స తు తం ఛాదయామాస నీహార ఇవ భాస్కరమ్ । రాక్షసాః సత్త్వసమ్పన్నాః పునర్ధైర్యం సమాదధుః ।। ౭.౭.
అతడు మబ్బు సూర్యుని కప్పినట్లు హరిని బాణాలతో కప్పేశాడు; రాక్షసులు తమ బలంతో మళ్లీ ధైర్యాన్ని పొందారు.
అథ సో ఽభ్యపతద్రోషాద్రాక్షసో బలదర్పితః । మహానాదం ప్రకుర్వాణో రాక్షసాఞ్జీవయన్నివ ।। ౭.౭.
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు కోపంతో, బలంతో ఉప్పొంగి, గొప్ప గర్జన చేస్తూ, రాక్షసులను ప్రాణం పోసినట్టు ముందుకు దూసుకొచ్చాడు.
ఉత్క్షిప్య లమ్బాభరణం ధున్వన్కరమివ ద్విపః । రరాస రాక్షసో హర్షాత్సతడిత్తోయదో యథా ।। ౭.౭.
భారీ ఆభరణాలతో అలంకరించిన భుజాన్ని ఏనుగు తన కంఠాన్ని ఊపినట్లు ఊపుతూ, ఆ రాక్షసుడు మేఘం మెరుపుతో గర్జించినట్లు ఆనందంతో అరవాడు.
సుమాలేర్నర్దతస్తస్య శిరో జ్వలితకుణ్డలమ్ । చిచ్ఛేద యన్తురశ్వాశ్చ భ్రాన్తాస్తస్య తు రక్షసః ।। ౭.౭.
సుమాలి గర్జిస్తున్నప్పుడు, అతని మెరిసే కుండలాలతో ఉన్న తలను రథసారథి నరికేశాడు; ఆ రాక్షసుని గుర్రాలు అయోమయంలో పడ్డాయి.
తైరశ్వైర్భ్రామ్యతే భ్రాన్తైః సుమాలీ రాక్షసేశ్వరః । ఇన్ద్రియాశ్వైః పరిభ్రాన్తైర్ధృతిహీనో యథా నరః ।। ౭.౭.
ఆ అయోమయమైన గుర్రాలతో రాక్షసాధిపతి సుమాలి తిప్పబడిపోయాడు; మనిషి తన ఇంద్రియాలను అదుపు చేయకపోతే ఎలా తికమకపడతాడో అలా.
తతో విష్ణుం మహాబాహుం ప్రపతన్తం రణాజిరే । హృతే సుమాలేరశ్వైశ్చ రథే విష్ణురథం ప్రతి ।। ౭.౭.
అప్పుడే మహాబాహువు అయిన విష్ణువు యుద్ధభూమిలోకి దిగి, గుర్రాలు లేని సుమాలి రథాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.
మాలీ చాభ్యద్రవద్యుక్తః ప్రగృహ్య సశరం ధనుః । మాలేర్ధనుశ్చ్యుతా బాణాః కార్తస్వరవిభూషితాః । వివిశుర్హరిమాసాద్య క్రౌఞ్చం పత్రరథా ఇవ ।। ౭.౭.
మాలి తన ధనుస్సును బాణాలతో పట్టుకుని సిద్ధంగా దూసుకొచ్చాడు; మాలి ధనుస్సు నుండి విడిచిన బంగారు అలంకారాలున్న బాణాలు, పక్షిరాజు మీద పక్షులు దూసుకెళ్లినట్లు హరిని తాకాయి.
అర్ద్యమానః శరైః సో ఽథ మాలిముక్తైః సహస్రశః । చుక్షుభే న రణే విష్ణుర్జితేన్ద్రియ ఇవాధిభిః ।। ౭.౭.
మాలి వదిలిన వేలాది బాణాలు విష్ణువును గాయపరిచినా, యుద్ధంలో అతడు ذగబడి పోలేదు; తన ఇంద్రియాలను జయించినవాడు బాధలకు లోనవకపోవడంలా.
అథ మౌర్వీస్వనం కృత్వా భగవాన్భూతభావనః । మాలినం ప్రతి బాణౌఘాన్ససర్జారినిషూదనః ।। ౭.౭.
అప్పుడు భూతభావనుడు అయిన భగవంతుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, తన ధనుస్సు తాడును మ్రోగించి, మాలిని మీద బాణాల వర్షాన్ని వదిలాడు.
తే మాలిదేహమాసాద్య వజ్రవిద్యుత్ప్రభాః శరాః । పిబన్తి రుధిరం తస్య నాగా ఇవ సుధారసమ్ ।। ౭.౭.
వజ్రం, మెరుపు లాంటి ప్రకాశవంతమైన ఆ బాణాలు మాలి శరీరాన్ని తాకి, పాములు అమృతాన్ని పీల్చినట్లు అతని రక్తాన్ని పీల్చాయి.
మాలినం విముఖం కృత్వా శఙ్ఖచక్రగదాధరః । మాలిమౌలిం ధ్వజం చాపం వాజినశ్చాప్యపాతయత్ ।। ౭.౭.
శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన భగవంతుడు, మాలిని ఎదురుగా నిలబెట్టి, అతని కిరీటాన్ని, పతాకాన్ని, విల్లు, గుర్రాలను నేలకూల్చేశాడు.
విరథస్తు గదాం గృహ్య మాలీ నక్తఞ్చరోత్తమః । ఆపుప్లువే గదాపాణిర్గిర్యగ్రాదివ కేసరీ ।। ౭.౭.
రథం లేకుండా పోయిన మాలి, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసుల్లో శ్రేష్ఠుడు, తన చేతిలో గదను పట్టుకుని, పర్వత శిఖరంపై నుంచి దూకే సింహంలా ఎదురుగా దూసుకొచ్చాడు.
గదయా గరుడేశానమీశానమివ చాన్తకః । లలాటదేశే ఽభ్యహనద్వజ్రేణేన్ద్రో యథా ఽచలమ్ ।। ౭.౭.
మాలి తన గదతో గరుడాధిపతిని నుదిటిపై బలంగా కొట్టాడు. అది యముడు భగవంతుడిని వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్లు, లేదా ఇంద్రుడు పర్వతాన్ని కొట్టినట్లు ఉంది.
గదయాభిహతస్తేన మాలినా గరుడో భృశమ్ । రణాత్పరాఙ్ముఖం దేవం కృతవాన్వేదనాతురః ।। ౭.౭.
మాలి గదబలంతో గరుడుడు తీవ్రమైన నొప్పితో బాధపడుతూ, యుద్ధం నుంచి వెనక్కు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.
పరాఙ్ముఖే కృతే దేవే మాలినా గరుడేన వై । ఉదతిష్ఠన్మహాఞ్ఛబ్దో రక్షసామభినర్దతామ్ ।। ౭.౭.
గరుడుడు మాలి ఎదుట నుంచి వెనక్కు తిరిగినప్పుడు, రాక్షసులు గర్జిస్తూ గొప్ప శబ్దాన్ని చేశారు.
రక్షసాం రవతాం రావం శ్రుత్వా హరిహయానుజః ।। ౭.౭.
రాక్షసులు గర్జిస్తూ చేసిన ఆ హోరునాదాన్ని, హరిహయుల తమ్ముడు విన్నాడు.
తిర్యగాస్థాయ సఙ్క్రుద్ధః పక్షీశే భగవాన్హరిః । పరాఙ్ముఖో ఽప్యుత్ససర్జ మాలేశ్చక్రం జిఘాంసయా ।। ౭.౭.
పక్షిరాజు హరి, కోపంతో పక్కదారి పట్టి నిలబడి, వెనక్కు తిరిగినప్పటికీ, మాలిని చంపాలని సంకల్పించి తన చక్రాన్ని విసిరాడు.
తత్సూర్యమణ్డలాభాసం స్వభాసా భాసయన్నభః । కాలచక్రనిభం చక్రం మాలేః శీర్షమపాతయత్ ।। ౭.౭.
ఆ చక్రం సూర్యుడి వలె ప్రకాశిస్తూ, తన వెలుగుతో ఆకాశాన్ని మెరిసిపోయేలా చేసి, కాలచక్రంలా మాలి తలపై పడింది.
తచ్ఛిరో రాక్షసేన్ద్రస్య చక్రోత్కృత్తం బిభీషణమ్ । పపాత రుధిరోద్గారి పురా రాహుశిరో యథా ।। ౭.౭.
ఆ రాక్షసరాజు తల, చక్రంతో నరికి, రక్తం కారుతూ, రాహువు తల ఒకప్పుడు పడినట్లుగా నేలపాలైంది.
తతః సురైః సంసహృష్టైః సర్వప్రాణసమీరితః । సింహనాదరవోన్ముక్తః సాధు దేవేతివాదిభిః ।। ౭.౭.
అప్పుడు దేవతలు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా, సింహం గర్జనలతో కూడిన 'బాగుంది దేవతలారా!' అనే హర్షధ్వానాలు చేశారు.
మాలినం నిహతం దృష్ట్వా సుమాలీ మాల్యవానపి । సబలౌ శోకసన్తప్తౌ లఙ్కామేవ ప్రధావితౌ ।। ౭.౭.
మాలిని చనిపోయినదాన్ని చూసి, సుమాలి, మాల్యవాన్ ఇద్దరూ తమ సైన్యాలతో కలసి, దుఃఖంతో లంకవైపు పరుగెత్తారు.
గరుడస్తు సమాశ్వస్తః సన్నివృత్య యథా పురా । రాక్షసాన్ద్రావయామాస పక్షవాతేన కోపితః ।। ౭.౭.
ఆ తరువాత గరుడుడు ధైర్యం తెచ్చుకుని మునుపటిలా తిరిగి వచ్చి, కోపంతో తన రెక్కల గాలితో రాక్షసులను తరిమేశాడు.
చక్రకృత్తాస్యకమలా గదాసఞ్చూర్ణితోరసః । లాఙ్గలగ్లపితగ్రీవా ముసలైర్భిన్నమస్తకాః ।। ౭.౭.
కొంతమందికి చక్రంతో కమలంలాంటి ముఖాలు నరికబడ్డాయి, మరికొంతమందికి గదతో ఛాతీలు పగిలిపోయాయి, ఇంకొంతమందికి లాంగలంతో మెడలు బలహీనమయ్యాయి, ఇంకొందరికి ముసలాలతో తలలు చీలిపోయాయి.
కేచిచ్చైవాసినా ఛిన్నాస్తథాన్యే శరపీడితాః । నిపేతురమ్బరాత్తూర్ణం రాక్షసాః సాగరామ్భసి ।। ౭.౭.
కొంతమంది ఖడ్గంతో నరికబడ్డారు, మరికొందరు బాణాలతో బాధపడుతూ, రాక్షసులు ఆకాశం నుంచి సముద్రంలోకి వేగంగా పడ్డారు.
నారాయణో బాణవరాశనీభిర్విదారయామాస ధనుర్విముక్తైః । నక్తఞ్చరాన్ముక్తవిధూతకేశాన్యథా ఽశనీభిః సతడిన్మహాభ్రాః ।। ౭.౭.
నారాయణుడు తన విల్లు నుంచి వదిలిన బాణవర్షాలతో రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను ఛిద్రం చేశాడు. వారి జుట్టు విడివిడిగా చెలరేగిపోవడం, మేఘాల్లో మెరుపులు పడినట్లు కనిపించింది.
భిన్నాతపత్రం పతమానమస్త్రం శరైరపధ్వస్తవినీతవేషమ్ । వినిస్సృతాన్త్రం భయలోలనేత్రం బలం తదున్మత్తతరం బభూవ ।। ౭.౭.
ఆ సైన్యంలో గొడుగులు పగిలిపోయాయి, ఆయుధాలు పడిపోతున్నాయి, బాణాలతో వస్త్రాలు చితికిపోయాయి, అంత్రములు బయటకు వచ్చాయి, భయంతో కళ్ళు తిరుగుతున్నాయి. దాంతో వారు మరింత ఉన్మత్తులయ్యారు.
సింహార్దితానామివ కుఞ్జరాణాం నిశాచరాణాం సహ కుఞ్జరాణామ్ । రవాశ్చ వేగాశ్చ సమం బభూవుః పురాణసింహేన విమర్దితానామ్ ।। ౭.౭.
పాతకాలంలో సింహం చేతిలో గాయపడ్డ ఏనుగుల్లా, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులు, ఏనుగులు కలిసి గర్జనలు, దాడులు ఒకేసారి మోగించాయి.
తే వార్యమాణా హరిబాణజాలైః సబాణజాలాని సముత్సృజన్తః । ధావన్తి నక్తఞ్చరకాలమేఘా వాయుప్రభిన్నా ఇవ కాలమేఘాః ।। ౭.౭.
వానరుల బాణవర్షాలతో అడ్డుకోబడుతున్నా, రాత్రిపూట సంచరించే మేఘాలు తమ బాణాలను వదులుతూ, గాలిలో చెలరేగిపోతున్న వడగండ్ల మేఘాల్లా పారిపోయాయి.
చక్రపహారైర్వినికృత్తశీర్షాః సఞ్చూర్ణితాఙ్గాశ్చ గదాప్రహారైః । అభిప్రహారైర్ద్వివిధా విభిన్నాః పతన్తి శైలా ఇవ రాక్షసేన్ద్రాః ।। ౭.౭.
చక్రప్రహారాలతో తలలు తెగిపోవడం, గదాప్రహారాలతో అవయవాలు నలిగిపోవడం, ఇంకా ఇతర దెబ్బలతో శరీర భాగాలు విరిగిపోవడం వల్ల రాక్షసాధిపతులు కొండలు కూలిపడినట్టు నేలపై పడిపోయారు.
విలమ్బమానైర్మణిహారకుణ్డలైర్నిశాచరైర్నీలబలాహకోపమైః । నిపాత్యమానైర్దదృశే నిరన్తరం నిపాత్యమానైరివ నీలపర్వతైః ।। ౭.౭.
మణిపూసల హారాలు, కుండలాలతో అలంకరించబడి, మేఘంలా నీలంగా ఉన్న నిశాచరులు వరుసగా కూలిపోతూ, నీలపర్వతాలు కూలిపోతున్నట్టు కనిపించారు.