ఆదిత్యాన్సవసూన్రుద్రాన్విశ్వాన్సాధ్యాన్మరుద్గణాన్ । సజ్జీభవత యుద్ధార్థం రావణస్య దురాత్మనః ।। ౭.౨౭.
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, విశ్వదేవతలు, సాధ్యులు, మరుత్ గణమంతా — మీరు అందరూ దుష్టుడైన రావణునితో యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండండి!
ఏవముక్తాస్తు శక్రేణ దేవాః శక్రసమా యుధి । సన్నహ్య సుమహాసత్త్వా యుద్ధశ్రద్ధాసమన్వితాః ।। ౭.౨౭.
శక్రుడు ఇలా చెప్పగానే, యుద్ధంలో అతనితో సమానమైన దేవతలు, గొప్ప శక్తితో, యుద్ధం చేయాలనే ఉత్సాహంతో ఆయుధాలు ధరించి సిద్ధమయ్యారు.
స తు దీనః పరిత్రస్తో మహేన్ద్రో రావణం ప్రతి । విష్ణోః సమీపమాగత్య వాక్యమేతదువాచ హ ।। ౭.౨౭.
కానీ మహేంద్రుడు, రావణుడి భయంతో మనసులో దిగులుతో, విష్ణువు దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు.
విష్ణో కథం కరిష్యామి మహావీర్యపరాక్రమః । అసౌ హి బలవద్రక్షో యుద్ధార్థమభివర్తతే ।। ౭.౨౭.
విష్ణువూ! నేను ఏమి చేయాలి? ఆ మహా వీరుడైన రాక్షసుడు యుద్ధానికి ముందుకు వస్తున్నాడు.
వరప్రదానాద్బలవాన్న ఖల్వన్యేన హేతునా । తత్తు సత్యవచః కార్యం యదుక్తం పద్మయోనినా ।। ౭.౨౭.
అతనికి వరాల వల్లే ఇంత బలం వచ్చింది, ఇంకేమీ కారణం లేదు. పద్మయోని చెప్పిన మాట తప్పకుండా నెరవేర్చాలి.
తద్యథా నముచిర్వృత్రో బలిర్నరకశమ్బరౌ । త్వద్బలం సమవష్టభ్య మయా దగ్ధాస్తథా కురు ।। ౭.౨౭.
నాకు నీవిచ్చిన బలంతోనే, నామూచి, వృత్రుడు, బలి, నరకుడు, శంబరుడు నాశనం అయ్యారు. అలాగే ఇప్పుడు కూడా అదే చేయు.
నహ్యన్యో దేవదేవేశ త్వామృతే మధుసూదన । గతిః పరాయణం నాస్తి త్రైలోక్యే సచరాచరే ।। ౭.౨౭.
దేవతల దేవా! మధుసూదనా! నీ తప్ప ఈ మూడు లోకాలలో, చలించేవాటికైనా, అచలమైనవాటికైనా, మరొక ఆశ్రయం లేదు.
త్వం హి నారాయణః శ్రీమాన్పద్మనాభః సనాతనః । త్వయేమే స్థాపితా లోకాః శక్రశ్చాహం సురేశ్వరః ।। ౭.౨౭.
నీవే నారాయణుడు, మహిమతో నిండినవాడు, పద్మనాభుడు, శాశ్వతుడు. ఈ లోకాలు నీ వల్లే నిలిచాయి. శక్రుడూ నేనూ నీ అనుగ్రహంతోనే ఉన్నాం.
త్వయా సృష్టమిదం సర్వం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ । త్వామేవ భగవన్సర్వే ప్రవిశన్తి యుగక్షయే ।। ౭.౨౭.
ఈ మూడు లోకాలు, అందులోని చలించేవి, అచలమైనవి అన్నీ నీ చేత సృష్టించబడ్డాయి. యుగాంతంలో, ప్రభూ, అన్నీ నీలోనే లయమవుతాయి.
తదాచక్ష్వ యథా తత్త్వం దేవదేవ మమ స్వయమ్ । అపి చక్రసహాయస్త్వం యోత్స్యసే రావణం ప్రభో ।। ౭.౨౭.
కాబట్టి దేవతల దేవా! నిజంగా ఏం జరుగుతుందో నీవే నాకు చెప్పు. ప్రభూ! నీవు చక్రాయుధంతో రావణునితో యుద్ధం చేస్తావా?
ఏవముక్తః స శక్రేణ దేవో నారాయణః ప్రభుః । అబ్రవీన్న పరిత్రాసః కర్తవ్యః శ్రూయతాం చ మే ।। ౭.౨౭.
శక్రుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, భగవంతుడైన నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: "భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. నా మాట విను."
న తావదేష దుష్టాత్మా శక్యో జేతుం సురాసురైః । హన్తుం చాపి సమాసాద్య వరదానేన దుర్జయః ।। ౭.౨౭.
ఈ దుష్టాత్ముడిని దేవతలు గానీ, అసురులు గానీ జయించలేరు. అతను వరం పొందినవాడు కనుక, ఎదురుగా వచ్చి చంపడం చాలా కష్టం.
సర్వథా తు మహత్కర్మ కరిష్యతి బలోత్కటః । రాక్షసః పుత్రసహితో దృష్టమేతన్నిసర్గతః ।। ౭.౨౭.
అయినా, ఆ మహాబలుడు అయిన రాక్షసుడు తన కుమారుడితో కలిసి గొప్ప కార్యాన్ని చేయబోతున్నాడు. ఇది మొదటి నుంచే నాకు తెలిసిన విషయమే.
యత్తు మాం త్వమభాషిష్ఠ యుద్ధ్యస్వేతి సురేశ్వర । నాహం తం ప్రతియోత్స్యామి రావణం రాక్షసం యుధి ।। ౭.౨౭.
దేవతల అధినాయకుడా! నన్ను యుద్ధానికి పిలిచావు. కానీ నేను రాక్షసుడైన రావణునితో యుద్ధం చేయను.
నాహత్వా సమరే శత్రుం విష్ణుః ప్రతినివర్తతే । దుర్లభశ్చైవ కామో ఽద్య వరగుప్తాద్ధి రావణాత్ ।। ౭.౨౭.
విష్ణువు యుద్ధంలో శత్రువును సంహరించకుండా వెనక్కి తిరిగి పోడు. ఈ రోజు రాక్షసరాజు రావణుడు వరప్రభావంతో రక్షించబడుతున్నాడు కాబట్టి మన కోరిక నెరవేర్చడం చాలా కష్టం.
ప్రతిజానే చ దేవేన్ద్ర త్వత్సమీపే శతక్రతో । భవితా ఽస్మి యథా ఽస్యాహం రక్షసో మృత్యుకారణమ్ ।। ౭.౨౭.
ఇంద్రుడా, శతక్రతువా, నీ సమక్షంలో నేను ప్రమాణం చేస్తున్నాను — ఈ రాక్షసునికి మరణ కారణంగా నేను మారుతాను.
అహమేవ నిహన్తా ఽస్మి రావణం సపురఃసరమ్ । దేవతా నన్దయిష్యామి జ్ఞాత్వా కాలముపాగతమ్ । ఏతత్తే కథితం తత్త్వం దేవరాజ శచీపతే ।। ౭.౨౭.
నేనే స్వయంగా రావణుడిని అతని అనుచరులతో పాటు సంహరిస్తాను. సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని దేవతలకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాను. ఈ సత్యాన్ని నీకు చెప్పాను, దేవరాజా, శచీపతీ.
యుద్ధ్యస్వ విగతత్రాసః సర్వైః సార్ధం మహాబల ।। ౭.౨౭.
భయాన్ని విడిచిపెట్టి, అన్ని పరాక్రమవంతులతో కలిసి ధైర్యంగా యుద్ధం చేయు.
యామి జ్ఞాత్వా కాలముపాగతమ్ । తతో రుద్రాః సహాదిత్యా వసవో మరుతో ఽశ్వనౌ । సన్నద్ధా నిర్యయుస్తూర్ణం రాక్షసానభితః పురాత్ ।। ౭.౨౭.
సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని నేను బయలుదేరుతున్నాను. వెంటనే రుద్రులు, ఆదిత్యులు, వసువులు, మరుతులు, అశ్వినులు — వీరందరూ ఆయుధాలతో సిద్ధమై, రాక్షసుల పట్టణం వైపు వేగంగా వెళ్లారు.
ఏతస్మిన్నన్తరే నాదః శుశ్రువే రజనీక్షయే । తస్య రావణసైన్యస్య ప్రయుద్ధస్య సమన్తతః ।। ౭.౨౭.
అంతలో, రాత్రి ముగిసే వేళలో, రావణసేన యుద్ధంలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు చుట్టూ అన్ని వైపులా గొంతెమ్మడి శబ్దం వినిపించింది.
తే ప్రయుద్ధా మహావీర్యా హ్యన్యోన్యమభివీక్ష్య వై । సఙ్గ్రామమేవాభిముఖా హ్యభవర్తన్త హృష్టవత్ ।। ౭.౨౭.
ఆ మహాపరాక్రములు ఒకరిని ఒకరు చూచి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, ఆనందంతో ముందుకు సాగారు.
తతో దైవతసైన్యనాం సఙ్క్షోభః సమజాయత । తదక్షయం మహాసైన్యం దృష్ట్వా సమరమూర్ధని ।। ౭.౨౭.
తర్వాత దేవతల సైన్యాల్లో కలవరం మొదలైంది, ఎందుకంటే యుద్ధరంగంలో అపారమైన, అంతం లేని రాక్షస సేనను చూసారు.
తతో యుద్ధం సమభవేద్దేవదానవరక్షసామ్ । ఘోరం తుములనిర్హ్రాదం నానాప్రహరణోద్యతమ్ ।। ౭.౨౭.
తర్వాత దేవతలు, దానవులు, రాక్షసుల మధ్య భయంకరమైన, ఘోరమైన, వివిధ ఆయుధాలతో కూడిన గొప్ప యుద్ధం జరిగింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే శూరా రాక్షసా ఘోరదర్శనాః । యుద్ధార్థం సమవర్తన్త సచివా రావణస్య తే ।। ౭.౨౭.
అంతలో రావణుని మంత్రులు, వీరమైన, భయంకరమైన రూపాలుతో ఉన్న రాక్షసులు యుద్ధానికి సమాయత్తమయ్యారు.
మారీచశ్చ ప్రహస్తశ్చ మహాపార్శ్వమహోదరౌ । అకమ్పనో నికుమ్భశ్చ శుకః సారణ ఏవ చ ।। ౭.౨౭.
వారిలో మారీచుడు, ప్రహస్తుడు, మహాపార్శ్వుడు, మహోదరుడు, అకంపనుడు, నికుంభుడు, శుకుడు, సారణుడు ఉన్నారు.
సంహ్లాదో ధూమకేతుశ్చ మహాదంష్ట్రో ఘటోదరః । జమ్బుమాలీ మహాహ్రాదో విరూపాక్షశ్చ రాక్షసః ।। ౭.౨౭.
సంహ్లాదుడు, ధూమకేతువు, మహాదంష్ట్రుడు, ఘటోదరుడు, జంబుమాలీ, మహాహ్రాదుడు, విరూపాక్షుడు — వీరందరూ రాక్షసులే.
సుప్తఘ్నో యజ్ఞకోపశ్చ దుర్ముఖో దూషణః ఖరః । త్రిశిరాః కరవీరాక్షః సూర్యశత్రుశ్చ రాక్షసః ।। ౭.౨౭.
సుప్తఘ్నుడు, యజ్ఞకోపుడు, దుర్ముఖుడు, దూషణుడు, ఖరుడు, త్రిశిరుడు, కరవీరాక్షుడు, సూర్యశత్రువు కూడా రాక్షసులే.
మహాకాయో ఽతికాయశ్చ దేవాన్తకనరాన్తకౌ । ఏతైః సర్వైః పరివృతో మహావీర్యో మహాబలః ।। ౭.౨౭.
మహాకాయుడు, అతికాయుడు, దేవాంతకుడు, నరాంతకుడు — వీరందరితో చుట్టుముట్టబడి, మహాపరాక్రమి, మహాబలుడు నిలిచాడు.
రావణస్యార్యకః సైన్యం సుమాలీ ప్రవివేశ హ । స దైవతగణాన్సర్వాన్నానాప్రహరణైః శితైః । వ్యధ్వంసయత్సుసఙ్క్రుద్ధో వాయుర్జలధరానివ ।। ౭.౨౭.
రావణుని పూర్వజుడు అయిన సుమాలీ సైన్యంలో ప్రవేశించాడు. అతను కోపంతో, పదునైన ఆయుధాలతో అన్ని దేవతా గణాలను ధ్వంసం చేశాడు, గాలి మేఘాలను చీల్చినట్లు.
తద్దైవతబలం రామ హన్యమానం నిశాచరైః । ప్రణున్నం సర్వతో దిగ్భ్యః సింహనున్నా మృగా ఇవ ।। ౭.౨౭.
రామా, ఆ దేవతల సైన్యం రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసుల చేతిలో నలిగిపోయి, అన్ని దిశల నుంచి వెనక్కి త్రిప్పబడింది, సింహాల దాడిలో జంతువులు పారిపోయినట్లు.