వాఞ్ఛితం చాయుషః శేషం శస్త్రం త్వం చ ప్రయచ్ఛ మే । ఏవముక్తస్తతస్తేన రావణేన స శఙ్కరః ।। ౭.౧౬.
"ఇప్పుడు మిగిలిన ఆయుష్షును, కావలసిన ఆయుధాన్ని కూడా నాకు దయచేసి ఇవ్వండి." అని రావణుడు అడిగినప్పుడు శంకరుడు—
దదౌ ఖడ్గం మహాదీప్తం చన్ద్రహాసమితి శ్రుతమ్ । ఆయుషశ్చావశేషం చ స్థిత్వా భూతపతిస్తదా ।। ౭.౧౬.
అప్పుడు భూతపతి అక్కడే నిలబడి, అతనికి చంద్రహాసము అనే మహా ప్రకాశవంతమైన ఖడ్గాన్ని, ఇంకా మిగిలిన ఆయుష్షును కూడా ఇచ్చాడు.
దత్త్వోవాచ తతః శమ్భుర్నావజ్ఞేయమిదం త్వయా । అవజ్ఞాతం యది హి తే మామేవైష్యత్యసంశయః ।। ౭.౧౬.
అవి ఇచ్చిన తరువాత, శంభుడు ఇలా అన్నాడు: "ఇవి నీచంగా చూడకూడదు. అవమానిస్తే, అవి నాకే తిరిగి వస్తాయి అని సందేహం లేదు."
ఏవం మహేశ్వరేణైవ కృతనామా స రావణః । అభివాద్య మహాదేవమారురోహాథ పుష్పకమ్ ।। ౭.౧౬.
ఇలా మహేశ్వరుడు రావణుడికి పేరు పెట్టాడు. రావణుడు మహాదేవునికి నమస్కరించి, పుష్పక విమానంలో ఎక్కాడు.
తతో మహీతలే రామ పర్యక్రామత రావణః । క్షత్ऺిత్రయాన్సుమహావీర్యాన్బాధమాన ఇతస్తతః ।। ౭.౧౬.
అంతటితో రామా, రావణుడు భూమిపై సంచరిస్తూ, అక్కడక్కడా గొప్ప పరాక్రమం గల క్షత్రియులను ఓడించసాగాడు.
కేచిత్తేజస్వినః శూరాః క్షత్ऺిత్రయా యుద్ధదుర్మదాః । తచ్ఛాసనమకుర్వన్తో వినేశుః సపరిచ్ఛదాః ।। ౭.౧౬.
వారిలో కొంతమంది తేజస్సుతో, ధైర్యంతో, యుద్ధంలో గర్వంతో ఉన్న క్షత్రియులు, అతని ఆజ్ఞను పాటించక పోయి, తమ సహాయకులతో కలిసి నశించారు.
అపరే దుర్జయం రక్షో జానన్తః ప్రాజ్ఞసమ్మతాః । జితాః స్మ ఇత్యభాషన్త రాక్షసం బలదర్పితమ్ ।। ౭.౧౬.
మరికొందరు, ఆ రాక్షసుడి అపరాజేయతను తెలుసుకుని, జ్ఞానులుగా పేరుగాంచిన వారు, "మనమంతా ఓడిపోయాం" అని ఆ అహంకార రాక్షసునికి చెప్పారు.
అథ రాజన్మహాబాహుర్విచరన్స మహీతలే । హిమవద్వనమాసాద్య పరిచక్రామ రావణః ।। ౭.౧౭.
ఆ తరువాత, ఓ రాజా, మహాబలశాలి అయిన రావణుడు భూమి మీద సంచరిస్తూ, హిమవంతు అరణ్యాన్ని చేరి అక్కడ తిరిగాడు.
తత్రాపశ్యత్స వై కన్యాం కృష్ణాజినజటాధరామ్ । ఆర్షేణ విధినా యుక్తాం దీప్యన్తీం దేవతామివ ।। ౭.౧౭.
అక్కడ రావణుడు, నల్ల మృగచర్మం ధరించి, జటలు వేసుకుని, ఋషుల మాదిరిగా తపస్సు చేస్తున్న, దేవతలా ప్రకాశించే ఒక కన్యను చూశాడు.
స దృష్ట్వా రూపసమ్పన్నాం కన్యాం తాం సుమహావ్రతామ్ । కామమోహపరీతాత్మా పప్రచ్ఛ ప్రహసన్నివ ।। ౭.౧౭.
ఆ కన్యను చూచి, ఆమె అందాన్ని, మహాతపస్సును చూసి, కామమోహానికి లోనై, చిరునవ్వుతో ఆమెను అడిగాడు.
కిమిదం వర్తసే భద్రే విరుద్ధం యౌవనస్య తే । నహి యుక్తా తవైతస్య రూపస్యైవ ప్రతి క్రియా ।। ౭.౧౭.
భద్రే, నీ యవ్వనానికి విరుద్ధంగా నీవు ఇలా ఎందుకు జీవిస్తున్నావు? నీ అందానికి ఈ తపస్సు ఏ మాత్రం సరిపోదు.
రూపం తే ఽనుపమం భీరు కామోన్మాదకరం నృణామ్ । న యుక్తం తపసి స్థాతుం నిర్గతో హ్యేష నిర్ణయః ।। ౭.౧౭.
భయపడే వాడివి, నీ అందం అపూర్వమైనది, మగవారిలో కామాన్ని రెచ్చగొడుతుంది. ఇలాంటి అందంతో తపస్సులో ఉండడం నీవు చేయదగినది కాదు — ఇది స్పష్టమైన విషయం.
కస్యాసి కిమిదం భద్రే కశ్చ భర్తా వరాననే । యేన సమ్భుజ్యసే భీరు స నరః పుణ్యభాగ్భువి ।। ౭.౧౭.
భద్రే, నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ భర్త ఎవరు, వదనమధురమైనవాడా? నిన్ను పొందిన వాడు నిజంగా భూమిపై అదృష్టవంతుడు.
పృచ్ఛతః శంస మే సర్వం కస్య హేతోః పరిశ్రమః । ఏవముక్తా తు సా కన్యా రావణేన యశస్వినీ ।। ౭.౧౭.
నేను అడుగుతున్న ప్రతిదీ చెప్పు, ఈ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావో వివరంగా చెప్పు. ఇలా రావణుడు అడిగినప్పుడు —
అబ్రవీద్విధివత్కృత్వా తస్యాతిథ్యం తపోధనా । కుశధ్వజో మమ పితా బ్రహ్మర్షిరమితప్రభః । బృహస్పతిసుతః శ్రీమాన్బుద్ధ్యా తుల్యో బృహస్పతేః ।। ౭.౧౭.
ఆ తపస్సు చేసుకునే కన్య, అతిథిగా రావణునికి యథావిధిగా ఆతిథ్యం చేసి, ఇలా చెప్పింది: "నా తండ్రి కుశధ్వజుడు, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మర్షి, బృహస్పతి కుమారుడు, బుద్ధిలో బృహస్పతికి సమానుడు."
తస్యాహం కుర్వతో నిత్యం వేదాభ్యాసం మహాత్మనః । సమ్భూయ వాఙ్మయీ కన్యా నామ్నా వేదవతీ స్మృతా ।। ౭.౧౭.
"ఆ మహాత్ముడు నిత్యం వేదపఠనం చేస్తూ ఉండగా, ఆయన మాటల ద్వారా నేను జన్మించాను. అందుకే నన్ను వేదవతి అని పిలుస్తారు."
తతో దేవాః సగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః । తే ఽపి గత్వా హి పితరం వరణం రోచయన్తి మే ।। ౭.౧౭.
"అనంతరం దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు అందరూ నా తండ్రి వద్దకు వచ్చి, నన్ను పెళ్లి కోసం అడిగారు."
న చ మాం స పితా తేభ్యో దత్తవాన్రాక్షసర్షభ । కారణం తద్వదిష్యామి నిశాచర నిశామయ ।। ౭.౧౭.
"ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా, నా తండ్రి వారికెవరికీ నన్ను ఇవ్వలేదు. దానికి కారణం ఏమిటో చెప్తాను, ఓ రాత్రివేళ సంచరించువాడా, విను."
పితుస్తు మమ జామాతా విష్ణుః కిల సురేశ్వరః । అభిప్రేతస్త్రిలోకేశస్తస్మాన్నాన్యస్య మే పితా ।। ౭.౧౭.
"నా తండ్రికి అల్లుడు విష్ణువు, దేవతాధిపతి. మూడు లోకాల పాలకుడైన ఆయనే నా తండ్రికి ఇష్టుడు. అందుకే నా తండ్రికి వేరే యారూ లేరు."
దాతుమిచ్ఛతి తస్మై తు తచ్ఛ్రుత్వా బలదర్పితః । దమ్భుర్నామ తతో రాజా దైత్యానాం కుపితో ఽభవత్ ।। ౭.౧౭.
"నా తండ్రి నన్ను ఆయనకే ఇవ్వాలని అనుకున్నాడు. ఇది విని, బలంతో గర్వించిన దంభుడు అనే దైత్యరాజు కోపంతో నిండిపోయాడు."
తేన రాత్రౌ శయానో మే పితా పాపేన హింసితః ।। ౭.౧౭.
"ఆ రాత్రి, నా తండ్రి నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ఆ పాపి అతనికి హాని చేశాడు."
తతో మే జననీ దీనా తచ్ఛరీరం పితుర్మమ । పరిష్వజ్య మహాభాగా ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్ ।। ౭.౧౭.
"అంతటితో నా తల్లి, దుఃఖంతో, నా తండ్రి శరీరాన్ని ఆలింగనం చేసి, ఆ మహాభాగురాలు అగ్నిలో ప్రవేశించింది."
తతో మనోరథం సత్యం పితుర్నారాయణం ప్రతి । కరోమీతి తమేవాహం హృదయేన సముద్వహే ।। ౭.౧౭.
"ఆ తరువాత, నా తండ్రి విషయంలో నారాయణునికి నేను ఒక మనస్ఫూర్తిగా వ్రతం చేసుకున్నాను — 'దీనిని నేను నెరవేర్చుతాను' అని నా హృదయంలో ఉంచుకున్నాను."
ఇతి ప్రతిజ్ఞామారుహ్య చరామి విపులం తపః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం మయా రాక్షసపుఙ్గవ ।। ౭.౧౭.
"ఈ విధంగా ప్రతిజ్ఞ చేసి, నేను ఘనమైన తపస్సు చేస్తున్నాను. ఇదంతా నీకు నేను వివరంగా చెప్పాను, ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా."
నారాయణో మమ పతిర్న త్వన్యః పురుషోత్తమాత్ । ఆశ్రయే నియమం ఘోరం నారాయణపరీప్సయా । విజ్ఞాతస్త్వం హి మే రాజన్గచ్ఛ పౌలస్త్యనన్దన ।। ౭.౧౭.
నా భర్త నారాయణుడే, పరమపురుషుడిని తప్ప మరెవరూ కాదు. నారాయణుడిని పొందాలనే కోరికతో నేను కఠిన వ్రతాలు పాటిస్తున్నాను. రాజా! నీవు నాకు తెలుసు. పౌలస్త్యుని కుమారుడా, వెళ్ళు.
జానామి తపసా సర్వం త్రైలోక్యే యద్ధి వర్తతే ।। ౭.౧౭.
నా తపస్సు వల్ల మూడు లోకాల్లో జరిగే అన్నిటినీ నేను తెలుసు.
సో ఽబ్రవీద్రావణో భూయస్తాం కన్యాం సుమహావ్రతామ్ । అవరుహ్య విమానాగ్రాత్కన్దర్పశరపీడితః ।। ౭.౧౭.
ఆ తర్వాత రావణుడు, మనసారా కామదేవుని బాణాలతో బాధపడుతూ, తన విమానం మీద నుంచి దిగిపోయి, గొప్ప వ్రతాలు చేసే ఆ యువతిని మళ్లీ అడిగాడు.
అవలిప్తా ఽసి సుశ్రోణి యస్యాస్తే మతిరీదృశీ । వృద్ధానాం మృగశావాక్షి భ్రాజతే పుణ్యసఞ్చయః ।। ౭.౧౭.
ఓ సుందరీ! నీ మనసు ఇంత గర్వంగా ఉంది. మృగశావాక్షి! పెద్దవాళ్ల మధ్య నీకు కూడిన పుణ్యం ప్రకాశిస్తోంది.
త్వం సర్వంగుణసమ్పన్నా నార్హసే వక్తుమీదృశమ్ । త్రైలోక్యసున్దరీ భీరు యౌవనం తే నివర్తతే ।। ౭.౧౭.
నీవు అన్ని గుణాలతో నిండినవాడివి. ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడటం నీకు తగదు. మూడు లోకాల్లో అందమైనవాడివి, భయపడే బాలికా, నీ యవ్వనం పోతుంది.
అహం లఙ్కాపతిర్భద్రే దశగ్రీవ ఇతి శ్రుతః । తస్య మే భవ భార్యా త్వం భుఙ్క్ష్వ భోగాన్యథాసుఖమ్ ।। ౭.౧౭.
ఓ కల్యాణి! నేను లంకపతి దశగ్రీవుడను. అందరికీ తెలిసినవాడిని. నువ్వు నా భార్యవై, నచ్చినట్లు సుఖాలు అనుభవించు.