మాలినం విముఖం కృత్వా శఙ్ఖచక్రగదాధరః । మాలిమౌలిం ధ్వజం చాపం వాజినశ్చాప్యపాతయత్ ।। ౭.౭.
శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన భగవంతుడు, మాలిని ఎదురుగా నిలబెట్టి, అతని కిరీటాన్ని, పతాకాన్ని, విల్లు, గుర్రాలను నేలకూల్చేశాడు.
విరథస్తు గదాం గృహ్య మాలీ నక్తఞ్చరోత్తమః । ఆపుప్లువే గదాపాణిర్గిర్యగ్రాదివ కేసరీ ।। ౭.౭.
రథం లేకుండా పోయిన మాలి, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసుల్లో శ్రేష్ఠుడు, తన చేతిలో గదను పట్టుకుని, పర్వత శిఖరంపై నుంచి దూకే సింహంలా ఎదురుగా దూసుకొచ్చాడు.
గదయా గరుడేశానమీశానమివ చాన్తకః । లలాటదేశే ఽభ్యహనద్వజ్రేణేన్ద్రో యథా ఽచలమ్ ।। ౭.౭.
మాలి తన గదతో గరుడాధిపతిని నుదిటిపై బలంగా కొట్టాడు. అది యముడు భగవంతుడిని వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్లు, లేదా ఇంద్రుడు పర్వతాన్ని కొట్టినట్లు ఉంది.
గదయాభిహతస్తేన మాలినా గరుడో భృశమ్ । రణాత్పరాఙ్ముఖం దేవం కృతవాన్వేదనాతురః ।। ౭.౭.
మాలి గదబలంతో గరుడుడు తీవ్రమైన నొప్పితో బాధపడుతూ, యుద్ధం నుంచి వెనక్కు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.
పరాఙ్ముఖే కృతే దేవే మాలినా గరుడేన వై । ఉదతిష్ఠన్మహాఞ్ఛబ్దో రక్షసామభినర్దతామ్ ।। ౭.౭.
గరుడుడు మాలి ఎదుట నుంచి వెనక్కు తిరిగినప్పుడు, రాక్షసులు గర్జిస్తూ గొప్ప శబ్దాన్ని చేశారు.
రక్షసాం రవతాం రావం శ్రుత్వా హరిహయానుజః ।। ౭.౭.
రాక్షసులు గర్జిస్తూ చేసిన ఆ హోరునాదాన్ని, హరిహయుల తమ్ముడు విన్నాడు.
తిర్యగాస్థాయ సఙ్క్రుద్ధః పక్షీశే భగవాన్హరిః । పరాఙ్ముఖో ఽప్యుత్ససర్జ మాలేశ్చక్రం జిఘాంసయా ।। ౭.౭.
పక్షిరాజు హరి, కోపంతో పక్కదారి పట్టి నిలబడి, వెనక్కు తిరిగినప్పటికీ, మాలిని చంపాలని సంకల్పించి తన చక్రాన్ని విసిరాడు.
తత్సూర్యమణ్డలాభాసం స్వభాసా భాసయన్నభః । కాలచక్రనిభం చక్రం మాలేః శీర్షమపాతయత్ ।। ౭.౭.
ఆ చక్రం సూర్యుడి వలె ప్రకాశిస్తూ, తన వెలుగుతో ఆకాశాన్ని మెరిసిపోయేలా చేసి, కాలచక్రంలా మాలి తలపై పడింది.
తచ్ఛిరో రాక్షసేన్ద్రస్య చక్రోత్కృత్తం బిభీషణమ్ । పపాత రుధిరోద్గారి పురా రాహుశిరో యథా ।। ౭.౭.
ఆ రాక్షసరాజు తల, చక్రంతో నరికి, రక్తం కారుతూ, రాహువు తల ఒకప్పుడు పడినట్లుగా నేలపాలైంది.
తతః సురైః సంసహృష్టైః సర్వప్రాణసమీరితః । సింహనాదరవోన్ముక్తః సాధు దేవేతివాదిభిః ।। ౭.౭.
అప్పుడు దేవతలు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా, సింహం గర్జనలతో కూడిన 'బాగుంది దేవతలారా!' అనే హర్షధ్వానాలు చేశారు.
మాలినం నిహతం దృష్ట్వా సుమాలీ మాల్యవానపి । సబలౌ శోకసన్తప్తౌ లఙ్కామేవ ప్రధావితౌ ।। ౭.౭.
మాలిని చనిపోయినదాన్ని చూసి, సుమాలి, మాల్యవాన్ ఇద్దరూ తమ సైన్యాలతో కలసి, దుఃఖంతో లంకవైపు పరుగెత్తారు.
గరుడస్తు సమాశ్వస్తః సన్నివృత్య యథా పురా । రాక్షసాన్ద్రావయామాస పక్షవాతేన కోపితః ।। ౭.౭.
ఆ తరువాత గరుడుడు ధైర్యం తెచ్చుకుని మునుపటిలా తిరిగి వచ్చి, కోపంతో తన రెక్కల గాలితో రాక్షసులను తరిమేశాడు.
చక్రకృత్తాస్యకమలా గదాసఞ్చూర్ణితోరసః । లాఙ్గలగ్లపితగ్రీవా ముసలైర్భిన్నమస్తకాః ।। ౭.౭.
కొంతమందికి చక్రంతో కమలంలాంటి ముఖాలు నరికబడ్డాయి, మరికొంతమందికి గదతో ఛాతీలు పగిలిపోయాయి, ఇంకొంతమందికి లాంగలంతో మెడలు బలహీనమయ్యాయి, ఇంకొందరికి ముసలాలతో తలలు చీలిపోయాయి.
కేచిచ్చైవాసినా ఛిన్నాస్తథాన్యే శరపీడితాః । నిపేతురమ్బరాత్తూర్ణం రాక్షసాః సాగరామ్భసి ।। ౭.౭.
కొంతమంది ఖడ్గంతో నరికబడ్డారు, మరికొందరు బాణాలతో బాధపడుతూ, రాక్షసులు ఆకాశం నుంచి సముద్రంలోకి వేగంగా పడ్డారు.
నారాయణో బాణవరాశనీభిర్విదారయామాస ధనుర్విముక్తైః । నక్తఞ్చరాన్ముక్తవిధూతకేశాన్యథా ఽశనీభిః సతడిన్మహాభ్రాః ।। ౭.౭.
నారాయణుడు తన విల్లు నుంచి వదిలిన బాణవర్షాలతో రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను ఛిద్రం చేశాడు. వారి జుట్టు విడివిడిగా చెలరేగిపోవడం, మేఘాల్లో మెరుపులు పడినట్లు కనిపించింది.
భిన్నాతపత్రం పతమానమస్త్రం శరైరపధ్వస్తవినీతవేషమ్ । వినిస్సృతాన్త్రం భయలోలనేత్రం బలం తదున్మత్తతరం బభూవ ।। ౭.౭.
ఆ సైన్యంలో గొడుగులు పగిలిపోయాయి, ఆయుధాలు పడిపోతున్నాయి, బాణాలతో వస్త్రాలు చితికిపోయాయి, అంత్రములు బయటకు వచ్చాయి, భయంతో కళ్ళు తిరుగుతున్నాయి. దాంతో వారు మరింత ఉన్మత్తులయ్యారు.
సింహార్దితానామివ కుఞ్జరాణాం నిశాచరాణాం సహ కుఞ్జరాణామ్ । రవాశ్చ వేగాశ్చ సమం బభూవుః పురాణసింహేన విమర్దితానామ్ ।। ౭.౭.
పాతకాలంలో సింహం చేతిలో గాయపడ్డ ఏనుగుల్లా, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులు, ఏనుగులు కలిసి గర్జనలు, దాడులు ఒకేసారి మోగించాయి.
తే వార్యమాణా హరిబాణజాలైః సబాణజాలాని సముత్సృజన్తః । ధావన్తి నక్తఞ్చరకాలమేఘా వాయుప్రభిన్నా ఇవ కాలమేఘాః ।। ౭.౭.
వానరుల బాణవర్షాలతో అడ్డుకోబడుతున్నా, రాత్రిపూట సంచరించే మేఘాలు తమ బాణాలను వదులుతూ, గాలిలో చెలరేగిపోతున్న వడగండ్ల మేఘాల్లా పారిపోయాయి.
చక్రపహారైర్వినికృత్తశీర్షాః సఞ్చూర్ణితాఙ్గాశ్చ గదాప్రహారైః । అభిప్రహారైర్ద్వివిధా విభిన్నాః పతన్తి శైలా ఇవ రాక్షసేన్ద్రాః ।। ౭.౭.
చక్రప్రహారాలతో తలలు తెగిపోవడం, గదాప్రహారాలతో అవయవాలు నలిగిపోవడం, ఇంకా ఇతర దెబ్బలతో శరీర భాగాలు విరిగిపోవడం వల్ల రాక్షసాధిపతులు కొండలు కూలిపడినట్టు నేలపై పడిపోయారు.
విలమ్బమానైర్మణిహారకుణ్డలైర్నిశాచరైర్నీలబలాహకోపమైః । నిపాత్యమానైర్దదృశే నిరన్తరం నిపాత్యమానైరివ నీలపర్వతైః ।। ౭.౭.
మణిపూసల హారాలు, కుండలాలతో అలంకరించబడి, మేఘంలా నీలంగా ఉన్న నిశాచరులు వరుసగా కూలిపోతూ, నీలపర్వతాలు కూలిపోతున్నట్టు కనిపించారు.
హన్యమానే బలే తస్మిన్పద్మనాభేన పృష్ఠతః । మాల్వాన్సన్నివృత్తో ఽథ వేలామేత్య ఇవార్ణవః ।। ౭.౮.
పద్మనాభుడు ఆ సైన్యాన్ని వెనుక నుంచి కొట్టినప్పుడు, మాల్యవాన్ సముద్రం తీరం చేరినట్టు తిరిగి వచ్చాడు.
సంరక్తనయనః కోపాచ్చలన్మౌలిర్నిశాచరః । పద్మనాభమిదం ప్రాహ వచనం పురుషోత్తమమ్ ।। ౭.౮.
కోపంతో కళ్లూ ఎర్రగా, జుట్టు అలమారగా ఉన్న నిశాచరుడు, పురుషోత్తముడైన పద్మనాభుని ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
నారాయణ న జానీషే క్షాత్రధర్మం పురాతనమ్ । అయుద్ధమనసో భీతానస్మాన్హంసి యథేతరః ।। ౭.౮.
నారాయణా! నువ్వు పురాతన క్షత్రియ ధర్మాన్ని తెలియకపోతున్నావు. యుద్ధానికి మనసు లేని, భయపడుతున్న మమ్మల్ని నువ్వు మరెవరోలాగా చంపుతున్నావు.
పరాఙ్ముఖవధం పాపం యః కరోత్యసురేతరః । స హన్తా న గతః స్వర్గం లభతే పుణ్యకర్మణామ్ ।। ౭.౮.
యుద్ధంలో వెనక్కు తిరిగినవాడిని చంపే వాడు పాపం చేసేవాడవుతాడు. అలాంటి వాడికి పుణ్యఫలితంగా స్వర్గం లభించదు.
యుద్ధశ్రద్ధా ఽథవా తే ఽస్తి శఙ్ఖచక్రగదాధర । ౪ అహం స్థితో ఽస్మి పశ్యామి బలం దర్శయ యత్తవ ।। ౭.౮.
శంఖం, చక్రం, గదా ధరించువాడా! నీకు నిజంగా యుద్ధానికి ధైర్యం ఉంటే, నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. నీ బలాన్ని చూపించు.
మాల్యవన్తం స్థితం దృష్ట్వా మాల్యవన్తమివాచలమ్ । ఉవాచ రాక్షసేన్ద్రం తం దేవరాజానుజో బలీ ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ కొండలా నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, దేవేంద్రుని తమ్ముడు బలవంతుడు ఆ రాక్షసాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యుష్మత్తో భయభీతానాం దేవానాం వై మయా ఽభయమ్ । రాక్షసోత్సాదనం దత్తం తదేతదనుపాల్యతే ।। ౭.౮.
మీ వల్ల భయపడుతున్న దేవతలకు నేను రాక్షసులను సంహరించి భద్రత ఇచ్చాను. ఆ ప్రతిజ్ఞను ఇప్పుడు నేను పాటిస్తున్నాను.
ప్రాణైరపి ప్రియం కార్యం దేవానాం హి సదా మయా । సో ఽహం వో నిహనిష్యామి రసాతలగతానపి ।। ౭.౮.
దేవతలకు ప్రాణాలతో అయినా నేను కావలసినది చేయాలి. అందుకే మీరు అందరూ పాతాళంలోకి వెళ్లినా నేను మిమ్మల్ని సంహరిస్తాను.
దేవదేవం బ్రువాణం తం రక్తామ్బురుహలోచనమ్ । శక్త్యా బిభేద సఙ్క్రుద్ధో రాక్షసేన్ద్రో భుజాన్తరే ।। ౭.౮.
కోపంతో ఉన్న రాక్షసాధిపతి, కమలపువ్వు వలె ఎర్ర కళ్లున్న దేవదేవుడి మాటలు విని, తన శక్తిని ఆయన భుజాల మధ్యలో గుచ్చాడు.
మాల్యవద్భుజనిర్ముక్తా శక్తిర్ఘణ్టాకృతస్వనా । హరేరురసి బభ్రాజ మేఘస్థేవ శతహ్రదా ।। ౭.౮.
మాల్యవాన్ భుజం నుండి విడిచిన శక్తి, గంటల వంటి శబ్దంతో, హరివక్షస్సుపై వంద మెరుపులు మెరిసే మేఘంలా ప్రకాశించింది.