తేన రాత్రౌ శయానో మే పితా పాపేన హింసితః ।। ౭.౧౭.
"ఆ రాత్రి, నా తండ్రి నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ఆ పాపి అతనికి హాని చేశాడు."
తతో మే జననీ దీనా తచ్ఛరీరం పితుర్మమ । పరిష్వజ్య మహాభాగా ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్ ।। ౭.౧౭.
"అంతటితో నా తల్లి, దుఃఖంతో, నా తండ్రి శరీరాన్ని ఆలింగనం చేసి, ఆ మహాభాగురాలు అగ్నిలో ప్రవేశించింది."
తతో మనోరథం సత్యం పితుర్నారాయణం ప్రతి । కరోమీతి తమేవాహం హృదయేన సముద్వహే ।। ౭.౧౭.
"ఆ తరువాత, నా తండ్రి విషయంలో నారాయణునికి నేను ఒక మనస్ఫూర్తిగా వ్రతం చేసుకున్నాను — 'దీనిని నేను నెరవేర్చుతాను' అని నా హృదయంలో ఉంచుకున్నాను."
ఇతి ప్రతిజ్ఞామారుహ్య చరామి విపులం తపః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం మయా రాక్షసపుఙ్గవ ।। ౭.౧౭.
"ఈ విధంగా ప్రతిజ్ఞ చేసి, నేను ఘనమైన తపస్సు చేస్తున్నాను. ఇదంతా నీకు నేను వివరంగా చెప్పాను, ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా."
నారాయణో మమ పతిర్న త్వన్యః పురుషోత్తమాత్ । ఆశ్రయే నియమం ఘోరం నారాయణపరీప్సయా । విజ్ఞాతస్త్వం హి మే రాజన్గచ్ఛ పౌలస్త్యనన్దన ।। ౭.౧౭.
నా భర్త నారాయణుడే, పరమపురుషుడిని తప్ప మరెవరూ కాదు. నారాయణుడిని పొందాలనే కోరికతో నేను కఠిన వ్రతాలు పాటిస్తున్నాను. రాజా! నీవు నాకు తెలుసు. పౌలస్త్యుని కుమారుడా, వెళ్ళు.
జానామి తపసా సర్వం త్రైలోక్యే యద్ధి వర్తతే ।। ౭.౧౭.
నా తపస్సు వల్ల మూడు లోకాల్లో జరిగే అన్నిటినీ నేను తెలుసు.
సో ఽబ్రవీద్రావణో భూయస్తాం కన్యాం సుమహావ్రతామ్ । అవరుహ్య విమానాగ్రాత్కన్దర్పశరపీడితః ।। ౭.౧౭.
ఆ తర్వాత రావణుడు, మనసారా కామదేవుని బాణాలతో బాధపడుతూ, తన విమానం మీద నుంచి దిగిపోయి, గొప్ప వ్రతాలు చేసే ఆ యువతిని మళ్లీ అడిగాడు.
అవలిప్తా ఽసి సుశ్రోణి యస్యాస్తే మతిరీదృశీ । వృద్ధానాం మృగశావాక్షి భ్రాజతే పుణ్యసఞ్చయః ।। ౭.౧౭.
ఓ సుందరీ! నీ మనసు ఇంత గర్వంగా ఉంది. మృగశావాక్షి! పెద్దవాళ్ల మధ్య నీకు కూడిన పుణ్యం ప్రకాశిస్తోంది.
త్వం సర్వంగుణసమ్పన్నా నార్హసే వక్తుమీదృశమ్ । త్రైలోక్యసున్దరీ భీరు యౌవనం తే నివర్తతే ।। ౭.౧౭.
నీవు అన్ని గుణాలతో నిండినవాడివి. ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడటం నీకు తగదు. మూడు లోకాల్లో అందమైనవాడివి, భయపడే బాలికా, నీ యవ్వనం పోతుంది.
అహం లఙ్కాపతిర్భద్రే దశగ్రీవ ఇతి శ్రుతః । తస్య మే భవ భార్యా త్వం భుఙ్క్ష్వ భోగాన్యథాసుఖమ్ ।। ౭.౧౭.
ఓ కల్యాణి! నేను లంకపతి దశగ్రీవుడను. అందరికీ తెలిసినవాడిని. నువ్వు నా భార్యవై, నచ్చినట్లు సుఖాలు అనుభవించు.
కశ్చ తావదసౌ యం త్వం విష్ణురిత్యభిభాషసే । వీర్యేణ తపసా చైవ భోగేన చ బలేన చ ౭.౧౭.
నువ్వు విష్ణువు అని పిలుస్తున్న వాడు ఎవడు? వీర్యంలో, తపస్సులో, ఆనందంలో, బలంలో—
ఇత్యుక్తవతి తస్మింస్తు వేదవత్యథ సా ఽబ్రవీత్ ।। ౭.౧౭.
అతడు ఇలా అన్న తర్వాత వేదవతి ఇలా సమాధానమిచ్చింది.
ైవ భోగేన చ బలేన చ ।। మా మైవమితి సా కన్యా తమువాచ నిశాచరమ్ । త్రైలోక్యాధిపతి విష్ణుం సర్వలోకనమస్కృతమ్ । త్వదృతే రాక్షసేన్ద్రాన్యః కో ఽవమన్యేత బుద్ధిమాన్ ।। ౭.౧౭.
ఆనందంలో, బలంలో— అలా మాట్లాడవద్దు అని ఆ యువతి ఆ రాత్రివాసిని హెచ్చరించింది. మూడు లోకాలకు అధిపతి అయిన విష్ణువును అందరూ గౌరవిస్తారు. నీలాంటి రాక్షసరాజు తప్ప మరెవ్వరూ, జ్ఞానవంతుడు అతన్ని తక్కువగా చూడడు.
ఏవముక్తస్తయా తత్ర వేదవత్యా నిశాచరః । మూర్ధజేషు తదా కన్యాం కరాగ్రేణ పరామృశత్ ।। ౭.౧౭.
వేదవతి అలా చెప్పిన తర్వాత ఆ రాత్రివాసి తన చేత్తో ఆ యువతికి జుట్టు తాకాడు.
తతో వేదవతీ క్రుద్ధా కేశాన్హస్తేన సా ఽచ్ఛినత్ । అసిర్భూత్వా కరస్తస్యాః కేశాంశ్ఛిన్నాంస్తదా ఽకరోత్ ।। ౭.౧౭.
అప్పుడు వేదవతి కోపంతో తన చేత్తోనే తన జుట్టును కోసేసింది. ఆ చేతి క్షణంలో ఖడ్గంలా మారి జుట్టును కోసింది.
సా జ్వలన్తీవ రోషేణ దహన్తీవ నిశాచరమ్ । ఉవాచాగ్నిం సమాధాయ మరణాయ కృతత్వరా ।। ౭.౧౭.
ఆమె కోపంతో అగ్నిలా మండుతూ, ఆ రాక్షసుడిని తపస్సుతో కాల్చుతున్నట్టు కనిపించింది. మరణానికి తపించి, మనసులో అగ్ని ప్రాయంగా స్థిరపడి ఇలా చెప్పింది.
ధర్షితాయాస్త్వయానార్య న మే జీవితమిష్యతే । రక్షస్తస్మాత్ప్రవేక్ష్యామి పశ్యతస్తే హుతాశనమ్ ।। ౭.౧౭.
నీ చేత దుర్మార్గుడా, నేను అవమానించబడ్డాను. ఇక నాకు జీవితం ఇష్టం లేదు. అందుకే, నీ ముందే నేను అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
యస్మాత్తు ధర్షితా చాహం త్వయా పాపాత్మనా వనే । తస్మాత్తవ వధార్థం హి సముత్పత్స్యే హ్యహం పునః ।। ౭.౧౭.
నీవు పాపాత్ముడివై అడవిలో నన్ను అవమానించావు. అందుకే, నీ వధ కోసం నేను మళ్లీ జన్మిస్తాను.
న హి శక్యం స్త్రియా హన్తుం పురుషః పాపనిశ్చః । శాపే త్వయి మయోత్సృష్టే తపసశ్చ వ్యయో భవేత్ ।। ౭.౧౭.
ఒక స్త్రీ, చెడు సంకల్పం ఉన్న పురుషుడిని చంపడం సాధ్యం కాదు. నిన్ను శపిస్తే నా తపస్సు నశించిపోతుంది.
యది త్వస్తి మయా కిఞ్చిత్కృతం దత్తం హుతం తథా । తస్మాత్త్వయోనిజా సాధ్వీ భవేయం ధర్మిణః సుతా ।। ౭.౧౭.
నేను ఏదైనా పుణ్యకార్యం చేశానా, దానం ఇచ్చానా, హోమం చేశానా, వాటి ఫలితంగా నేను గర్భంలో కాకుండా, ధర్మవంతుని కుమార్తెగా పుట్టాలి.
ఏవముక్త్వా ప్రవిష్టా సా జ్వలితం జాతవేదసమ్ । పపాత చ దివో దివ్యా పుష్పవృష్టిః సమన్తతః ।। ౭.౧౭.
ఇలా చెప్పి, ఆమె మండుతున్న అగ్నిలో ప్రవేశించింది. ఆ సమయంలో ఆకాశం నుంచి దివ్యమైన పుష్పవృష్టి ఎక్కడికక్కడా కురిసింది.
పునరేవ సముద్భూతా పద్మే పద్మసమప్రభా । తస్మాదపి పునః ప్రాప్తా పూర్వవత్తేన రక్షసా ।। ౭.౧౭.
ఆమె మళ్లీ పద్మంలో జన్మించింది. పద్మంలా ప్రకాశించింది. మునుపటిలాగే మళ్లీ ఆ రాక్షసుడి చేతికి చిక్కింది.
కన్యాం కమలగర్భాభాం ప్రగృహ్య స్వగృహం యయౌ । ప్రగృహ్య రావణస్త్వేతాం దర్శయామాస మన్త్రిణే ।। ౭.౧౭.
కమలపువ్వులాంటి ఆ యువతిని పట్టుకుని రావణుడు తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాడు. తరువాత ఆమెను తన మంత్రికి చూపించాడు.
లక్షణజ్ఞో నిరీక్ష్యైవ రావణం చైవమబ్రవీత్ । గృహస్థైషాం హి సుశ్రోణీ త్వద్వధాయైవ దృశ్యతే ।। ౭.౧౭.
లక్షణాలను బాగా తెలిసిన ఆ మంత్రి, ఆ యువతిని చూసి రావణుడితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అందమైన నడుముతో ఉన్న యువతి నీ ఇంట్లో ఉంటే, నీ మరణానికి కారణమవుతుంది.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా ఽర్ణవే రామ తాం ప్రచిక్షేప రావణః । సా చైవ క్షితిమాసాద్య యజ్ఞాయతనమధ్యగా ।। ౭.౧౭.
ఇలా విన్న వెంటనే, రామా, రావణుడు ఆ యువతిని సముద్రంలో పడేశాడు. ఆమె భూమిని చేరి, యజ్ఞవేదిక మధ్యలోకి వెళ్లింది.
రాజ్ఞో హలముఖోత్కృష్టా పునరప్యుత్థితా సతీ । సైషా జనకరాజస్య ప్రసూతా తనయా ప్రభో । తవ భార్యా మహాబాహో విష్ణుస్త్వం హి సనాతనః ।। ౭.౧౭.
రాజు హలంతో భూమిని దున్నినప్పుడు ఆ యువతి మళ్లీ బయటకు వచ్చింది. అలా జనక మహారాజుకు కుమార్తెగా పుట్టింది. మహాబాహువంతుడా, ఆమె నీ భార్య. నీవు శాశ్వతమైన విష్ణువు.
పూర్వం క్రోధాహితః శత్రుర్యయా ఽసౌ నిహతస్తథా । ఉపాశ్రయిత్వా శైలభస్తవ వీర్యమమానుషమ్ ।। ౭.౧౭.
మునుపు ఆమె కోపంతో ఆ శత్రువు సంహరించబడ్డాడు. ఆమె కొండను ఆశ్రయించి, నీ మానవేతర శక్తిని నమ్మింది.
ఏవమేషా మహాభాగా మర్త్యేషూత్పత్స్యతే పునః । క్షేత్రే హలముఖోత్కృష్టే వేద్యామగ్నిశిఖోపమా ।। ౭.౧౭.
ఇలా ఈ మహాభాగ్యవంతురాలు మళ్లీ మానవుల్లో జన్మిస్తుంది. హలంతో దున్నిన పొలంలో, యజ్ఞవేదికపై అగ్నిశిఖలా ప్రకాశిస్తుంది.
ఏషా వేదవతీ నామ పూర్వమాసీత్కృతే యుగే । త్రేతాయుగమనుప్రాప్య వధార్థం తస్య రక్షసః ।। ౭.౧౭.
కృతయుగంలో ఈమె పేరు వేదవతి. త్రేతాయుగంలో ఆ రాక్షసుని సంహారానికి జన్మించింది.
ఉత్పన్నా మైథిలకులే జనకస్య మహాత్మనః । సీతోత్పన్నా తు సీతేతి మానుషైః పునరుచ్యతే ।। ౭.౧౭.
మిథిలా వంశంలో, మహాత్ముడైన జనకునికి కుమార్తెగా పుట్టింది. భూమిలోని బీడులో పుట్టినందువల్ల, ఆమెను మనుషులు సీత అని పిలుస్తారు.