యశస్వీ ధ్రువసన్ధేస్తు భరతో నామ నామతః। భరతాత్ తు మహాతేజా అసితో నామ జాయత
ధ్రువసంధికి ప్రసిద్ధి చెందిన భరతుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. భరతుని కుమారుడే మహాబలుడు అయిన అసితుడు.
యస్యైతే ప్రతిరాజాన ఉదపద్యన్త శత్రవః। హైహయాస్తాలజఙ్ఘాశ్చ శూరాశ్చ శశబిన్దవః
ఆ అసితునిపై హైహయులు, తాళజంఘులు, శశబిందువులు వంటి శత్రువుగా నిలిచిన రాజులు ఎదిరించారు.
తాంశ్చ స ప్రతియుధ్యన్ వై యుద్ధే రాజా ప్రవాసితః। హిమవన్తముపాగమ్య భార్యాభ్యాం సహితస్తదా
వారితో యుద్ధం చేస్తూ, ఆ రాజు దేశద్వారానికి గురయ్యాడు. తరువాత తన భార్యలతో కలిసి హిమవంత పర్వతానికి వెళ్లాడు.
అసితోఽల్పబలో రాజా కాలధర్మముపేయివాన్। ద్వే చాస్య భార్యే గర్భిణ్యౌ బభూవతురితి శ్రుతిః
బలహీనుడైన రాజు అసితుడు తన కాలాన్ని పూర్తిచేసుకున్నాడు. అతని రెండు భార్యలు గర్భవతులయ్యారని కథ ప్రసిద్ధి.
ఏకా గర్భవినాశార్థం సపత్న్యై సగరం దదౌ। తతః శైలవరే రమ్యే బభూవాభిరతో మునిః
వారిలో ఒకరు తన గర్భాన్ని నాశనం చేయాలని భావించి, సగరుడిని తన సహభార్యకు అప్పగించింది. అప్పుడు ఆ అందమైన పర్వతంలో ముని ఆనందించాడు.
భార్గవశ్చ్యవనో నామ హిమవన్తముపాశ్రితః। తత్ర చైకా మహాభాగా భార్గవం దేవవర్చసమ్
భార్గవుల వంశానికి చెందిన చ్యవనుడు అనే ముని హిమవంత పర్వతాన్ని ఆశ్రయించాడు. అక్కడ ఒక మహాభాగ్యవంతురాలు, దేవతల వలె ప్రకాశించే ఆ భార్గవుని దగ్గరకు వెళ్లింది.
వవన్దే పద్మపత్రాక్షీ కాంక్షన్తీ సుతముత్తమమ్। తమృషిం సాభ్యుపాగమ్య కాలిన్దీ చాభ్యవాదయత్
పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులు కలిగిన ఆమె, ఉత్తమమైన కుమారుని కోరికతో ఆ మునికి నమస్కరించింది. ఆ మునిని కలిసిన కలిందీ కూడా నమస్కరించింది.
స తామభ్యవదద్ విప్రః పుత్రేప్సుం పుత్రజన్మని। తవ కుక్షౌ మహాభాగే సుపుత్రః సుమహాబలః
ఆ ముని, కుమారుని కోరికతో వచ్చిన ఆమెను చూసి ఇలా అన్నాడు: 'నీవు మహాభాగ్యవంతురాలవు. నీ గర్భంలో గొప్ప బలమున్న, మంచి కుమారుడు జన్మిస్తాడు.'
మహావీర్యో మహాతేజా అచిరాత్ సంజనిష్యతి। గరేణ సహితః శ్రీమాన్ మా శుచః కమలేక్షణే
'మహా వీర్యశాలి, మహాతేజస్సుతో కూడిన కుమారుడు త్వరలోనే పుడతాడు. గర్భంతో పాటు, పద్మాక్షి! నీవు శోకించవద్దు.'
చ్యవనం చ నమస్కృత్య రాజపుత్రీ పతివ్రతా। పత్యా విరహితా తస్మాత్ పుత్రం దేవీ వ్యజాయత
చ్యవనునికి నమస్కరించి, భర్తతో వేరుగా ఉన్నా, ఆ రాజకుమార్తె, తన భర్తకు విధేయురాలిగా, కుమారుణ్ణి ప్రసవించింది.
సపత్న్యా తు గరస్తస్యై దత్తో గర్భజిఘాంసయా। సహ తేన గరేణైవ సంజాతః సగరోఽభవత్
అతని సహధర్మిణికి అసూయతో, గర్భాన్ని నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో ఒక మిష్రము ఇచ్చారు. అయినా ఆ మిష్రముతో పాటు సగరుడు జన్మించాడు.
సగరస్యాసమఞ్జస్తు అసమఞ్జాదథాంశుమాన్। దిలీపోంఽశుమతః పుత్రో దిలీపస్య భగీరథః
సగరునికి కుమారుడు అసమంజుడు, అసమంజునికి అంషుమాన్, అంషుమానునికి కుమారుడు దిలీపుడు, దిలీపునికి భగీరథుడు జన్మించాడు.
భగీరథాత్ కకుత్స్థశ్చ కకుత్స్థాచ్చ రఘుస్తథా। రఘోస్తు పుత్రస్తేజస్వీ ప్రవృద్ధః పురుషాదకః
భగీరథుని నుండి కకుత్స్థుడు, కకుత్స్థుని నుండి రఘువు, రఘువుని కుమారుడు మహాతేజస్సు కలిగిన, పురుషులను భక్షించే ప్రవృద్ధుడు జన్మించాడు.
కల్మాషపాదోఽప్యభవత్ తస్మాజ్జాతస్తు శఙ్ఖణః। సుదర్శనః శఙ్ఖణస్య అగ్నివర్ణః సుదర్శనాత్
ప్రవృద్ధుని నుండి కల్మాషపాదుడు, కల్మాషపాదుని కుమారుడు శంఖణుడు, శంఖణునికి కుమారుడు సుదర్శనుడు, సుదర్శనుని నుండి అగ్నివర్ణుడు జన్మించాడు.
శీఘ్రగస్త్వగ్నివర్ణస్య శీఘ్రగస్య మరుః సుతః। మరోః ప్రశుశ్రుకస్త్వాసీదమ్బరీషః ప్రశుశ్రుకాత్
అగ్నివర్ణునికి కుమారుడు శీఘ్రగుడు, శీఘ్రగునికి కుమారుడు మరుడు, మరుని నుండి ప్రశుశ్రుకుడు, ప్రశుశ్రుకుని కుమారుడు అంబరీషుడు జన్మించాడు.
అమ్బరీషస్య పుత్రోఽభూన్నహుషశ్చ మహీపతిః। నహుషస్య యయాతిస్తు నాభాగస్తు యయాతిజః
అంబరీషుని కుమారుడు మహారాజు నహుషుడు, నహుషుని కుమారుడు యయాతి, యయాతికి కుమారుడు నాభాగుడు.
నాభాగస్య బభూవాజ అజాద్ దశరథోఽభవత్। అస్మాద్ దశరథాజ్జాతౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ
నాభాగునికి కుమారుడు అజుడు, అజునికి కుమారుడు దశరథుడు, ఆ దశరథుని నుండి రాముడు, లక్ష్మణుడు అన్నదమ్ములు జన్మించారు.
ఆదివంశవిశుద్ధానాం రాజ్ఞాం పరమధర్మిణామ్। ఇక్ష్వాకుకులజాతానాం వీరాణాం సత్యవాదినామ్
ప్రాచీన కాలంలో పుట్టిన, పవిత్రమైన, పరమధార్మికులు, ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన, వీరులు, సత్యవాదులు అయిన రాజుల వంశానికి వారు చెందారు.
రామలక్ష్మణయోరర్థే త్వత్సుతే వరయే నృప। సదృశాభ్యాం నరశ్రేష్ఠ సదృశే దాతుమర్హసి
రాముడు, లక్ష్మణుల కోసం, రాజా! నీ కుమార్తెను కోరుతున్నాను. నరశ్రేష్ఠా! వారికీ సమానమైనవారికి, యోగ్యులైనవారికి ఆమెను ఇచ్చి ఆశీర్వదించాలి.
thumb|ఏకసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాణ్డే ఏకసప్తతితమః సర్గః ॥౧-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో బాలకాండలో డెబ్బై ఒకటవ సర్గను వినండి.
ఏవం బ్రువాణం జనకః ప్రత్యువాచ కృతాఞ్జలిః। శ్రోతుమర్హసి భద్రం తే కులం నః పరికీర్తితమ్
అలా అడిగినప్పుడు, జనకుడు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: 'నీకు శుభం కలగాలి. మా వంశ చరిత్రను వినడానికి నువ్వు అర్హుడవు.'
ప్రదానే హి మునిశ్రేష్ఠ కులం నిరవశేషతః। వక్తవ్యం కులజాతేన తన్నిబోధ మహామతే
మహర్షీ! కుమార్తెను ఇచ్చే విషయంలో, వంశస్థుడైనవాడు తన వంశాన్ని పూర్తిగా వివరించాలి. మహామతివంతుడా! అది విను.
రాజాభూత్ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః స్వేన కర్మణా। నిమిః పరమధర్మాత్మా సర్వసత్త్వవతాం వరః
మూడు లోకాలలో తన కర్మల వల్ల ప్రసిద్ధి చెందిన, పరమధార్మికుడు, సమస్త జీవుల్లో శ్రేష్ఠుడు అయిన నిమి అనే రాజు ఉండేవాడు.
తస్య పుత్రో మిథిర్నామ జనకో మిథిపుత్రకః। ప్రథమో జనకో రాజా జనకాదప్యుదావసుః
ఆ నిమికి కుమారుడు మిథి, మిథికి కుమారుడు జనకుడు. మొదటి జనకుడు రాజు, జనకుని కుమారుడు ఉదావసు.
ఉదావసోస్తు ధర్మాత్మా జాతో వై నన్దివర్ధనః। నన్దివర్ధసుతః శూరః సుకేతుర్నామ నామతః
ఉదావసునికి ధర్మాత్ముడు నందివర్ధనుడు జన్మించాడు. నందివర్ధనునికి శూరుడు అయిన సుకేతు కుమారుడు.
సుకేతోరపి ధర్మాత్మా దేవరాతో మహాబలః। దేవరాతస్య రాజర్షేర్బృహద్రథ ఇతి స్మృతః
సుకేతునికి ధర్మాత్ముడు, మహాబలుడు అయిన దేవరాతుడు జన్మించాడు. దేవరాతుడు రాజర్షి, అతడిని బృహద్రథుడు అని పిలిచేవారు.
బృహద్రథస్య శూరోఽభూన్మహావీరః ప్రతాపవాన్। మహావీరస్య ధృతిమాన్ సుధృతిః సత్యవిక్రమః
బృహద్రథునికి శూరుడు, మహావీరుడు జన్మించాడు. మహావీరునికి ధైర్యవంతుడు, సత్యవిక్రముడు అయిన సుధృతి కుమారుడు.
సుధృతేరపి ధర్మాత్మా ధృష్టకేతుః సుధార్మికః। ధృష్టకేతోశ్చ రాజర్షేర్హర్యశ్వ ఇతి విశ్రుతః
సుధృతికి ధర్మాత్ముడు, సద్గుణసంపన్నుడు అయిన ధృష్టకేతు కుమారుడు. ధృష్టకేతు రాజర్షికి హర్యశ్వుడు ప్రసిద్ధుడు.
హర్యశ్వస్య మరుః పుత్రో మరోః పుత్రః ప్రతీన్ధకః। ప్రతీన్ధకస్య ధర్మాత్మా రాజా కీర్తిరథః సుతః
హర్యశ్వునికి కుమారుడిగా మరువు పుట్టాడు. మరువు కుమారుడు ప్రతీంధకుడు. ప్రతీంధకుని కుమారుడు ధర్మాత్ముడైన కీర్తిరథుడు.
పుత్రః కీర్తిరథస్యాపి దేవమీఢ ఇతి స్మృతః। దేవమీఢస్య విబుధో విబుధస్య మహీధ్రకః
కీర్తిరథునికి కుమారుడిగా దేవమీఢుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు. దేవమీఢునికి కుమారుడు విబుదుడు, విబుదునికి కుమారుడు మహీధ్రకుడు.