కిమిదం వర్తసే భద్రే విరుద్ధం యౌవనస్య తే । నహి యుక్తా తవైతస్య రూపస్యైవ ప్రతి క్రియా ।। ౭.౧౭.
భద్రే, నీ యవ్వనానికి విరుద్ధంగా నీవు ఇలా ఎందుకు జీవిస్తున్నావు? నీ అందానికి ఈ తపస్సు ఏ మాత్రం సరిపోదు.
రూపం తే ఽనుపమం భీరు కామోన్మాదకరం నృణామ్ । న యుక్తం తపసి స్థాతుం నిర్గతో హ్యేష నిర్ణయః ।। ౭.౧౭.
భయపడే వాడివి, నీ అందం అపూర్వమైనది, మగవారిలో కామాన్ని రెచ్చగొడుతుంది. ఇలాంటి అందంతో తపస్సులో ఉండడం నీవు చేయదగినది కాదు — ఇది స్పష్టమైన విషయం.
కస్యాసి కిమిదం భద్రే కశ్చ భర్తా వరాననే । యేన సమ్భుజ్యసే భీరు స నరః పుణ్యభాగ్భువి ।। ౭.౧౭.
భద్రే, నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ భర్త ఎవరు, వదనమధురమైనవాడా? నిన్ను పొందిన వాడు నిజంగా భూమిపై అదృష్టవంతుడు.
పృచ్ఛతః శంస మే సర్వం కస్య హేతోః పరిశ్రమః । ఏవముక్తా తు సా కన్యా రావణేన యశస్వినీ ।। ౭.౧౭.
నేను అడుగుతున్న ప్రతిదీ చెప్పు, ఈ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావో వివరంగా చెప్పు. ఇలా రావణుడు అడిగినప్పుడు —
అబ్రవీద్విధివత్కృత్వా తస్యాతిథ్యం తపోధనా । కుశధ్వజో మమ పితా బ్రహ్మర్షిరమితప్రభః । బృహస్పతిసుతః శ్రీమాన్బుద్ధ్యా తుల్యో బృహస్పతేః ।। ౭.౧౭.
ఆ తపస్సు చేసుకునే కన్య, అతిథిగా రావణునికి యథావిధిగా ఆతిథ్యం చేసి, ఇలా చెప్పింది: "నా తండ్రి కుశధ్వజుడు, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మర్షి, బృహస్పతి కుమారుడు, బుద్ధిలో బృహస్పతికి సమానుడు."
తస్యాహం కుర్వతో నిత్యం వేదాభ్యాసం మహాత్మనః । సమ్భూయ వాఙ్మయీ కన్యా నామ్నా వేదవతీ స్మృతా ।। ౭.౧౭.
"ఆ మహాత్ముడు నిత్యం వేదపఠనం చేస్తూ ఉండగా, ఆయన మాటల ద్వారా నేను జన్మించాను. అందుకే నన్ను వేదవతి అని పిలుస్తారు."
తతో దేవాః సగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః । తే ఽపి గత్వా హి పితరం వరణం రోచయన్తి మే ।। ౭.౧౭.
"అనంతరం దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు అందరూ నా తండ్రి వద్దకు వచ్చి, నన్ను పెళ్లి కోసం అడిగారు."
న చ మాం స పితా తేభ్యో దత్తవాన్రాక్షసర్షభ । కారణం తద్వదిష్యామి నిశాచర నిశామయ ।। ౭.౧౭.
"ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా, నా తండ్రి వారికెవరికీ నన్ను ఇవ్వలేదు. దానికి కారణం ఏమిటో చెప్తాను, ఓ రాత్రివేళ సంచరించువాడా, విను."
పితుస్తు మమ జామాతా విష్ణుః కిల సురేశ్వరః । అభిప్రేతస్త్రిలోకేశస్తస్మాన్నాన్యస్య మే పితా ।। ౭.౧౭.
"నా తండ్రికి అల్లుడు విష్ణువు, దేవతాధిపతి. మూడు లోకాల పాలకుడైన ఆయనే నా తండ్రికి ఇష్టుడు. అందుకే నా తండ్రికి వేరే యారూ లేరు."
దాతుమిచ్ఛతి తస్మై తు తచ్ఛ్రుత్వా బలదర్పితః । దమ్భుర్నామ తతో రాజా దైత్యానాం కుపితో ఽభవత్ ।। ౭.౧౭.
"నా తండ్రి నన్ను ఆయనకే ఇవ్వాలని అనుకున్నాడు. ఇది విని, బలంతో గర్వించిన దంభుడు అనే దైత్యరాజు కోపంతో నిండిపోయాడు."
తేన రాత్రౌ శయానో మే పితా పాపేన హింసితః ।। ౭.౧౭.
"ఆ రాత్రి, నా తండ్రి నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ఆ పాపి అతనికి హాని చేశాడు."
తతో మే జననీ దీనా తచ్ఛరీరం పితుర్మమ । పరిష్వజ్య మహాభాగా ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్ ।। ౭.౧౭.
"అంతటితో నా తల్లి, దుఃఖంతో, నా తండ్రి శరీరాన్ని ఆలింగనం చేసి, ఆ మహాభాగురాలు అగ్నిలో ప్రవేశించింది."
తతో మనోరథం సత్యం పితుర్నారాయణం ప్రతి । కరోమీతి తమేవాహం హృదయేన సముద్వహే ।। ౭.౧౭.
"ఆ తరువాత, నా తండ్రి విషయంలో నారాయణునికి నేను ఒక మనస్ఫూర్తిగా వ్రతం చేసుకున్నాను — 'దీనిని నేను నెరవేర్చుతాను' అని నా హృదయంలో ఉంచుకున్నాను."
ఇతి ప్రతిజ్ఞామారుహ్య చరామి విపులం తపః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం మయా రాక్షసపుఙ్గవ ।। ౭.౧౭.
"ఈ విధంగా ప్రతిజ్ఞ చేసి, నేను ఘనమైన తపస్సు చేస్తున్నాను. ఇదంతా నీకు నేను వివరంగా చెప్పాను, ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా."
నారాయణో మమ పతిర్న త్వన్యః పురుషోత్తమాత్ । ఆశ్రయే నియమం ఘోరం నారాయణపరీప్సయా । విజ్ఞాతస్త్వం హి మే రాజన్గచ్ఛ పౌలస్త్యనన్దన ।। ౭.౧౭.
నా భర్త నారాయణుడే, పరమపురుషుడిని తప్ప మరెవరూ కాదు. నారాయణుడిని పొందాలనే కోరికతో నేను కఠిన వ్రతాలు పాటిస్తున్నాను. రాజా! నీవు నాకు తెలుసు. పౌలస్త్యుని కుమారుడా, వెళ్ళు.
జానామి తపసా సర్వం త్రైలోక్యే యద్ధి వర్తతే ।। ౭.౧౭.
నా తపస్సు వల్ల మూడు లోకాల్లో జరిగే అన్నిటినీ నేను తెలుసు.
సో ఽబ్రవీద్రావణో భూయస్తాం కన్యాం సుమహావ్రతామ్ । అవరుహ్య విమానాగ్రాత్కన్దర్పశరపీడితః ।। ౭.౧౭.
ఆ తర్వాత రావణుడు, మనసారా కామదేవుని బాణాలతో బాధపడుతూ, తన విమానం మీద నుంచి దిగిపోయి, గొప్ప వ్రతాలు చేసే ఆ యువతిని మళ్లీ అడిగాడు.
అవలిప్తా ఽసి సుశ్రోణి యస్యాస్తే మతిరీదృశీ । వృద్ధానాం మృగశావాక్షి భ్రాజతే పుణ్యసఞ్చయః ।। ౭.౧౭.
ఓ సుందరీ! నీ మనసు ఇంత గర్వంగా ఉంది. మృగశావాక్షి! పెద్దవాళ్ల మధ్య నీకు కూడిన పుణ్యం ప్రకాశిస్తోంది.
త్వం సర్వంగుణసమ్పన్నా నార్హసే వక్తుమీదృశమ్ । త్రైలోక్యసున్దరీ భీరు యౌవనం తే నివర్తతే ।। ౭.౧౭.
నీవు అన్ని గుణాలతో నిండినవాడివి. ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడటం నీకు తగదు. మూడు లోకాల్లో అందమైనవాడివి, భయపడే బాలికా, నీ యవ్వనం పోతుంది.
అహం లఙ్కాపతిర్భద్రే దశగ్రీవ ఇతి శ్రుతః । తస్య మే భవ భార్యా త్వం భుఙ్క్ష్వ భోగాన్యథాసుఖమ్ ।। ౭.౧౭.
ఓ కల్యాణి! నేను లంకపతి దశగ్రీవుడను. అందరికీ తెలిసినవాడిని. నువ్వు నా భార్యవై, నచ్చినట్లు సుఖాలు అనుభవించు.
కశ్చ తావదసౌ యం త్వం విష్ణురిత్యభిభాషసే । వీర్యేణ తపసా చైవ భోగేన చ బలేన చ ౭.౧౭.
నువ్వు విష్ణువు అని పిలుస్తున్న వాడు ఎవడు? వీర్యంలో, తపస్సులో, ఆనందంలో, బలంలో—
ఇత్యుక్తవతి తస్మింస్తు వేదవత్యథ సా ఽబ్రవీత్ ।। ౭.౧౭.
అతడు ఇలా అన్న తర్వాత వేదవతి ఇలా సమాధానమిచ్చింది.
ైవ భోగేన చ బలేన చ ।। మా మైవమితి సా కన్యా తమువాచ నిశాచరమ్ । త్రైలోక్యాధిపతి విష్ణుం సర్వలోకనమస్కృతమ్ । త్వదృతే రాక్షసేన్ద్రాన్యః కో ఽవమన్యేత బుద్ధిమాన్ ।। ౭.౧౭.
ఆనందంలో, బలంలో— అలా మాట్లాడవద్దు అని ఆ యువతి ఆ రాత్రివాసిని హెచ్చరించింది. మూడు లోకాలకు అధిపతి అయిన విష్ణువును అందరూ గౌరవిస్తారు. నీలాంటి రాక్షసరాజు తప్ప మరెవ్వరూ, జ్ఞానవంతుడు అతన్ని తక్కువగా చూడడు.
ఏవముక్తస్తయా తత్ర వేదవత్యా నిశాచరః । మూర్ధజేషు తదా కన్యాం కరాగ్రేణ పరామృశత్ ।। ౭.౧౭.
వేదవతి అలా చెప్పిన తర్వాత ఆ రాత్రివాసి తన చేత్తో ఆ యువతికి జుట్టు తాకాడు.
తతో వేదవతీ క్రుద్ధా కేశాన్హస్తేన సా ఽచ్ఛినత్ । అసిర్భూత్వా కరస్తస్యాః కేశాంశ్ఛిన్నాంస్తదా ఽకరోత్ ।। ౭.౧౭.
అప్పుడు వేదవతి కోపంతో తన చేత్తోనే తన జుట్టును కోసేసింది. ఆ చేతి క్షణంలో ఖడ్గంలా మారి జుట్టును కోసింది.
సా జ్వలన్తీవ రోషేణ దహన్తీవ నిశాచరమ్ । ఉవాచాగ్నిం సమాధాయ మరణాయ కృతత్వరా ।। ౭.౧౭.
ఆమె కోపంతో అగ్నిలా మండుతూ, ఆ రాక్షసుడిని తపస్సుతో కాల్చుతున్నట్టు కనిపించింది. మరణానికి తపించి, మనసులో అగ్ని ప్రాయంగా స్థిరపడి ఇలా చెప్పింది.
ధర్షితాయాస్త్వయానార్య న మే జీవితమిష్యతే । రక్షస్తస్మాత్ప్రవేక్ష్యామి పశ్యతస్తే హుతాశనమ్ ।। ౭.౧౭.
నీ చేత దుర్మార్గుడా, నేను అవమానించబడ్డాను. ఇక నాకు జీవితం ఇష్టం లేదు. అందుకే, నీ ముందే నేను అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
యస్మాత్తు ధర్షితా చాహం త్వయా పాపాత్మనా వనే । తస్మాత్తవ వధార్థం హి సముత్పత్స్యే హ్యహం పునః ।। ౭.౧౭.
నీవు పాపాత్ముడివై అడవిలో నన్ను అవమానించావు. అందుకే, నీ వధ కోసం నేను మళ్లీ జన్మిస్తాను.
న హి శక్యం స్త్రియా హన్తుం పురుషః పాపనిశ్చః । శాపే త్వయి మయోత్సృష్టే తపసశ్చ వ్యయో భవేత్ ।। ౭.౧౭.
ఒక స్త్రీ, చెడు సంకల్పం ఉన్న పురుషుడిని చంపడం సాధ్యం కాదు. నిన్ను శపిస్తే నా తపస్సు నశించిపోతుంది.
యది త్వస్తి మయా కిఞ్చిత్కృతం దత్తం హుతం తథా । తస్మాత్త్వయోనిజా సాధ్వీ భవేయం ధర్మిణః సుతా ।। ౭.౧౭.
నేను ఏదైనా పుణ్యకార్యం చేశానా, దానం ఇచ్చానా, హోమం చేశానా, వాటి ఫలితంగా నేను గర్భంలో కాకుండా, ధర్మవంతుని కుమార్తెగా పుట్టాలి.