మద్విశిష్టః పుమాన్కో ఽద్య శక్రో విష్ణురథాశ్వినౌ । మామతీత్య హి యం చ త్వం యాసి భీరు న శోభనమ్ ।। ౭.౨౬.
ఈ రోజు నన్ను మించి ఎవరు ఉన్నారు? ఇంద్రుడా, విష్ణువా, లేక అశ్వినులు కావచ్చా? భయపడే వాడివి, నన్ను వదిలి ఇంకెవరికైనా వెళ్ళడం నీకు తగదు.
విశ్రమ త్వం పృథుశ్రోణి శిలాతలమిదం శుభమ్ ।। ౭.౨౬.
పొడవాటి నడుము కలిగినవాడివి, ఈ అందమైన రాయిమీద విశ్రాంతి తీసుకో.
త్రైలోక్యే యః ప్రభుశ్చైవ మదన్యో నైవ విద్యతే ।। ౭.౨౬.
ఈ మూడూ లోకాలలో నన్ను మించిన అధికారి ఎవరూ లేరు.
తదేవం ప్రాఞ్జలిః ప్రహ్వో యాచతే త్వాం దశాననః । భర్తుర్భర్తా విధాతా చ త్రైలోక్యస్య భజస్వ మామ్ ।। ౭.౨౬.
దశాననుడు చేతులు జోడించి, వినయంగా నిన్ను వేడుకుంటున్నాడు: మూడూ లోకాలకూ అధిపతి అయిన నన్ను నీ భర్తగా అంగీకరించు.
ఏవముక్తా ఽబ్రవీద్రమ్భా వేపమానా కృతాఞ్జలిః । ప్రసీద నార్హసే వక్తుమీదృశం త్వం హి మే గురుః ।। ౭.౨౬.
అలా అన్న తరువాత, రంభా వణుకుతూ, చేతులు జోడించి ఇలా చెప్పింది: దయచూపు; నువ్వు నా గురువు, ఇలాంటి మాటలు చెప్పడం నీకు తగదు.
అన్యేభ్యో హి త్వయా రక్ష్యా ప్రాప్నుయాం ధర్షణం యది । తద్ధర్మతః స్నుషా తే ఽహం తత్త్వమేవ బ్రవీమి తే ।। ౭.౨౬.
ఇతరుల వల్ల నాకు అపమానం కలిగితే, నువ్వే నన్ను కాపాడాలి. ధర్మప్రకారం, నేను నీ కోడలు. నిజమే చెబుతున్నాను.
అథాబ్రవీద్దశగ్రీవశ్చరణాధోముఖీం స్థితామ్ । రోమహర్షమనుప్రాప్తాం దృష్టమాత్రేణ తాం తదా ।। ౭.౨౬.
ఆమె తన ముఖాన్ని నీ కాళ్లవైపు వంచి నిలబడి, నిన్ను చూసిన వెంటనే ఒళ్ళంతా రోమాంచితంగా ఉండగా, దశగ్రీవుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
సుతస్య యది మే భార్యా తతస్త్వం హి స్నుషా భవేః । బాఢమిత్యేవ సా రమ్భా ప్రాహ రావణముత్తరమ్ ।। ౭.౨౬.
నువ్వు నా కుమారుడి భార్య అయితే, నిజంగా నువ్వు నా కోడలవుతావు. దీనికి రంభా రావణునికి, 'అవును, అలాగే' అని సమాధానం చెప్పింది.
ధర్మతస్తే సుతస్యాహం భార్యా రాక్షసపుఙ్గవ । పుత్రః ప్రియతరః ప్రాణైర్భ్రాతుర్వైశ్రవణస్య తే । విఖ్యాతస్త్రిషు లోకేషు నలకూబర ఇత్యయమ్ ।। ౭.౨౬.
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడవు, ధర్మప్రకారం నేను నీ కుమారుడి భార్యను. నీకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు, నీ అన్నయ్య వైశ్రవణుని కుమారుడు, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడైన నలకూబరుడు.
ధర్మతో యో భవేద్విప్రః క్షత్రియో వీర్యతో భవేత్ । క్రోధాద్యశ్చ భవేదగ్నిః క్షాన్త్యా చ వసుధాసమః ।। ౭.౨౬.
ధర్మంతో బ్రాహ్మణుడు అవుతాడు; వీర్యంతో క్షత్రియుడు అవుతాడు; కోపంతో అగ్ని అవుతాడు; సహనంతో భూమిలా సమానంగా ఉంటాడు.
తస్యాస్మి కృతసఙ్కేతా లోకపాలసుతస్య వై । తముద్దిశ్య తు మే సర్వం విభూషణమిదం కృతమ్ ।। ౭.౨౬.
లోకాల రక్షకుని కుమారుడికి నేను మాటిచ్చాను. నా అలంకారాలన్నీ అతనికోసమే ధరించాను.
తథా తస్య హి నాన్యస్య భావో మాం ప్రతి తిష్ఠతి ।। ౭.౨౬.
అదేవిధంగా, అతనివల్లే నాకు ఇంత ప్రేమ, మరెవరి వల్ల లేదు.
తేన సత్యేన మాం రాజన్మోక్తుమర్హస్యరిన్దమ ।। ౭.౨౬.
ఈ నిజాన్ని గుర్తించి, రాజా, శత్రువులను జయించినవాడా, నువ్వు నన్ను విడిచిపెట్టాలి.
స హి తిష్ఠతి ధర్మాత్మా మాం ప్రతీక్ష్య సముత్సుకః । తత్ర విఘ్నం సుతస్యేహ కర్తుం నార్హసి ముఞ్చ మామ్ ।। ౭.౨౬.
అతను ధర్మాత్ముడు, నన్ను ఎదురు చూస్తూ ఆత్రంగా ఉన్నాడు. నీ కుమారుడికి ఇక్కడ అడ్డంకి కలిగించకూడదు. నన్ను విడిచిపెట్టు.
సద్భిరాచరితం మార్గం గచ్ఛ రాక్షసుపుఙ్గవ । మాననీయో మమ త్వం హి పాలనీయా తథా ఽస్మి తే ।। ౭.౨౬.
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడవు, మంచి వారు నడిచే మార్గాన్ని నువ్వు అనుసరించు. నువ్వు నాకు గౌరవించదగినవాడివి, నేను నీ చేత కాపాడబడదగినదాన్ని.
ఏవముక్తో దశగ్రీవః ప్రత్యువాచ వినీతవత్ । స్నుషా ఽస్మి యదవోచస్త్వమేకపత్నీష్వయం క్రమః । దేవలోకస్థితిరియం సురాణాం శాశ్వతీ మతా ।। ౭.౨౬.
దశగ్రీవుడు వినయంగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'కోడలు, నువ్వు చెప్పిన ఏకపత్నీవ్రతం దేవతల్లో ఉంది. అది దేవలోకంలో శాశ్వతమైన విధానం.'
పతిరప్సరసాం నాస్తి న చైకస్త్రీపరిగ్రహః ।। ౭.౨౬.
అప్సరసలకు భర్త ఉండడు; ఒక్క భార్యను మాత్రమే స్వీకరించడమూ అక్కడ లేదు.
స్మి యదవోచస్త్వమేకపత్నీష్వయం క్రమః । ఏవముక్త్వా స తాం రక్షో నివేశ్య చ శిలాతలే । కామభోగాభిసంసక్తో మైథునాయోపచక్రమే ।। ౭.౨౬.
నువ్వు చెప్పిన ఏకపత్నీవ్రతం అక్కడ ఉంది. అలా చెప్పి, ఆ రాక్షసుడు ఆమెను రాయిమీద కూర్చోబెట్టి, కామంతో ఆమెను లైంగికంగా దగ్గరయ్యేందుకు ప్రయత్నించాడు.
సా విముక్తా తతో రమ్భా భ్రష్టమాల్యవిభూషణా । గజేన్ద్రాక్రీడమథితా నదీవాకులతాం గతా ।। ౭.౨౬.
ఆ రంభా విముక్తురాలై, అలంకారాలు, పుష్పమాలలు జారిపోవడంతో, ఏనుగు ఆడుకుంటూ నదిని కలకలం చేయగానే ఆ నది ఎలా అల్లకల్లోలంగా మారుతుందో, అలా అయింది.
లులితాకులకేశాన్తా కరవేపితపల్లవా । పవనేనావధూతేవ లతా కుసుమశాలినీ ।। ౭.౨౬.
ఆమె జుట్టు అల్లకల్లోలంగా, చివరలు గందరగోళంగా, చేతులు వణుకుతూ, గాలి ఊదినప్పుడు పుష్పాలతో నిండిన వల్లి ఎలా కంపించిపోతుందో, పెళ్లికూతురిలా కనిపించింది.
సా వేపమానా లజ్జన్తీ భీతా కరకృతాఞ్జలిః । నలకూబరమాసాద్య పాదయోర్నిపపాత హ ।। ౭.౨౬.
ఆమె భయంతో వణికుతూ, సిగ్గుతో తల దించుకుని, చేతులు ముడుచుకుని, నలకూబరుని దగ్గరకు వెళ్లి అతని పాదాల వద్ద పడిపోయింది.
తదవస్థాం చ తాం దృష్ట్వా మహాత్మా నలకూబరః । అబ్రవీత్కిమిదం భద్రే పాదయోః పతితా ఽసి మే ।। ౭.౨౬.
ఆమెను ఆ స్థితిలో చూసిన మహాత్ముడు నలకూబరుడు, "ఏమిటి భద్రే, నువ్వు నా పాదాలకు ఎందుకు పడిపోయావు?" అని అడిగాడు.
సా వై నిఃశ్వసమానా తు వేపమానా కృతాఞ్జలిః । తస్మై సర్వం యథాతత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ।। ౭.౨౬.
ఆమె ఊపిరి పీలుస్తూ, వణికుతూ, చేతులు ముడుచుకుని, జరిగినదంతా యథాతథంగా అతనికి చెప్పడం ప్రారంభించింది.
ఏష దేవ దశగ్రీవః ప్రాప్తో గన్తుం త్రివిష్టపమ్ । తేన సైన్యసహాయేన నిశేయం పరిణామితా ।। ౭.౨౬.
"ప్రభూ! ఈ దశగ్రీవుడు స్వర్గానికి వెళ్లాలని వచ్చాడు. తన సేనతో కలిసి నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు."
ఆయన్తీ తేన దృష్టా ఽస్మి త్వత్సకాశమరిన్దమ । గృహీతా తేన పృష్టా ఽస్మి కస్య త్వమితి రక్షసా ।। ౭.౨౬.
"నేను వస్తుండగా, అతడు నన్ను చూచి, శత్రువులను జయించినవాడా! నన్ను పట్టుకుని, 'నువ్వెవరి వారు?' అని అడిగాడు."
మయా తు సర్వం యత్సత్యం తస్మై సర్వం నివేదితమ్ । కామమోహాభిభూతాత్మా నాశ్రౌషీత్తద్వచో మమ ।। ౭.౨౬.
"నేను నిజాన్ని అన్నీ అతనికి చెప్పాను. కానీ కామమూ మోహమూ అతనిని ముంచేయడంతో, నా మాటలు వినలేదు."
యాచ్యమానో మయా దేవ స్నుషా తే ఽహమితి ప్రభో । తత్సర్వం పృష్ఠతః కృత్వా బలాత్తేనాస్మి ధర్షితా ।। ౭.౨౬.
"ప్రభూ! నేను 'నేను నీ కోడలు' అని ఎంత చెప్పినా, అతడు నా మాటలు పట్టించుకోకుండా, బలవంతంగా నన్ను అవమానించాడు."
ఏవం త్వమపరాధం మే క్షన్తుమర్హసి సువ్రత । న హి తుల్యం బలం సౌమ్య స్త్రియాశ్చ పురుషస్య చ ।। ౭.౨౬.
"అలా జరిగినందుకు నన్ను క్షమించాలి స్వామీ! స్త్రీకి, పురుషుడికి బలం సమానం కాదు కదా."
ఏతఛుత్వా తు సఙ్క్రుద్ధస్తదా వైశ్రవణాత్మజః । ధర్షణాం తాం పరాం శ్రుత్వా ధ్యానం సమ్ప్రవివేశ హ ।। ౭.౨౬.
ఇలా విని, వైశ్రవణుని కుమారుడు కోపంతో మండిపడి, ఆ ఘోరమైన దురాచారం గురించి తెలుసుకుని, ధ్యానంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
తస్య తత్కర్మ విజ్ఞాయ తదా వైశ్రవణాత్మజః । ముహూర్తాత్క్రోధతామ్రాక్షస్తోయం జగ్రాహ పాణినా ।। ౭.౨౬.
ఆ కార్యాన్ని గ్రహించిన వైశ్రవణుని కుమారుడు, కోపంతో కళ్లెర్రగా మారి, క్షణంలో నీటిని చేతితో పట్టుకున్నాడు.