మాలినం నిహతం దృష్ట్వా సుమాలీ మాల్యవానపి । సబలౌ శోకసన్తప్తౌ లఙ్కామేవ ప్రధావితౌ ।। ౭.౭.
మాలిని చనిపోయినదాన్ని చూసి, సుమాలి, మాల్యవాన్ ఇద్దరూ తమ సైన్యాలతో కలసి, దుఃఖంతో లంకవైపు పరుగెత్తారు.
గరుడస్తు సమాశ్వస్తః సన్నివృత్య యథా పురా । రాక్షసాన్ద్రావయామాస పక్షవాతేన కోపితః ।। ౭.౭.
ఆ తరువాత గరుడుడు ధైర్యం తెచ్చుకుని మునుపటిలా తిరిగి వచ్చి, కోపంతో తన రెక్కల గాలితో రాక్షసులను తరిమేశాడు.
చక్రకృత్తాస్యకమలా గదాసఞ్చూర్ణితోరసః । లాఙ్గలగ్లపితగ్రీవా ముసలైర్భిన్నమస్తకాః ।। ౭.౭.
కొంతమందికి చక్రంతో కమలంలాంటి ముఖాలు నరికబడ్డాయి, మరికొంతమందికి గదతో ఛాతీలు పగిలిపోయాయి, ఇంకొంతమందికి లాంగలంతో మెడలు బలహీనమయ్యాయి, ఇంకొందరికి ముసలాలతో తలలు చీలిపోయాయి.
కేచిచ్చైవాసినా ఛిన్నాస్తథాన్యే శరపీడితాః । నిపేతురమ్బరాత్తూర్ణం రాక్షసాః సాగరామ్భసి ।। ౭.౭.
కొంతమంది ఖడ్గంతో నరికబడ్డారు, మరికొందరు బాణాలతో బాధపడుతూ, రాక్షసులు ఆకాశం నుంచి సముద్రంలోకి వేగంగా పడ్డారు.
నారాయణో బాణవరాశనీభిర్విదారయామాస ధనుర్విముక్తైః । నక్తఞ్చరాన్ముక్తవిధూతకేశాన్యథా ఽశనీభిః సతడిన్మహాభ్రాః ।। ౭.౭.
నారాయణుడు తన విల్లు నుంచి వదిలిన బాణవర్షాలతో రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను ఛిద్రం చేశాడు. వారి జుట్టు విడివిడిగా చెలరేగిపోవడం, మేఘాల్లో మెరుపులు పడినట్లు కనిపించింది.
భిన్నాతపత్రం పతమానమస్త్రం శరైరపధ్వస్తవినీతవేషమ్ । వినిస్సృతాన్త్రం భయలోలనేత్రం బలం తదున్మత్తతరం బభూవ ।। ౭.౭.
ఆ సైన్యంలో గొడుగులు పగిలిపోయాయి, ఆయుధాలు పడిపోతున్నాయి, బాణాలతో వస్త్రాలు చితికిపోయాయి, అంత్రములు బయటకు వచ్చాయి, భయంతో కళ్ళు తిరుగుతున్నాయి. దాంతో వారు మరింత ఉన్మత్తులయ్యారు.
సింహార్దితానామివ కుఞ్జరాణాం నిశాచరాణాం సహ కుఞ్జరాణామ్ । రవాశ్చ వేగాశ్చ సమం బభూవుః పురాణసింహేన విమర్దితానామ్ ।। ౭.౭.
పాతకాలంలో సింహం చేతిలో గాయపడ్డ ఏనుగుల్లా, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులు, ఏనుగులు కలిసి గర్జనలు, దాడులు ఒకేసారి మోగించాయి.
తే వార్యమాణా హరిబాణజాలైః సబాణజాలాని సముత్సృజన్తః । ధావన్తి నక్తఞ్చరకాలమేఘా వాయుప్రభిన్నా ఇవ కాలమేఘాః ।। ౭.౭.
వానరుల బాణవర్షాలతో అడ్డుకోబడుతున్నా, రాత్రిపూట సంచరించే మేఘాలు తమ బాణాలను వదులుతూ, గాలిలో చెలరేగిపోతున్న వడగండ్ల మేఘాల్లా పారిపోయాయి.
చక్రపహారైర్వినికృత్తశీర్షాః సఞ్చూర్ణితాఙ్గాశ్చ గదాప్రహారైః । అభిప్రహారైర్ద్వివిధా విభిన్నాః పతన్తి శైలా ఇవ రాక్షసేన్ద్రాః ।। ౭.౭.
చక్రప్రహారాలతో తలలు తెగిపోవడం, గదాప్రహారాలతో అవయవాలు నలిగిపోవడం, ఇంకా ఇతర దెబ్బలతో శరీర భాగాలు విరిగిపోవడం వల్ల రాక్షసాధిపతులు కొండలు కూలిపడినట్టు నేలపై పడిపోయారు.
విలమ్బమానైర్మణిహారకుణ్డలైర్నిశాచరైర్నీలబలాహకోపమైః । నిపాత్యమానైర్దదృశే నిరన్తరం నిపాత్యమానైరివ నీలపర్వతైః ।। ౭.౭.
మణిపూసల హారాలు, కుండలాలతో అలంకరించబడి, మేఘంలా నీలంగా ఉన్న నిశాచరులు వరుసగా కూలిపోతూ, నీలపర్వతాలు కూలిపోతున్నట్టు కనిపించారు.
హన్యమానే బలే తస్మిన్పద్మనాభేన పృష్ఠతః । మాల్వాన్సన్నివృత్తో ఽథ వేలామేత్య ఇవార్ణవః ।। ౭.౮.
పద్మనాభుడు ఆ సైన్యాన్ని వెనుక నుంచి కొట్టినప్పుడు, మాల్యవాన్ సముద్రం తీరం చేరినట్టు తిరిగి వచ్చాడు.
సంరక్తనయనః కోపాచ్చలన్మౌలిర్నిశాచరః । పద్మనాభమిదం ప్రాహ వచనం పురుషోత్తమమ్ ।। ౭.౮.
కోపంతో కళ్లూ ఎర్రగా, జుట్టు అలమారగా ఉన్న నిశాచరుడు, పురుషోత్తముడైన పద్మనాభుని ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
నారాయణ న జానీషే క్షాత్రధర్మం పురాతనమ్ । అయుద్ధమనసో భీతానస్మాన్హంసి యథేతరః ।। ౭.౮.
నారాయణా! నువ్వు పురాతన క్షత్రియ ధర్మాన్ని తెలియకపోతున్నావు. యుద్ధానికి మనసు లేని, భయపడుతున్న మమ్మల్ని నువ్వు మరెవరోలాగా చంపుతున్నావు.
పరాఙ్ముఖవధం పాపం యః కరోత్యసురేతరః । స హన్తా న గతః స్వర్గం లభతే పుణ్యకర్మణామ్ ।। ౭.౮.
యుద్ధంలో వెనక్కు తిరిగినవాడిని చంపే వాడు పాపం చేసేవాడవుతాడు. అలాంటి వాడికి పుణ్యఫలితంగా స్వర్గం లభించదు.
యుద్ధశ్రద్ధా ఽథవా తే ఽస్తి శఙ్ఖచక్రగదాధర । ౪ అహం స్థితో ఽస్మి పశ్యామి బలం దర్శయ యత్తవ ।। ౭.౮.
శంఖం, చక్రం, గదా ధరించువాడా! నీకు నిజంగా యుద్ధానికి ధైర్యం ఉంటే, నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. నీ బలాన్ని చూపించు.
మాల్యవన్తం స్థితం దృష్ట్వా మాల్యవన్తమివాచలమ్ । ఉవాచ రాక్షసేన్ద్రం తం దేవరాజానుజో బలీ ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ కొండలా నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, దేవేంద్రుని తమ్ముడు బలవంతుడు ఆ రాక్షసాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యుష్మత్తో భయభీతానాం దేవానాం వై మయా ఽభయమ్ । రాక్షసోత్సాదనం దత్తం తదేతదనుపాల్యతే ।। ౭.౮.
మీ వల్ల భయపడుతున్న దేవతలకు నేను రాక్షసులను సంహరించి భద్రత ఇచ్చాను. ఆ ప్రతిజ్ఞను ఇప్పుడు నేను పాటిస్తున్నాను.
ప్రాణైరపి ప్రియం కార్యం దేవానాం హి సదా మయా । సో ఽహం వో నిహనిష్యామి రసాతలగతానపి ।। ౭.౮.
దేవతలకు ప్రాణాలతో అయినా నేను కావలసినది చేయాలి. అందుకే మీరు అందరూ పాతాళంలోకి వెళ్లినా నేను మిమ్మల్ని సంహరిస్తాను.
దేవదేవం బ్రువాణం తం రక్తామ్బురుహలోచనమ్ । శక్త్యా బిభేద సఙ్క్రుద్ధో రాక్షసేన్ద్రో భుజాన్తరే ।। ౭.౮.
కోపంతో ఉన్న రాక్షసాధిపతి, కమలపువ్వు వలె ఎర్ర కళ్లున్న దేవదేవుడి మాటలు విని, తన శక్తిని ఆయన భుజాల మధ్యలో గుచ్చాడు.
మాల్యవద్భుజనిర్ముక్తా శక్తిర్ఘణ్టాకృతస్వనా । హరేరురసి బభ్రాజ మేఘస్థేవ శతహ్రదా ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ భుజం నుండి విడిచిన శక్తి, గంటల వంటి శబ్దంతో, హరివక్షస్సుపై వంద మెరుపులు మెరిసే మేఘంలా ప్రకాశించింది.
తతస్తామేవ చోత్కృష్య శక్తిం శక్తిధరప్రియః । మాల్యవన్తం సముద్దిశ్య చిక్షేపామ్బురుహేక్షణః ।। ౭.౮.
అప్పుడా శక్తిని పద్మనాభుడు పట్టుకొని, మాల్యవాన్ వైపు గట్టిగా విసిరాడు.
స్కన్దోత్సృష్టేవ సా శక్తిర్గోవిన్దకరనిస్సృతా । కాఙ్క్షన్తీ రాక్షసం ప్రాయాన్మాహేన్ద్రీవాఞ్జనాచలమ్ ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి స్కందుడు విడిచినట్టు, లేదా గోవిందుని చేతి నుండి వచ్చినట్టు, రాక్షసుని వైపు వేగంగా దూసుకెళ్లింది. అది మహేంద్రుడు అంజనాచలాన్ని తాకినట్టు కనిపించింది.
సా తస్యోరసి విస్తీర్ణే హారభారా ఽవభాసితే । అపతద్రాక్షసేన్ద్రస్య గిరికూట ఇవాశనిః ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి, హారభారం మెరిసే విస్తారమైన రాక్షసాధిపతి ఛాతీపై పడి, కొండ శిఖరాన్ని తాకిన వజ్రాయుధంలా పడిపోయింది.
తయా భిన్నతనుత్రాణః ప్రావిశద్విపులం తమః । మాల్యవాన్పునరాశ్వస్తస్తస్థౌ గిరిరివాచలః ।। ౭.౮.
ఆ శక్తి తాకడంతో కవచం పగిలిపోయి, మాల్యవాన్ లోతైన చీకటిలోకి వెళ్లిపోయాడు. అయినా, మళ్లీ ధైర్యం తెచ్చుకొని, అచలమైన కొండలా నిలబడ్డాడు.
తతః కార్ష్ణాయసం శూలం కణ్టకైర్బహుభిర్వతమ్ । ప్రగృహ్యాభ్యహనద్దేవం స్తనయోరన్తరే దృఢమ్ ।। ౭.౮.
తర్వాత, మాల్యవాన్ ఎన్నో ముళ్లతో కూడిన నల్ల ఇనుప శూలాన్ని పట్టుకొని, దేవుని రెండు వక్షోజాల మధ్య బలంగా కొట్టాడు.
తథైవ రణరక్తస్తు ముష్టినా వాసవానుజమ్ । తాడయిత్వా ధనుర్మాత్రమపక్రాన్తో నిశాచరః ।। ౭.౮.
అలాగే, యుద్ధంలో రక్తంతో తడిసిన నిశాచరుడు, వాసవుని తమ్ముడిని ముష్టితో కొట్టి, ఒక విల్లు దూరం వెనక్కు వెళ్లిపోయాడు.
తతో ఽమ్బరే మహాఞ్ఛబ్దః సాధుసాధ్వితి చోదితః । ఆహత్య రాక్షసో విష్ణుం గరుడం చాప్యతాడయత్ ।। ౭.౮.
ఆకాశంలో పెద్ద శబ్దం మోగింది—'బాగుంది, బాగుంది!' అని అందరూ పలికారు. ఆ రాక్షసుడు విష్ణువును కొట్టి, గరుత్మంతుని కూడా దెబ్బతీశాడు.
వైనతేయస్తతః క్రుద్ధః పక్షవాతేన రాక్షసమ్ । వ్యపోహద్బలవాన్వాయుః శుష్కపర్ణచయం యథా ।। ౭.౮.
అప్పుడా వైనతేయుడు కోపంతో తన రెక్కల గాలితో ఆ రాక్షసుణ్ని ఎగరేసాడు. అది బలమైన గాలి ఎండిన ఆకులు ఎగరేసినట్లే జరిగింది.
ద్విజేన్ద్రపక్షవాతేన ద్రావితం దృశ్య పూర్వజమ్ । సుమాలీ స్వబలైః సార్ధం లఙ్కామభిముఖో యయౌ ।। ౭.౮.
పక్షిరాజు రెక్కల గాలికి తన అన్నయ్యను పారద్రోలబడినట్టు చూసి, సుమాళి తన సైన్యంతో కలిసి లంకవైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
పక్షవాతబలోద్ధూతో మాల్యవానపి రాక్షసః । స్వబలేన సమాగమ్య యయౌ లఙ్కాం హ్రియా వృతః ।। ౭.౮.
అలాగే మాల్యవాన్ అనే రాక్షసుడూ రెక్కల గాలి బలానికి తాళలేక, తన సైన్యాన్ని కూడగట్టి, సిగ్గుతో నిండిపోయి లంకవైపు వెళ్లాడు.