తస్యాస్మి కృతసఙ్కేతా లోకపాలసుతస్య వై । తముద్దిశ్య తు మే సర్వం విభూషణమిదం కృతమ్ ।। ౭.౨౬.
లోకాల రక్షకుని కుమారుడికి నేను మాటిచ్చాను. నా అలంకారాలన్నీ అతనికోసమే ధరించాను.
తథా తస్య హి నాన్యస్య భావో మాం ప్రతి తిష్ఠతి ।। ౭.౨౬.
అదేవిధంగా, అతనివల్లే నాకు ఇంత ప్రేమ, మరెవరి వల్ల లేదు.
తేన సత్యేన మాం రాజన్మోక్తుమర్హస్యరిన్దమ ।। ౭.౨౬.
ఈ నిజాన్ని గుర్తించి, రాజా, శత్రువులను జయించినవాడా, నువ్వు నన్ను విడిచిపెట్టాలి.
స హి తిష్ఠతి ధర్మాత్మా మాం ప్రతీక్ష్య సముత్సుకః । తత్ర విఘ్నం సుతస్యేహ కర్తుం నార్హసి ముఞ్చ మామ్ ।। ౭.౨౬.
అతను ధర్మాత్ముడు, నన్ను ఎదురు చూస్తూ ఆత్రంగా ఉన్నాడు. నీ కుమారుడికి ఇక్కడ అడ్డంకి కలిగించకూడదు. నన్ను విడిచిపెట్టు.
సద్భిరాచరితం మార్గం గచ్ఛ రాక్షసుపుఙ్గవ । మాననీయో మమ త్వం హి పాలనీయా తథా ఽస్మి తే ।। ౭.౨౬.
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడవు, మంచి వారు నడిచే మార్గాన్ని నువ్వు అనుసరించు. నువ్వు నాకు గౌరవించదగినవాడివి, నేను నీ చేత కాపాడబడదగినదాన్ని.
ఏవముక్తో దశగ్రీవః ప్రత్యువాచ వినీతవత్ । స్నుషా ఽస్మి యదవోచస్త్వమేకపత్నీష్వయం క్రమః । దేవలోకస్థితిరియం సురాణాం శాశ్వతీ మతా ।। ౭.౨౬.
దశగ్రీవుడు వినయంగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'కోడలు, నువ్వు చెప్పిన ఏకపత్నీవ్రతం దేవతల్లో ఉంది. అది దేవలోకంలో శాశ్వతమైన విధానం.'
పతిరప్సరసాం నాస్తి న చైకస్త్రీపరిగ్రహః ।। ౭.౨౬.
అప్సరసలకు భర్త ఉండడు; ఒక్క భార్యను మాత్రమే స్వీకరించడమూ అక్కడ లేదు.
స్మి యదవోచస్త్వమేకపత్నీష్వయం క్రమః । ఏవముక్త్వా స తాం రక్షో నివేశ్య చ శిలాతలే । కామభోగాభిసంసక్తో మైథునాయోపచక్రమే ।। ౭.౨౬.
నువ్వు చెప్పిన ఏకపత్నీవ్రతం అక్కడ ఉంది. అలా చెప్పి, ఆ రాక్షసుడు ఆమెను రాయిమీద కూర్చోబెట్టి, కామంతో ఆమెను లైంగికంగా దగ్గరయ్యేందుకు ప్రయత్నించాడు.
సా విముక్తా తతో రమ్భా భ్రష్టమాల్యవిభూషణా । గజేన్ద్రాక్రీడమథితా నదీవాకులతాం గతా ।। ౭.౨౬.
ఆ రంభా విముక్తురాలై, అలంకారాలు, పుష్పమాలలు జారిపోవడంతో, ఏనుగు ఆడుకుంటూ నదిని కలకలం చేయగానే ఆ నది ఎలా అల్లకల్లోలంగా మారుతుందో, అలా అయింది.
లులితాకులకేశాన్తా కరవేపితపల్లవా । పవనేనావధూతేవ లతా కుసుమశాలినీ ।। ౭.౨౬.
ఆమె జుట్టు అల్లకల్లోలంగా, చివరలు గందరగోళంగా, చేతులు వణుకుతూ, గాలి ఊదినప్పుడు పుష్పాలతో నిండిన వల్లి ఎలా కంపించిపోతుందో, పెళ్లికూతురిలా కనిపించింది.
సా వేపమానా లజ్జన్తీ భీతా కరకృతాఞ్జలిః । నలకూబరమాసాద్య పాదయోర్నిపపాత హ ।। ౭.౨౬.
ఆమె భయంతో వణికుతూ, సిగ్గుతో తల దించుకుని, చేతులు ముడుచుకుని, నలకూబరుని దగ్గరకు వెళ్లి అతని పాదాల వద్ద పడిపోయింది.
తదవస్థాం చ తాం దృష్ట్వా మహాత్మా నలకూబరః । అబ్రవీత్కిమిదం భద్రే పాదయోః పతితా ఽసి మే ।। ౭.౨౬.
ఆమెను ఆ స్థితిలో చూసిన మహాత్ముడు నలకూబరుడు, "ఏమిటి భద్రే, నువ్వు నా పాదాలకు ఎందుకు పడిపోయావు?" అని అడిగాడు.
సా వై నిఃశ్వసమానా తు వేపమానా కృతాఞ్జలిః । తస్మై సర్వం యథాతత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ।। ౭.౨౬.
ఆమె ఊపిరి పీలుస్తూ, వణికుతూ, చేతులు ముడుచుకుని, జరిగినదంతా యథాతథంగా అతనికి చెప్పడం ప్రారంభించింది.
ఏష దేవ దశగ్రీవః ప్రాప్తో గన్తుం త్రివిష్టపమ్ । తేన సైన్యసహాయేన నిశేయం పరిణామితా ।। ౭.౨౬.
"ప్రభూ! ఈ దశగ్రీవుడు స్వర్గానికి వెళ్లాలని వచ్చాడు. తన సేనతో కలిసి నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు."
ఆయన్తీ తేన దృష్టా ఽస్మి త్వత్సకాశమరిన్దమ । గృహీతా తేన పృష్టా ఽస్మి కస్య త్వమితి రక్షసా ।। ౭.౨౬.
"నేను వస్తుండగా, అతడు నన్ను చూచి, శత్రువులను జయించినవాడా! నన్ను పట్టుకుని, 'నువ్వెవరి వారు?' అని అడిగాడు."
మయా తు సర్వం యత్సత్యం తస్మై సర్వం నివేదితమ్ । కామమోహాభిభూతాత్మా నాశ్రౌషీత్తద్వచో మమ ।। ౭.౨౬.
"నేను నిజాన్ని అన్నీ అతనికి చెప్పాను. కానీ కామమూ మోహమూ అతనిని ముంచేయడంతో, నా మాటలు వినలేదు."
యాచ్యమానో మయా దేవ స్నుషా తే ఽహమితి ప్రభో । తత్సర్వం పృష్ఠతః కృత్వా బలాత్తేనాస్మి ధర్షితా ।। ౭.౨౬.
"ప్రభూ! నేను 'నేను నీ కోడలు' అని ఎంత చెప్పినా, అతడు నా మాటలు పట్టించుకోకుండా, బలవంతంగా నన్ను అవమానించాడు."
ఏవం త్వమపరాధం మే క్షన్తుమర్హసి సువ్రత । న హి తుల్యం బలం సౌమ్య స్త్రియాశ్చ పురుషస్య చ ।। ౭.౨౬.
"అలా జరిగినందుకు నన్ను క్షమించాలి స్వామీ! స్త్రీకి, పురుషుడికి బలం సమానం కాదు కదా."
ఏతఛుత్వా తు సఙ్క్రుద్ధస్తదా వైశ్రవణాత్మజః । ధర్షణాం తాం పరాం శ్రుత్వా ధ్యానం సమ్ప్రవివేశ హ ।। ౭.౨౬.
ఇలా విని, వైశ్రవణుని కుమారుడు కోపంతో మండిపడి, ఆ ఘోరమైన దురాచారం గురించి తెలుసుకుని, ధ్యానంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
తస్య తత్కర్మ విజ్ఞాయ తదా వైశ్రవణాత్మజః । ముహూర్తాత్క్రోధతామ్రాక్షస్తోయం జగ్రాహ పాణినా ।। ౭.౨౬.
ఆ కార్యాన్ని గ్రహించిన వైశ్రవణుని కుమారుడు, కోపంతో కళ్లెర్రగా మారి, క్షణంలో నీటిని చేతితో పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా సలిలం సర్వముపస్పృశ్య యథావిధి । ఉత్ససర్జ యథా శాపం రాక్షసేన్ద్రాయ దారుణమ్ ।। ౭.౨౬.
అన్ని నీళ్ళు తీసుకుని, విధిగా శుద్ధి చేసుకుని, రాక్షసాధిపతికి భయంకరమైన శాపాన్ని ఉచ్చరించాడు.
అకామా తేన యస్మాత్త్వం బలాద్భద్రే ప్రధర్షితా । తస్మాత్స యువతీమన్యాం నాకామాముపయాస్యతి ।। ౭.౨౬.
"భద్రే! నువ్వు ఇష్టం లేకుండా బలవంతంగా అవమానించబడినందువల్ల, ఇకపై అతడు మరొక ఇష్టంలేని యువతిని దగ్గర పడడు."
యదా హ్యకామాం కామార్తో ధర్షయిష్యతి యోషితమ్ । మూర్ధా తు సప్తధా తస్య శకలీభవితా తదా ।। ౭.౨౬.
"ఎవరైనా కామంతో ఇష్టం లేని స్త్రీని బలవంతంగా అవమానిస్తే, వెంటనే అతని తల ఏడు ముక్కలుగా చీలిపోతుంది."
తస్మిన్నుదాహృతే శాపే జ్వలితాగ్నిసమప్రభే । దేవదున్దుభయో నేదుః పుష్పవృష్టిశ్చ ఖాచ్చ్యుతా । పితామహముఖాశ్చైవ సర్వే దేవాః ప్రహర్షితాః ।। ౭.౨౬.
ఆ అగ్ని వంటి శాపం పలికినప్పుడు, దేవతలు మృదంగాలు మోగించగా, ఆకాశం నుంచి పుష్పవృష్టి కురిసింది. పితామహుడు ముందుండి అందరు దేవతలు ఆనందించారు.
జ్ఞాత్వా లోకగతిం సర్వాం తస్య మృత్యుం చ రక్షసః । ఋషయః పితరశ్చైవ ప్రీతిమాపురనుత్తమామ్ ।। ౭.౨౬.
లోకగతి మొత్తం, ఆ రాక్షసుని మరణాన్ని తెలుసుకున్న ఋషులు, పితృదేవతలు అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందారు.
శ్రుత్వా తు స దశగ్రీవస్తం శాపం రోమహర్షణమ్ । నారీషు మైథునే భావం నాకామాస్వభ్యరోచయత్ ।। ౭.౨౬.
దశగ్రీవుడు ఆ భయంకరమైన శాపాన్ని విని, ఇకపై ఇష్టం లేని స్త్రీలతో సంయోగంలో ఆనందాన్ని అనుభవించలేదు.
తేన నీతాః స్త్రియః ప్రీతిమాపుః సర్వాః పతివ్రతాః । నలకూబరనిర్ముక్తం శాపం శ్రుత్వా మనఃప్రియమ్ ।। ౭.౨౬.
నలకూబరుడు వేసిన శాపాన్ని వినగానే, అతను తీసుకెళ్లిన అన్ని పతివ్రతలు హర్షంతో మనసారా ఆనందించాయి.
కైలాసం లఙ్ఘయిత్వాథ దశగ్రీవః స రావణః । ఆససాద మహాతేజా ఇన్ద్రలోకం నిశాచరః ।। ౭.౨౭.
అప్పుడు పది తలల రావణుడు, కైలాసాన్ని దాటి, మహాశక్తిశాలి అయిన ఆ రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసుడు, ఇంద్ర లోకానికి చేరుకున్నాడు.
తస్య రాక్షససైన్యస్య సమన్తాదుపయాస్యతః । దేవలోకం యయౌ శబ్దో మథ్యమానార్ణవోపమః ।। ౭.౨౭.
అతని రాక్షస సేన అన్ని దిక్కుల నుంచీ దేవ లోకాన్ని దూసుకొస్తుండగా, సముద్రాన్ని మథించినప్పుడు వచ్చే శబ్దంలా ఒక గొప్ప గోళం వినిపించింది.
శ్రుత్వా తు రావణం ప్రాప్తమిన్ద్రశ్చలిత ఆసనాత్ । అబ్రవీత్తత్ర తాన్ దేవాన్ సర్వానేవ సమాగతాన్ ।। ౭.౨౭.
రావణుడు వచ్చాడని విని, ఇంద్రుడు తన ఆసనంలో నుంచి ఉలిక్కిపడి, అక్కడ కూడిన అన్ని దేవతలను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.