్రీవః సాధు రక్షో నిగృహ్యతామ్ ।। ౭.౨౯.
దేవతలారా, నా మాట వినండి, ఇది నాకు ఇష్టం. రావణుడు ఇంకా బతికే ఉన్నప్పుడు, ఆ రాక్షసుడిని అదుపులో పెట్టండి.
ఏష హ్యతిబలః సైన్యై రథేన పవనౌజసా । గమిష్యతి ప్రవృద్ధోర్మిః సముద్ర ఇవ పర్వణి ।। ౭.౨౯.
అతడు అపారమైన బలంతో, తన సైన్యం, గాలి వేగంతో పరిగెత్తే రథంతో, పూర్ణచంద్రుని సమయాన పెరిగే సముద్రంలా ముందుకు దూసుకెళ్తాడు.
నహ్యేష హన్తుం శక్యో ఽద్య వరదానాత్సునిర్భయః । తద్గ్రహీష్యామహే రక్షో యత్తా భవత సంయుగే ।। ౭.౨౯.
ఇవాళ అతన్ని చంపడం సాధ్యం కాదు, ఎందుకంటే వరాల వల్ల అతనికి భయమే లేదు. అందుకే, మీకు యుద్ధంలో ఎంత సాధ్యమో, ఆ రాక్షసుడిని పట్టుకోండి.
యథా బలౌ నిరుద్ధే చ త్రైలోక్యం భుజ్యతే మయా । ఏవమేతస్య పాపస్య నిరోధో మమ రోచతే ।। ౭.౨౯.
బలుడు, విరోచనుడు అదుపులో ఉన్నప్పుడు నేను మూడు లోకాలను పాలించినట్టు, ఇప్పుడు ఈ దుష్టుడిని కూడా అలా అదుపులో పెట్టాలని నాకు ఇష్టం.
తతో ఽన్యం దేశమాస్థాయ శక్రః సన్త్యజ్య రావణమ్ । అయుధ్యత మహారాజ రాక్షసాంస్త్రాసయన్రణే ।। ౭.౨౯.
ఆ తర్వాత ఇంద్రుడు రావణుడిని వదిలేసి, మరో ప్రాంతానికి వెళ్లి, యుద్ధంలో రాక్షసులను భయపెట్టాడు, ఓ మహారాజా.
ఉత్తరేణ దశగ్రీవః ప్రవివేశానివర్తకః । దక్షిణేన తు పార్శ్వేన ప్రవివేశ శతక్రతుః ।। ౭.౨౯.
రావణుడు ఉత్తర దిక్కు నుంచి వెనక్కి తిరగకుండా ప్రవేశించాడు. శతక్రతువు మాత్రం దక్షిణ వైపు నుంచి ప్రవేశించాడు.
తతః స యోజనశతం ప్రవిష్టో రాక్షసాధిపః । దేవతానాం బలం సర్వం శరవర్షైరవాకిరత్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత రాక్షసాధిపతి వంద యోజనాలు ముందుకు వెళ్లి, దేవతల సైన్యాన్ని బాణవర్షాలతో ముంచెత్తాడు.
తతః శక్రో నిరీక్ష్యాథ ప్రనష్టం తు స్వకం బలమ్ । న్యవర్తయదసమ్భ్రాన్తః సమావృత్య దశాననమ్ ।। ౭.౨౯.
తర్వాత ఇంద్రుడు తన సైన్యం నాశనం అయినదని చూసి, ఏమాత్రం గబగబపడకుండా రావణుడిని చుట్టుముట్టి తిరిగి వచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే నాదో ముక్తో దానవరాక్షసైః । హా హతాః స్మ ఇతి గ్రస్తం దృష్ట్వా శక్రేణ రావణమ్ ।। ౭.౨౯.
అప్పుడే దానవులు, రాక్షసులు 'అయ్యో, మేము చనిపోయాం!' అని అరవడం మొదలుపెట్టారు, ఎందుకంటే రావణుడు ఇంద్రుడిచేత పట్టుబడినట్టు చూశారు.
తతో రథం సమాస్థాయ రావణిః క్రోధమూర్చ్ఛితః । తత్సైన్యమతిసఙ్క్రుద్ధః ప్రవివేశ సుదారుణమ్ ।। ౭.౨౯.
ఆ తర్వాత రావణి కోపంతో రగిలిపోయి, తన రథంపై ఎక్కి, తీవ్రమైన ఆగ్రహంతో ఆ భయంకరమైన సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
తాం ప్రవిశ్య మహామాయాం ప్రాప్తాం గోపతినా పురా । ప్రవివేశ సుసంరబ్ధస్తత్సైన్యం సమభిద్రవత్ ।। ౭.౨౯.
ఆ మహామాయలోకి, పూర్వం గోపతి పొందినదానిలోకి, అతడు బాగా ఆందోళనతో ప్రవేశించి, ఆ సైన్యంపై దాడి చేశాడు.
స సర్వా దేవతాస్త్యక్త్వా శక్రమేవాభ్యధావత । మహేన్ద్రశ్చ మహాతేజా నాపశ్యచ్చ సుతం రిపోః ।। ౭.౨౯.
అతడు అన్ని దేవతలను వదిలేసి నేరుగా ఇంద్రుడిపై దాడికి వెళ్లాడు. కానీ మహాబలుడు మహేంద్రుడు శత్రువు కుమారుడిని చూడలేకపోయాడు.