పునః ప్రజాపతిః ప్రీతో విభీషణమువాచ హ । ధర్మిష్ఠస్త్వం యథా వత్స తథా చైతద్భవిష్యతి ।। ౭.౧౦.
పునః ప్రజాపతి సంతోషంతో విభీషణునితో ఇలా అన్నాడు: "నీవు నిజంగా ధర్మపరుడవు, బిడ్డా. నీ కోరిక ప్రకారం ఇదే జరుగుతుంది."
యస్మాద్రాక్షసయోనౌ తే జాతస్యామిత్రనాశన । నాధర్మే జాయతే బుద్ధిరమరత్వం దదామి తే ।। ౭.౧౦.
రాక్షస కులంలో పుట్టినా, నీ మనసు అధర్మం వైపు వెళ్లకపోవడం వల్ల, ఓ శత్రునాశకా, నేను నీకు అమరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాను.
ఇత్యుక్త్వా కుమ్భకర్ణాయ వరం దాతుముపస్థితమ్ । ప్రజాపతిం సురాః సర్వే వాక్యం ప్రాఞ్జలయో ఽబ్రువన్ ।। ౭.౧౦.
ఇలా చెప్పి, కుంభకర్ణునికి వరం ఇవ్వబోయే సమయంలో, అందరు దేవతలు చేతులు జోడించి ప్రజాపతిని ఇలా అడిగారు.
న తావత్కుమ్భకర్ణాయ ప్రదాతవ్యో వరస్త్వయా । జానీషే హి యథా లోకాంస్త్రాసయత్యేష దుర్మతిః ।। ౭.౧౦.
మీరు కుంభకర్ణునికి వరం ఇవ్వకూడదు. ఎందుకంటే ఈ దుష్టుడు లోకాల్ని ఎలా భయపెడుతున్నాడో మీకు తెలుసు.
నన్దనే ఽప్సరసః సప్త మహేన్ద్రానుచరా దశ । అనేన భక్షితా బ్రహ్మన్నృషయో మానుషాస్తథా ।। ౭.౧౦.
నందనవనంలో ఏడుగురు అప్సరసలు, పదిమంది మహేంద్రుని సేవకులు, అలాగే ఋషులు, మనుషులు—all వీరిని ఇతడు భక్షించాడు, ఓ బ్రహ్మా.
అలబ్ధవరపూర్వేణ యత్కృతం రాక్షసేన తు । తదేష వరలబ్ధః స్యాద్భక్షయేద్భువనత్రయమ్ ।। ౭.౧౦.
ఇతడు వరం పొందకముందే ఎంతటి దుష్కార్యాలు చేశాడో చూశాము. ఇప్పుడు వరం లభిస్తే, మూడు లోకాలను కూడా ఇతడు భక్షించగలడు.
వరవ్యాజేన మోహో ఽస్మై దీయతామమితప్రభ । లోకానాం స్వస్తి చైవం స్యాద్భవేదస్య చ సన్నతిః ।। ౭.౧౦.
ఓ అపార తేజస్సు కలిగినవాడా, వరం అనే నెపంతో ఇతడికి మోహాన్ని ఇవ్వండి. అలా చేస్తే లోకాలకు మేలు జరుగుతుంది, ఇతడికి కూడా నియమం ఏర్పడుతుంది.
ఏవముక్తః సురైర్బ్రహ్మా ఽచిన్తయత్ పద్మసమ్భవః । చిన్తితా చోపతస్థే ఽస్య పార్శ్వం దేవీ సరస్వతీ ।। ౭.౧౦.
దేవతలు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మా ఆలోచనలో పడ్డాడు. ఆ సమయంలో దేవీ సరస్వతి ఆయన పక్కన ప్రత్యక్షమయ్యింది.
ప్రాఞ్జలిః సా తు పార్శ్వస్థా ప్రాహ వాక్యం సరస్వతీ । ఇయమస్మ్యాగతా దేవ కిం కార్యం కరవాణ్యహమ్ ।। ౭.౧౦.
చేతులు జోడించి పక్కన నిలబడి సరస్వతి ఇలా అడిగింది: "ప్రభూ, నేను వచ్చాను. నాకు ఏ పని చెప్పాలి?"
ప్రజాపతిస్తుం తాం ప్రాప్తాం ప్రాహ వాక్యం సరస్వతీమ్ । వాణి త్వం రాక్షసేన్ద్రస్య భవ యా దేవతేప్సితా ।। ౭.౧౦.
ప్రజాపతి, తన వద్దకు వచ్చిన సరస్వతిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: "ఓ వాణీ, రాక్షసాధిపతి కోరుకునే మాటగా నీవు మారిపో, దేవతా."
తథేత్యుక్త్వా ప్రవిష్టా సా ప్రజాపతిరథాబ్రవీత్ । కుమ్భకర్ణ మహాబాహో వరం వరయ యో మతః ।। ౭.౧౦.
అవును అని చెప్పి ఆమె అతనిలో ప్రవేశించింది. ఆ తరువాత ప్రజాపతి ఇలా అన్నాడు: "కుంభకర్ణా, మహాబాహువా, నీకు నచ్చిన వరాన్ని కోరుకో."
కుమ్భకర్ణస్తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా వచనమబ్రవీత్ । స్వప్తుం వర్షాణ్యనేకాని దేవదేవ మమేప్సితమ్ ।। ౭.౧౦.
కుంభకర్ణుడు ఆ మాటలు విని ఇలా అన్నాడు: "దేవదేవా, నాకు కావలసింది ఎన్నో సంవత్సరాలు నిద్రపోవడమే."
ఏవమస్త్వితి తం చోక్త్వా ప్రాయాద్బ్రహ్మా సురైః సమమ్ । దేవీ సరస్వతీ చైవ రాక్షసం తం జహౌ పునః ।। ౭.౧౦.
"అలాగే జరగనీ" అని చెప్పి బ్రహ్మా దేవతలతో కలిసి వెళ్లిపోయాడు. దేవీ సరస్వతి కూడా ఆ రాక్షసుని నుండి బయటపడింది.
బ్రహ్మణా సహ దేవేషు గతేషు చ నభఃస్థలమ్ । విముక్తో ఽసౌ సరస్వత్యా స్వాం సఞ్జ్ఞాం చ తతో గతః ।। ౭.౧౦.
బ్రహ్మా మరియు దేవతలు ఆకాశంలోకి వెళ్లిన తరువాత, సరస్వతి అతడిని విడిచిపెట్టింది. అప్పుడు అతడు తన అసలు జ్ఞానాన్ని తిరిగి పొందాడు.
కుమ్భకర్ణస్తు దుష్టాత్మా చిన్తయామాస దుఃఖితః । ఈదృశం కిమిదం వాక్యం మమాద్య వదనాచ్చ్యుతమ్ ।। ౭.౧౦.
కుంభకర్ణుడు, చెడ్డ మనసుతో, బాధతో ఇలా ఆలోచించాడు: 'ఈ రోజు నా నోటినుండి ఇలా విచిత్రంగా మాటలు ఎలా వచ్చాయి?'
అహం వ్యామోహితో దేవైరితి మన్యే తదా ఽ ఽగతైః । ఏవం లబ్ధవరాః సర్వే భ్రాతరో దీప్తతేజసః । శ్లేష్మాతకవనం గత్వా తత్ర తే న్యవసన్సుఖమ్ ।। ౭.౧౦.
'అప్పుడు వచ్చిన దేవతలు నన్ను మాయలో పడేసినట్టు అనిపిస్తోంది.' అలా, అందరూ సహోదరులు గొప్ప తేజస్సుతో వరాలు పొందిన తర్వాత, శ్లేష్మాతక వనానికి వెళ్లి అక్కడ సంతోషంగా నివసించారు.
సుమాలీ వరలబ్ధాంస్తు జ్ఞాత్వా చైతాన్నిశాచరాన్ । ఉదతిష్ఠద్భయం త్యక్త్వా సానుగః స రసాతలాత్ ।। ౭.౧౧.
సుమాళి, ఈ రాత్రిపూట తిరిగే రాక్షసులు వరాలు పొందినట్టు తెలుసుకొని, తన అనుచరులతో కలసి భయాన్ని వదిలేసి పాతాళంలోనుంచి పైకి వచ్చాడు.
మారీచశ్చ ప్రహస్తశ్చ విరూపాక్షో మహోదరః । ఉదతిష్ఠన్సుసంరబ్ధాః సచివాస్తస్య రక్షసః ।। ౭.౧౧.
మారీచుడు, ప్రహస్తుడు, విరూపాక్షుడు, మహోదరుడు—ఆ రాక్షసుని మంత్రులు—అందరూ ఉత్సాహంగా పైకి వచ్చారు.
సుమాలీ సచివైః సార్ధం వృతో రాక్షసపుఙ్గవైః । అభిగమ్య దశగ్రీవం పరిష్వజ్యేదమబ్రవీత్ ।। ౭.౧౧.
సుమాళి తన మంత్రులతో, రాక్షసులలో ప్రముఖులతో కలిసి వచ్చి దశగ్రీవుడిని చేరి ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు:
దిష్ట్యా తే వత్స సమ్ప్రాప్తశ్చిన్తితో ఽయం మనోరథః । యస్త్వం త్రిభువనశ్రేష్ఠాల్లబ్ధవాన్వరముత్తమమ్ ।। ౭.౧౧.
'బిడ్డా! అదృష్టవశాత్తు నీ కోరిక నెరవేరింది. నువ్వు మూడు లోకాలలో శ్రేష్ఠుడైనవాడి నుండి గొప్ప వరాన్ని పొందావు.'
యత్కృతే చ వయం లఙ్కాం త్యకత్వా యాతా రసాతలమ్ । తద్గతం నో మహాబాహో మహద్విష్ణుకృతం భయమ్ ।। ౭.౧౧.
'ఈ కారణంగా, ఓ బలవంతుడా, మేము లంకను వదిలేసి పాతాళానికి వెళ్లిపోయాం. విష్ణువు వల్ల కలిగిన ఆ పెద్ద భయం ఇప్పుడు పోయింది.'
అసకృత్తద్భయాద్భీతాః పరిత్యజ్య స్వమాలయమ్ । విద్రుతాః సహితాః సర్వే ప్రవిష్టాః స్మ రసాతలమ్ ।। ౭.౧౧.
'ఆ భయంతో మేము ఎన్నోసార్లు భయపడి మన ఇళ్లను వదిలి అందరం కలసి పరుగెత్తి పాతాళంలోకి ప్రవేశించాం.'
అస్మదీయా చ లఙ్కేయం నగరీ రాక్షసోచితా । నివేశితా తవ భ్రాత్రా ధనాధ్యక్షేణ ధీమతా ।। ౭.౧౧.
'ఈ లంకా నగరం కూడా మా వంశానికి తగినదిగా, నీ సోదరుడు, ధనాధికారి అయిన తెలివైనవాడు, నిర్మించాడు.'
యది నామాత్ర శక్యం స్యాత్సామ్నా దానేన వానఘ । తరసా వా మహాబాహో ప్రత్యానేతుం కృతం భవేత్ ।। ౭.౧౧.
'ఓ పాపరహితుడా! దీనిని సంధి, దానం లేదా బలప్రయోగంతో తిరిగి పొందడం సాధ్యమైతే, అది చేయించు.'
త్వం తు లఙ్కేశ్వరస్తాత భవిష్యసి న సంశయః । త్వయా రాక్షసవంశో ఽయం నిమగ్నో ఽపి సముద్ధృతః । సర్వేషాం నః ప్రభుశ్చైవ భవిష్యసి మహాబల ।। ౭.౧౧.
'నీవే లంకకు అధిపతివవుతావు, ఇందులో సందేహం లేదు. నీ వల్ల ఈ రాక్షస వంశం మునిగిపోయినప్పటికీ మళ్లీ పైకి వస్తుంది. మేమందరికీ నీవే ప్రభువవుతావు, ఓ మహాబలుడా!'
అథాబ్రవీద్దశగ్రీవో మాతామహముపస్థితమ్ । విత్తేశో గురురస్మాకం నార్హసే వక్తుమీదృశమ్ ।। ౭.౧౧.
అప్పుడు దశగ్రీవుడు దగ్గరకు వచ్చిన తన తాతను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'కుబేరుడు మా గురువు; మీరు ఇలా మాట్లాడకూడదు.'
సామ్నాపి రాక్షసేన్ద్రేణ ప్రత్యాఖ్యాతో గరీయసా । కిఞ్చిన్నాహ తదా రక్షో జ్ఞాత్వా తస్య చకీర్షితమ్ ।। ౭.౧౧.
రాక్షసాధిపతి సంధితో మాట్లాడినప్పటికీ, గొప్పవాడు తిరస్కరించాడు; అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు అతని ఉద్దేశ్యం తెలుసుకొని ఏమీ చెప్పలేదు.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య వసన్తం రావణం తతః । ఉక్తవన్తం తథా వాక్యం దశగ్రీవం నిశాచరః ।। ౭.౧౧.
కొంతకాలం తర్వాత, రావణుడు అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, ఆ రాత్రిపూట తిరిగే వాడు దశగ్రీవుడిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
ప్రహస్తః ప్రశ్రితం వాక్యమిదమాహ స కారణమ్ ।। ౭.౧౧.
ప్రహస్తుడు వినయంగా కారణాన్ని చెప్పుతూ ఇలా అన్నాడు.
దశగ్రీవ మహాబాహో నార్హస్త్వం వక్తుమీదృశమ్ । సౌభ్రాత్రం నాస్తి శూరాణాం శృణు చేదం వచో మమ ।। ౭.౧౧.
'ఓ దశగ్రీవా మహాబాహువా! నువ్వు ఇలా మాట్లాడకూడదు. వీరుల మధ్య సోదర ప్రేమ ఉండదు. నా మాట విను.'