హన్యమానే బలే తస్మిన్పద్మనాభేన పృష్ఠతః । మాల్వాన్సన్నివృత్తో ఽథ వేలామేత్య ఇవార్ణవః ।। ౭.౮.
పద్మనాభుడు ఆ సైన్యాన్ని వెనుక నుంచి కొట్టినప్పుడు, మాల్యవాన్ సముద్రం తీరం చేరినట్టు తిరిగి వచ్చాడు.
సంరక్తనయనః కోపాచ్చలన్మౌలిర్నిశాచరః । పద్మనాభమిదం ప్రాహ వచనం పురుషోత్తమమ్ ।। ౭.౮.
కోపంతో కళ్లూ ఎర్రగా, జుట్టు అలమారగా ఉన్న నిశాచరుడు, పురుషోత్తముడైన పద్మనాభుని ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
నారాయణ న జానీషే క్షాత్రధర్మం పురాతనమ్ । అయుద్ధమనసో భీతానస్మాన్హంసి యథేతరః ।। ౭.౮.
నారాయణా! నువ్వు పురాతన క్షత్రియ ధర్మాన్ని తెలియకపోతున్నావు. యుద్ధానికి మనసు లేని, భయపడుతున్న మమ్మల్ని నువ్వు మరెవరోలాగా చంపుతున్నావు.
పరాఙ్ముఖవధం పాపం యః కరోత్యసురేతరః । స హన్తా న గతః స్వర్గం లభతే పుణ్యకర్మణామ్ ।। ౭.౮.
యుద్ధంలో వెనక్కు తిరిగినవాడిని చంపే వాడు పాపం చేసేవాడవుతాడు. అలాంటి వాడికి పుణ్యఫలితంగా స్వర్గం లభించదు.
యుద్ధశ్రద్ధా ఽథవా తే ఽస్తి శఙ్ఖచక్రగదాధర । ౪ అహం స్థితో ఽస్మి పశ్యామి బలం దర్శయ యత్తవ ।। ౭.౮.
శంఖం, చక్రం, గదా ధరించువాడా! నీకు నిజంగా యుద్ధానికి ధైర్యం ఉంటే, నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. నీ బలాన్ని చూపించు.
మాల్యవన్తం స్థితం దృష్ట్వా మాల్యవన్తమివాచలమ్ । ఉవాచ రాక్షసేన్ద్రం తం దేవరాజానుజో బలీ ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ కొండలా నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, దేవేంద్రుని తమ్ముడు బలవంతుడు ఆ రాక్షసాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యుష్మత్తో భయభీతానాం దేవానాం వై మయా ఽభయమ్ । రాక్షసోత్సాదనం దత్తం తదేతదనుపాల్యతే ।। ౭.౮.
మీ వల్ల భయపడుతున్న దేవతలకు నేను రాక్షసులను సంహరించి భద్రత ఇచ్చాను. ఆ ప్రతిజ్ఞను ఇప్పుడు నేను పాటిస్తున్నాను.
ప్రాణైరపి ప్రియం కార్యం దేవానాం హి సదా మయా । సో ఽహం వో నిహనిష్యామి రసాతలగతానపి ।। ౭.౮.
దేవతలకు ప్రాణాలతో అయినా నేను కావలసినది చేయాలి. అందుకే మీరు అందరూ పాతాళంలోకి వెళ్లినా నేను మిమ్మల్ని సంహరిస్తాను.
దేవదేవం బ్రువాణం తం రక్తామ్బురుహలోచనమ్ । శక్త్యా బిభేద సఙ్క్రుద్ధో రాక్షసేన్ద్రో భుజాన్తరే ।। ౭.౮.
కోపంతో ఉన్న రాక్షసాధిపతి, కమలపువ్వు వలె ఎర్ర కళ్లున్న దేవదేవుడి మాటలు విని, తన శక్తిని ఆయన భుజాల మధ్యలో గుచ్చాడు.
మాల్యవద్భుజనిర్ముక్తా శక్తిర్ఘణ్టాకృతస్వనా । హరేరురసి బభ్రాజ మేఘస్థేవ శతహ్రదా ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ భుజం నుండి విడిచిన శక్తి, గంటల వంటి శబ్దంతో, హరివక్షస్సుపై వంద మెరుపులు మెరిసే మేఘంలా ప్రకాశించింది.
తతస్తామేవ చోత్కృష్య శక్తిం శక్తిధరప్రియః । మాల్యవన్తం సముద్దిశ్య చిక్షేపామ్బురుహేక్షణః ।। ౭.౮.
అప్పుడా శక్తిని పద్మనాభుడు పట్టుకొని, మాల్యవాన్ వైపు గట్టిగా విసిరాడు.
స్కన్దోత్సృష్టేవ సా శక్తిర్గోవిన్దకరనిస్సృతా । కాఙ్క్షన్తీ రాక్షసం ప్రాయాన్మాహేన్ద్రీవాఞ్జనాచలమ్ ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి స్కందుడు విడిచినట్టు, లేదా గోవిందుని చేతి నుండి వచ్చినట్టు, రాక్షసుని వైపు వేగంగా దూసుకెళ్లింది. అది మహేంద్రుడు అంజనాచలాన్ని తాకినట్టు కనిపించింది.
సా తస్యోరసి విస్తీర్ణే హారభారా ఽవభాసితే । అపతద్రాక్షసేన్ద్రస్య గిరికూట ఇవాశనిః ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి, హారభారం మెరిసే విస్తారమైన రాక్షసాధిపతి ఛాతీపై పడి, కొండ శిఖరాన్ని తాకిన వజ్రాయుధంలా పడిపోయింది.
తయా భిన్నతనుత్రాణః ప్రావిశద్విపులం తమః । మాల్యవాన్పునరాశ్వస్తస్తస్థౌ గిరిరివాచలః ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి తాకడంతో కవచం పగిలిపోయి, మాల్యవాన్ లోతైన చీకటిలోకి వెళ్లిపోయాడు. అయినా, మళ్లీ ధైర్యం తెచ్చుకొని, అచలమైన కొండలా నిలబడ్డాడు.
తతః కార్ష్ణాయసం శూలం కణ్టకైర్బహుభిర్వతమ్ । ప్రగృహ్యాభ్యహనద్దేవం స్తనయోరన్తరే దృఢమ్ ।। ౭.౮.
తర్వాత, మాల్యవాన్ ఎన్నో ముళ్లతో కూడిన నల్ల ఇనుప శూలాన్ని పట్టుకొని, దేవుని రెండు వక్షోజాల మధ్య బలంగా కొట్టాడు.
తథైవ రణరక్తస్తు ముష్టినా వాసవానుజమ్ । తాడయిత్వా ధనుర్మాత్రమపక్రాన్తో నిశాచరః ।। ౭.౮.
అలాగే, యుద్ధంలో రక్తంతో తడిసిన నిశాచరుడు, వాసవుని తమ్ముడిని ముష్టితో కొట్టి, ఒక విల్లు దూరం వెనక్కు వెళ్లిపోయాడు.
తతో ఽమ్బరే మహాఞ్ఛబ్దః సాధుసాధ్వితి చోదితః । ఆహత్య రాక్షసో విష్ణుం గరుడం చాప్యతాడయత్ ।। ౭.౮.
ఆకాశంలో పెద్ద శబ్దం మోగింది—'బాగుంది, బాగుంది!' అని అందరూ పలికారు. ఆ రాక్షసుడు విష్ణువును కొట్టి, గరుత్మంతుని కూడా దెబ్బతీశాడు.
వైనతేయస్తతః క్రుద్ధః పక్షవాతేన రాక్షసమ్ । వ్యపోహద్బలవాన్వాయుః శుష్కపర్ణచయం యథా ।। ౭.౮.
అప్పుడా వైనతేయుడు కోపంతో తన రెక్కల గాలితో ఆ రాక్షసుణ్ని ఎగరేసాడు. అది బలమైన గాలి ఎండిన ఆకులు ఎగరేసినట్లే జరిగింది.
ద్విజేన్ద్రపక్షవాతేన ద్రావితం దృశ్య పూర్వజమ్ । సుమాలీ స్వబలైః సార్ధం లఙ్కామభిముఖో యయౌ ।। ౭.౮.
పక్షిరాజు రెక్కల గాలికి తన అన్నయ్యను పారద్రోలబడినట్టు చూసి, సుమాళి తన సైన్యంతో కలిసి లంకవైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
పక్షవాతబలోద్ధూతో మాల్యవానపి రాక్షసః । స్వబలేన సమాగమ్య యయౌ లఙ్కాం హ్రియా వృతః ।। ౭.౮.
అలాగే మాల్యవాన్ అనే రాక్షసుడూ రెక్కల గాలి బలానికి తాళలేక, తన సైన్యాన్ని కూడగట్టి, సిగ్గుతో నిండిపోయి లంకవైపు వెళ్లాడు.
ఏవం తే రాక్షసా తేన హరిణా కమలేక్షణ । బహుశః సంయుగే భగ్నా హతప్రవరనాయకాః ।। ౭.౮.
కమలనేత్రుడా! అలా ఆ హరిదేవుడు యుద్ధంలో రాక్షసులను పదే పదే ఓడించాడు. వారి గొప్ప నాయకులు అక్కడే పడిపోయారు.
అశక్నువన్తస్తే విష్ణుం ప్రతియోద్ధుం భయార్దితాః । త్యక్త్వా లఙ్కాం గతా వస్తుం పాతాలం సహపత్నయః ।। ౭.౮.
విష్ణువును ఎదుర్కోవడం వీళ్ల వల్ల కాలేదు. భయంతో వణికిపోయి, లంకను వదిలేసి, భార్యలతో కలిసి పాతాళంలో నివసించడానికి వెళ్లిపోయారు.
సుమాలినం సమాసాద్య రాక్షసం రఘుసత్తమ । స్థితాః ప్రఖ్యాతవీర్యాస్తే వంశే సాలకటఙ్కటే ।। ౭.౮.
రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! సుమాళి అనే రాక్షసుడిని చేరిన వారు, సాలకటంకట వంశంలో పేరుగాంచిన వీరులుగా మిగిలిపోయారు.
యే త్వయా నిహతాస్తే తు పౌలస్త్యా నామ రాక్షసాః । సుమాలీ మాల్యవాన్మాలీ యే చ తేషాం పురఃసరాః ౭.౮.
కానీ నువ్వు సంహరించిన వారు పాలస్త్య రాక్షసులు—సుమాళి, మాల్యవాన్, మాలీ, ఇంకా వారి నాయకులే.
న చాన్యో రాక్షసాన్హన్తా సురారీన్దేవకణ్టకాన్ । ఋతే నారాయణం దేవం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ ।। ౭.౮.
దేవతలకు శత్రువులైన రాక్షసులను నారాయణుడు తప్ప మరెవ్వరూ సంహరించలేరు. ఆయన శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన దేవుడు.
భవాన్నారాయణో దేవశ్చతుర్బాహుః సనాతనః । రాక్షసాన్హన్తుముత్పన్నో హ్యజేయః ప్రభురవ్యయః ।। ౭.౮.
నీవే ఆ నారాయణుడు, నిత్యుడైన నాలుగు చేతుల దేవుడు. రాక్షసులను నశింపజేయడానికి అవతరించిన, ఎవ్వరూ జయించలేని, శాశ్వత పరమేశ్వరుడవు.
నష్టధర్మవ్యవస్థాతా కాలే కాలే ప్రజాకరః । ఉత్పద్యతే దస్యువధే శరణాగతవత్సలః ।। ౭.౮.
ధర్మాన్ని తిరిగి స్థాపించేవాడు, ప్రతి యుగంలో ప్రజలను సృష్టించేవాడు, దుష్టులను సంహరించేందుకు అవతరించే, శరణాగతులను కాపాడే వాడే ఆయన.
ఏషా మయా తవ నరాధిప రాక్షసానాముత్పత్తిరద్య కథితా సకలా యథావత్ । భూయో నిబోధ రఘుసత్తమ రావణస్య జన్మప్రభావమతులం ససుతస్య సర్వమ్ ।। ౭.౮.
నరాధిపుడా! రాక్షసుల జననాన్ని పూర్తిగా నీకు చెప్పాను. ఇప్పుడు రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! రావణుడు, అతని కుమారుల జనన మహిమను పూర్తిగా విను.
చిరాత్సుమాలీ వ్యచరద్రసాతలం స రాక్షసో విష్ణుభయార్దితస్తదా । పుత్రైశ్చ పౌత్రైశ్చ సమన్వితో బలీ తతస్తు లఙ్కామవసద్ధనేశ్వరః ।। ౭.౮.
చాలాకాలం సుమాళి అనే రాక్షసుడు విష్ణువు భయంతో పాతాళంలో సంచరించాడు. తర్వాత తన కుమారులు, మనవళ్లతో కలిసి బలవంతుడై, ధనాధిపతిగా లంకలో నివసించాడు.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య సుమాలీ నామ రాక్షసః । రసాతలాన్మర్త్యలోకం సర్వం వై విచచార హ ।। ౭.౯.
ఒక సమయంలో సుమాళి అనే రాక్షసుడు పాతాళం నుంచి మానవ లోకమంతటా సంచరించాడు.